Διπλό μήνυμα από Ευρώπη

Μήνυμα ψυχραιμίας και μετριοπάθειας, με στόχο αφενός τη συγκράτηση των
«ακραίων» της Ουάσιγκτον και αφετέρου τον καθησυχασμό των πολιτών της Ευρώπης,
φιλοδοξούν να εκπέμψουν οι «15» της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ταυτοχρόνως, με την
αυριανή έκτακτη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, θέλουν να υπογραμμισθεί τόσο η
βούλησή τους να καταπολεμήσουν την τρομοκρατία όσο και η αποφασιστικότητά τους
να προασπίσουν τη δημοκρατία και τους θεσμούς.

Οι «15» αναμένεται να ενημερωθούν και από την «τρόικα», που έχει μεταβεί στην
Ουάσιγκτον για διαβουλεύσεις, περί των σχεδίων και διαθέσεων των Αμερικανών.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχουν επίσης οι παρεμβάσεις του Γάλλου προέδρου Ζακ Σιράκ
και του Βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ, οι οποίοι μεταβαίνουν σήμερα στην
αμερικανική πρωτεύουσα και θα συναντηθούν με τον Αμερικανό πρόεδρο κ. Μπους.

Μέχρι στιγμής οι Βρυξέλλες έχουν γίνει δέκτες του αμερικανικού αιτήματος για
συμπαράσταση – αλλά δεν έχουν ενημερωθεί για τις ακριβείς αμερικανικές
προθέσεις. Εάν, δηλαδή, θα πρόκειται για έναν πόλεμο με πολλά μέτωπα, πολλούς
νεκρούς και μεγάλο κόστος, ή θα επιλεγούν πιο ψύχραιμοι τρόποι δράσης. Βέβαια
μια πρόγευση έδωσε ο Αμερικανός ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη,
στρατηγός Ράλστον, ο οποίος υπογράμμισε πως «οι απώλειες ανθρωπίνων ζωών είναι
αναπόφευκτες». Και πρόσθεσε πως «δεν πιστεύω ότι ο κόσμος θα πρέπει να
περιμένει ένα μόνο χτύπημα κι αυτό θα είναι το τέλος του προβλήματος.
Πρόκειται για μια διαρκή προσπάθεια, σε βάθος χρόνου, από ολόκληρη τη διεθνή
κοινότητα.

Οι ετοιμασίες. Μέλη του πληρώματος μεταφέρουν πύραυλο στο κατάστρωμα του αμερικανικού αεροπλανοφόρου «Τζορτζ Ουάσιγκτον» που πλέει στα ανοικτά των ακτών της Νέας Υόρκης

Ωστόσο, οι «15» έχουν ήδη αποφασίσει πως από τη σύνοδό τους πρέπει να βγει ένα
συγκεκριμένο μήνυμα μετριοπάθειας. Όπως έλεγε διπλωμάτης μεγάλης ευρωπαϊκής
χώρας, «πρέπει να δείξουμε στους Ευρωπαίους πολίτες ότι στον αγώνα κατά της
τρομοκρατίας δεν εντάσσουμε μονάχα τα αστυνομικά μέτρα, αλλά θέλουμε να
χτυπήσουμε και τις πηγές χρηματοδότησης αυτών των οργανώσεων – και θέλουμε να
παροτρύνουμε τις κοινωνίες μας να συνεχίσουν να είναι κοινωνίες ανοχής, να μη
θεωρήσουν τον οποιονδήποτε μουσουλμάνο που κατοικεί στην Ένωση τρομοκράτη».
Για τον σκοπό αυτό οι ηγέτες αναμένεται να δώσουν συγκεκριμένες κατευθύνσεις
προς τα συμβούλια υπουργών και την Κομισιόν για την επεξεργασία πολιτικών με
αυτό το περιεχόμενο. Ωστόσο, ανησυχίες έχουν δημιουργήσει σε ορισμένες
κυβερνήσεις τα κρούσματα ρατσιστικών βίαιων επιθέσεων εναντίον μουσουλμάνων
πολιτών. Τελευταίο θύμα μια 19χρονη, στη Βρετανία, που δέχθηκε επίθεση από δύο
«λευκούς» και κακοποιήθηκε με ξύλινο ρόπαλο.

