Ο εκσυγχρονισμός στα νοσοκομεία μας

Η ιδέα της δημιουργίας Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) στα νοσοκομεία
της χώρας και η τελική θεσμοθέτησή τους ανήκει στον αείμνηστο Γιώργο Γεννηματά
και στους συνεργάτες του κατά τη θητεία του ως υπουργού Υγείας. Είχαν γίνει
μάλιστα και σχετικές προσπάθειες για την εφαρμογή στην πράξη των
θεσμοθετημένων αυτών επιλογών.

Δυστυχώς, όμως, η σύγκρουση συμφερόντων που προκύπτει από την εφαρμογή του
θεσμού των ΤΕΠ, είτε η έλλειψη των αναγκαίων υποδομών στα νοσοκομεία μας είτε
ακόμη και η ατυχής ελληνική πρωτοτυπία της αλλαγής πολιτικής, συχνά ριζικής,
με μόνη την αλλαγή υπουργού στην ίδια κυβέρνηση, δεν επέτρεψαν την ουσιαστική
εφαρμογή τού ορθού αυτού οργανολειτουργικού μέσου για τα νοσοκομεία, ιδίως της
Αττικής και Θεσσαλονίκης. Συνιστά εξαιρετικά θετική εξέλιξη το γεγονός ότι,
έστω και τώρα, που θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως καθυστερημένο
εκσυγχρονιστικό βήμα για την αποτελεσματικότητα του ΕΣΥ, διαφαίνεται η
αποφασιστικότητα της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας για την εφαρμογή των ΤΕΠ.

Η ορθότητα όσο και η αναγκαιότητα της εφαρμογής των ΤΕΠ στα νοσοκομεία μας
θεωρούσα και θεωρώ πως είναι αυτονόητα επιβεβλημένη:

α) Ως η μοναδική λύση για την επιστημονικά ορθή και ανθρώπινα
επιβεβλημένη αντιμετώπιση του οξέως και αιφνιδιαστικά πάσχοντος.

β) Ως η αποτελεσματική διέξοδος για την ουσιαστική αποσυμφόρηση των
νοσοκομείων μας (απαλλαγή από τα περίφημα «ράντζα») από τους μη έχοντες ανάγκη
νοσοκομειακής νοσηλείας.

γ) Ως η αναγκαία συνθήκη για την ορθολογική κατανομή των πόρων των
νοσοκομείων μόνο σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη νοσηλείας.

δ) Ως ο καταλύτης για την αποκοπή του ομφάλιου λώρου με τα λογής –
λογής συμφέροντα που διακινούνται με τις άσκοπες ή άκαιρες νοσοκομειακές
εισαγωγές.

ε) Ως βασική προϋπόθεση για την πλήρη αξιοποίηση του επιστημονικού
δυναμικού των νοσοκομείων, όλων των κατηγοριών, με την ισορροπημένη κατανομή
ρόλων ανάμεσα στην επείγουσα αντιμετώπιση ιατρικών προβλημάτων και στην
ψύχραιμη διερεύνηση και, ενδεχομένως, θεραπεία περιπτώσεων που έχουν ανάγκη
ενδονοσοκομειακής νοσηλείας.

στ) Ως το πιο σημαντικό ίσως θετικό επακόλουθο οργανωτικά ­ που αποκτά
όμως και λειτουργική αξία ­ που είναι η καταγραφή των πραγματικών αναγκών των
νοσοκομείων σε ιατρικό, κυρίως, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό.

Στέκομαι ιδιαίτερα στην επισήμανση αυτή, γιατί επιθυμώ να τονίσω πως με τη
σημερινή μεικτή λειτουργία των μεγάλων κυρίως νοσοκομείων της πρωτεύουσας και
της συμπρωτεύουσας, τόσο ως Κέντρων Υποδοχής Επειγόντων Περιστατικών όσο και
ως Μονάδων Χρόνιας Διερεύνησης και Θεραπείας, είναι παντελώς αδύνατο να
προσδιοριστούν οι ανάγκες των νοσοκομείων μας σε προσωπικό, εξοπλισμό, χρόνους
λειτουργίας και τελικά σε οικονομικό κόστος. Ιδού ένας βασικός λόγος των
οικονομικών υπερβάσεων των νοσοκομειακών προϋπολογισμών, αλλά και της, εν
πολλοίς, τριτοκοσμικής εικόνας στη λειτουργία τους.

