Κάτω από τη λογιστική τους αξία 113 μετοχές

Η διεθνής χρηματιστηριακή κρίση χτύπησε την πόρτα της Σοφοκλέους, σε μια
περίοδο κατά την οποία το ελληνικό Χρηματιστήριο είχε ήδη «αυτοτραυματιστεί»
από τις υπερβολές του 1999 και δεχόταν τις αρνητικές επιπτώσεις της
παρατεταμένης πτώσης των τιμών των μετοχών και του τζίρου.

Από τις 6.335 μονάδες τον Σεπτέμβριο του 1999, την περασμένη Παρασκευή ο
Γενικός Δείκτης βρέθηκε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης να πέφτει κάτω από
τις 2.000 μονάδες. Η αγορά αντέδρασε και ο Γενικός Δείκτης κινήθηκε πάλι πάνω
από τις 2.000 μονάδες. Αυτό, όμως, δεν μείωσε αρκετά τις απώλειες που έχουν
σημειωθεί από το ιστορικό ρεκόρ, οι οποίες υπολογίζονται περισσότερο από 66%.
Σύμφωνα με μια θεωρία, η πτώση σταματά στο επίπεδο που οι τιμές έχουν πέσει
κατά 66% από το υψηλότερο επίπεδο.

Σε ένα, όμως, αβέβαιο περιβάλλον, όπου τα χρηματιστήρια επηρεάζονται από ένα
σημαντικό γεωπολιτικό γεγονός, οι προβλέψεις γίνονται με μεγάλη δυσκολία και η
εφαρμογή διαφόρων θεωριών αμφισβητείται εύκολα. Δεν είναι λίγα τα μοντέλα που
έχουν αναπτυχθεί για να μετρούν την υποτίμηση και την υπερτίμηση των μετοχών
με στόχο να εντοπιστούν οι πιο ελκυστικές μετοχές. Από τα πιο γνωστά είναι
εκείνο της προεξόφλησης μελλοντικών μερισμάτων και εκείνο της προεξόφλησης των
ροών. Από αυτά προκύπτουν οι λεγόμενες δίκαιες τιμές. Στις περιπτώσεις που οι
δίκαιες τιμές είναι υψηλότερες από τις τρέχουσες της αγοράς (χρηματιστηριακές
τιμές), οι μετοχές θεωρούνται ως υποτιμημένες.

Η σύγκριση

Υπάρχουν, όμως, και πιο απλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί κανείς να
συγκρίνει τις τρέχουσες τιμές των μετοχών με κάτι πιο «αντικειμενικό». Ένας
από αυτούς είναι να συγκριθεί η τρέχουσα χρηματιστηριακή τιμή με τη λογιστική
αξία. Η λογιστική αξία της μετοχής προκύπτει με τη διαίρεση της αξίας των
ιδίων κεφαλαίων μιας εταιρείας (μέγεθος εταιρείας) προς τον αριθμό των μετοχών
της. Στα ίδια κεφάλαια περιλαμβάνονται το μετοχικό κεφάλαιο και τα αποθεματικά
της εταιρείας.

Αν συγκρίνει κανείς την τρέχουσα χρηματιστηριακή αξία των εισηγμένων στο ΧΑΑ
με τα ίδια κεφάλαιά τους, τότε θα μετρήσει 113 εταιρείες των οποίων η
κεφαλαιοποίησή τους είναι μικρότερη από τα ίδια κεφάλαιά τους. Αυτό πρακτικά
σημαίνει ότι οι τιμές 113 μετοχών βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα από τη
λογιστική τους αξία. Επίσης, θα απαριθμήσει άλλες δύο μετοχές των οποίων η
χρηματιστηριακή τιμή είναι ίση με τη λογιστική. Πρόκειται για τις μετοχές των
εταιρειών Προοδευτική και Έδραση. Ακόμη, υπάρχουν και άλλες 199 εταιρείες των
οποίων η χρηματιστηριακή τιμή βρίσκεται σε υψηλότερα επίπεδα από τη λογιστική.

Στις ίδιες διαπιστώσεις θα οδηγηθεί κανείς αν λάβει υπόψη του τον λόγο τιμής
προς λογιστική αξία (Ρ/BV). Ο δείκτης αυτός δείχνει πόσες φορές είναι
μεγαλύτερη η χρηματιστηριακή τιμή από τη λογιστική αξία. Σε όσες μετοχές ο
δείκτης αυτός είναι κάτω από 1, τότε σημαίνει ότι η χρηματιστηριακή τιμή είναι
μικρότερη από τη λογιστική. Από τον ίδιο δείκτη μπορούμε να υπολογίσουμε πόσο
επί τοις εκατό είναι μικρότερη η χρηματιστηριακή τιμή από τη λογιστική αξία.
Υπό μία έννοια το στοιχείο αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως μέτρο υποτίμησης.

Με βάση, λοιπόν, το ποσοστό αυτό, η πιο υποτιμημένη μετοχή είναι αυτή της
εταιρείας Δίας ΑΕΕΧ. Η τιμή της μετοχής βρίσκεται κατά 77% χαμηλότερα από τη
λογιστική της αξία. Αντίθετα, τη μικρότερη υποτίμηση, με βάση το ίδιο
κριτήριο, παρουσιάζει η μετοχή της εταιρείας ΑΛΚΟ (-1%). Σε ό,τι αφορά στις
μετοχές των οποίων η χρηματιστηριακή τιμή είναι μεγαλύτερη από τη λογιστική,
σημειώνεται ότι η μικρότερη διαφορά παρατηρείται στη μετοχή της εταιρείας
Κλωστοϋφαντουργία Ναυπάκτου (+ 1%) και η μεγαλύτερη στη μετοχή της εταιρείας
Εμπορικός Δεσμός (+117,09%).

Η εικόνα ανά κλάδο

Ενδιαφέρον, όμως, παρουσιάζουν τα στοιχεία για τις υποτιμημένες και
υπερτιμημένες μετοχές του ΧΑΑ ανά κλάδο, που έχει υπολογίσει η Magna Trust
ΑΧΕΠΕΥ με βάση τους ισολογισμούς του 2000 (εταιρικά αποτελέσματα) και με βάση
τις τιμές των μετοχών στις 21 Σεπτεμβρίου. Διευκρινίζεται ότι στις 50 πιο
υποτιμημένες μετοχές σε σχέση με τη λογιστική τους αξία, συμμετέχουν 5 υπό
επιτήρηση. Πρόκειται για τις μετοχές των εταιρειών Κεράνης, Παρνασσός, ΑΤΕΜΚΕ,
Τεχνοδομή και Intersat. Οι κυριότερες διαπιστώσεις ανά κλάδο είναι οι εξής:

* Ασφάλειες: Στον κλάδο αυτόν η τιμή της μετοχής της Ευρωπαϊκής Πίστης είναι
17% κάτω από τη λογιστική και της Metrolife κατά 57%.

* Ύδρευση: Η τιμή της μετοχής της ΕΥΔΑΠ βρίσκεται κατά 18% κάτω από τη
λογιστική της αξία.

* Διυλιστήρια: Καμία μετοχή δεν βρίσκεται κάτω από τη λογιστική της αξία.

* Επενδύσεων: Όλες οι μετοχές βρίσκονται κάτω από τη λογιστική τους αξία (από
45% μέχρι 77%).

* Τράπεζες: Οι μετοχές των τραπεζών Γενική, Τέλεσις και ΕΤΒΑ βρίσκονται κάτω
από τη λογιστική τους αξία (-17%, -15% και -37%, αντίστοιχα).