Σημειώνεται, πάντως, ότι η τρόπον τινά ευρωπαϊκή διαφοροποίηση από τη «σκληρή
γλώσσα» που χρησιμοποιεί η αμερικανική κυβέρνηση δεν σημαίνει πως η Ένωση και
το ΝΑΤΟ δεν συμπαρατάσσονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε ό,τι τυχόν
αποφασίσουν. Η Βρετανία και η Ιταλία, για παράδειγμα, έχουν ήδη δηλώσει
έτοιμες να προσφέρουν και αεροπλάνα και άνδρες σε τυχόν στρατιωτική
επιχείρηση.

Ταυτοχρόνως, έχει εξαπολυθεί ανθρωποκυνηγητό σε ολόκληρη την Ευρώπη για τον
εντοπισμό ανθρώπων που ενδεχομένως ενέχονται στην τρομοκρατική ενέργεια
εναντίον των ΗΠΑ. Επιπλέον, ορισμένες χώρες – μέλη της Ένωσης προχωρούν ήδη σε
αναθεώρηση της αντιτρομοκρατικής τους νομοθεσίας. Η Γερμανία, για παράδειγμα,
προωθεί νόμους για το «ξέπλυμα» χρήματος, το απόρρητο των τραπεζών, τη δράση
τρομοκρατικών οργανώσεων κι εκτός γερμανικού εδάφους και τη δυνατότητα να
απαγγέλλονται βαριές κατηγορίες εναντίον όσων υποθάλπουν τρομοκράτες. Στις
Βρυξέλλες, εξάλλου, πραγματοποιήθηκε τις τελευταίες ημέρες σύσκεψη των
επικεφαλής των αντιτρομοκρατικών υπηρεσιών τεσσάρων κοινοτικών χωρών – χωρίς
να γίνει γνωστό τίποτε για το περιεχόμενό της.

Στο μεταξύ, στο Βερολίνο κερδίζει έδαφος η άποψη πως οι Αμερικανοί θα στραφούν
σε μια αντίδραση εντελώς διαφορετική από εκείνη του Πολέμου του Κόλπου. Και
ότι θα εμπλακούν στο έδαφος των χωρών – στόχων Αμερικανοί πεζοναύτες, αλλά δεν
θα χρειασθεί η ενίσχυση της πολεμικής μηχανής που ήδη υπάρχει. Το στοιχείο
αυτό έχει παίξει ρόλο και σε μια συγκρατημένη αισιοδοξία αναφορικά με την
ευρωπαϊκή οικονομία. Ενώ αρχικά υπήρχαν φόβοι για μια βαθιά και παρατεταμένη
παγκόσμια ύφεση, και εξαιτίας του κόστους που θα είχε η αμερικανική
επιχείρηση, τώρα υπάρχει η αίσθηση πως το κόστος «αντέχεται» – και δεν αλλάζει
καταλυτικά τα δεδομένα της διεθνούς οικονομίας. Οι οικονομικές επιπτώσεις,
βέβαια, θα συζητηθούν επίσης στην αυριανή σύνοδο κορυφής, της οποίας θα
προεδρεύει ο Βέλγος πρωθυπουργός Γκι Βερχόφσταντ.

Ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές εξέφραζαν την ικανοποίησή τους για τις εξελίξεις
των τελευταίων ημερών και για έναν επιπλέον λόγο: διότι σε μια κρίση τέτοιου
μεγέθους η στάση των «15» είναι ενιαία – και επί του παρόντος δεν υπάρχει ούτε
καν επιμέρους διαφοροποίηση. Μάλιστα, οι ύποπτοι για πέραν του… επιτρεπτού
φιλοαμερικανισμού Βρετανοί τούτη τη φορά φέρονται να συμφωνούν απολύτως με
τους… ακραίους ευρωπαϊστές, τους Γερμανούς. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση
του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών, Γιόσκα Φίσερ: «Πρέπει να αντιδράσουμε με
νηφαλιότητα».

Έτερος λόγος ικανοποίησης για τις Βρυξέλλες είναι το ότι η Ουάσιγκτον ζήτησε
να έχει διαβουλεύσεις και με το ΝΑΤΟ και με την Ένωση ­ και έτσι φαίνεται να
αποσοβείται ο φόβος τους των πρώτων ωρών ότι οι Αμερικανοί θα δράσουν «μόνοι
κι ανεξέλεγκτοι».