Γι’ αυτούς τους λόγους κατά βάση πιστεύω πως η πρόσφατη σχετική προαναγγελία
του υπουργού Υγείας κ. Παπαδόπουλου για οργανωμένη λειτουργία των ΤΕΠ των
νοσοκομείων δεν είναι απλώς ορθή, αλλά επιβεβλημένη. Επιβεβλημένη για την
πραγματικά γιγάντια προσπάθεια που καταβάλλεται για τον εκσυγχρονισμό του
Εθνικού Συστήματος Υγείας και τον εξορθολογισμό της λειτουργίας του. Στην
προσπάθεια αυτή οφείλουν όλοι οι παράγοντες, που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με
τον τομέα της υγείας, να συντονίσουν τον βηματισμό τους διατηρώντας τις
διαφορές απόψεων ή ακόμη και τις αντιθέσεις τους. Διότι αποκλειστικός στόχος
θα πρέπει να είναι για όλους μόνο η προσφορά βελτιωμένων υπηρεσιών υγείας στον
άνθρωπο, και όχι το οργανωτικό πρότυπο της προσφοράς των υπηρεσιών αυτών.
Γιατί, αν συνέβαινε αυτό το τελευταίο, θα ήταν ίσως δικαιολογημένη και ασφαλώς
αναμενόμενη η απόλυτη διαφοροποίηση, ακόμα και η αντίθεση, για λόγους
ιδεολογικούς ή άλλης προσέγγισης του θέματος.

Συνεπώς, θεωρώ πως η περίπτωση της δημιουργίας των ΤΕΠ ανήκει στην κατηγορία
των επιλογών εκείνων που η, συχνότατα προβαλλόμενη, περίφημη συναίνεση στην
υγεία, συνηθέστατα λόγος κενός περιεχομένου, έχει στόχο ύπαρξης, αποκτά νόημα
και ουσία. Μόνο που, για να προσδοκάται αποτελεσματικότητα στην απόδοση των
ΤΕΠ, επιβάλλεται να ισχύσουν απαρέγκλιτα όσα έχουν ήδη εξαγγελθεί σχετικά με
την οργάνωσή τους. Δηλαδή, και τα επαναλαμβάνω μόνο για έμφαση:

i. Θα πρέπει να είναι ανεξάρτητα τμήματα από τη νοσοκομειακή δομή και
οργάνωση, με αυτόνομη στελέχωση και φυσικά λειτουργία.

ii. Το προσωπικό που τα στελεχώνει, ιατρικό και νοσηλευτικό κυρίως, να
είναι εξειδικευμένο και να εναλλάσσεται, ίσως ανά τριετία, γιατί η εργασία σε
αυτά είναι κοπιώδης και συναισθηματικά φορτισμένη.

iii. Να συντονίζεται η λειτουργία τους, ενδεχομένως από το ΕΚΑΒ, που
αποτελεί μια ιδιαίτερα έμπειρη και άριστα οργανωμένη υπηρεσία στην επείγουσα
ιατρική.

iv. Ιδιαίτερα για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, να προσδιοριστούν οι
περιοχές ευθύνης του κάθε νοσοκομείου, ώστε η 24ωρη εφημερία των ΤΕΠ σε
καθημερινή βάση, που ασφαλώς αποτελεί ορθή επιλογή, να είναι λειτουργικά
αποδοτική, οργανωτικά επιτυχής, αλλά και επιστημονικά αποτελεσματική.

v. Τέλος, η στέγαση των τμημάτων αυτών σε ευπρεπείς και λειτουργικούς
χώρους είναι απαραίτητη και συχνά ουσιαστική προϋπόθεση για την επιτυχία του
θεσμού, ως απόδειξη μεταξύ άλλων του επιβαλλόμενου από το κράτος σεβασμού προς
τον άνθρωπο σε ώρα κρίσιμη.

Υπό τους όρους αυτούς, που, όπως σαφώς διαφαίνεται, απηχούν και τις απόψεις
της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας, θεωρώ ότι οι προοπτικές είναι ιδιαιτέρως
αισιόδοξες.

Ο Φραγκλίνος Γ. Παπαδέλλης είναι βουλευτής Ν. Λέσβου, τέως υφυπουργός
Υγείας.