Η εκατόμβη του αμερικανικού ονείρου

Η 11η τρέχοντος ήταν μια μέρα σαν όλες τις άλλες. Με μια μικρή διαφοροποίηση:
ανοίξανε τα σχολεία. Σάκες, κασετίνες, ύλες διδακτέες και αδίδακτες. Γενικό
ρεκτιφιέ στο παιδί: λάδια, λάστιχα, μπουζί, πλατίνες. Απαστράπτουσα, η
μαθητιώσα οδηγήθηκε από γονείς, κηδεμόνες και Φιλιππινέζες στην οικεία σχολική
στάση. Και ­ μετά τον αγιασμό ­ ο κάθε μαθητής (με το φωτοστέφανο που του
αναλογεί) μπήκε, εκ νέου, μικρός μικρός, στα βάσανα.

Η 11η τρέχοντος ήταν μια μέρα σαν όλες τις άλλες. Περίμενα κι εγώ, νωρίς το
απόγευμα, τον γιο μου να μου αφηγηθεί πώς πέρασε την πρώτη μέρα της σχολικής
του χρονιάς.

Η τηλεόραση κλειστή. Τέτοιες ώρες, πάντα η τηλεόραση κλειστή. Δεν έχω αντοχές
για μεταγλωττισμένη σαπουνόπερα. Αρκετά μεταγλωττισμένη έγινε η ζωή μου, από
δική της πρωτοβουλία. Περιττή η αρωγή Βραζιλιάνων και Μεξικάνων. Επίσης, δεν
θέλω να μάθω, από τα πρωινάδικα, να μαγειρεύω ντολμαδάκια. Όχι ότι το κατέχω
άριστα το αντικείμενο. Όμως, αφού πορεύτηκα τόσα χρόνια την οδό της αγνοίας ως
προς το ντολμαδάκι, ας διανύσω έτσι και το υπόλοιπον του βίου μου. Δεν έσταξε
κι η ουρά του γαϊδάρου.

Κίνητρο μηδέν, λοιπόν, για να ανοίξω τη συσκευή. Καθόμουνα ήσυχα ήσυχα και
δούλευα στον κομπιούτορα, όταν εισέβαλε μέσα η μητέρα μου:

­ Χαμός! Γίνεται Ο χαμός κι εσύ είσαι στον κόσμο σου.

­ Τι χαμός, μαμά; Το ξέραμε ότι χθες μια Ελλάδα ολόκληρη θα δει «Μεγάλο
Αδελφό».

­ Ποιον «Μεγάλο Αδελφό», τρελό μου παιδί; Άνοιξε την τηλεόραση να δεις τι
γίνεται.

Άνοιξα την τηλεόραση να δω τι γίνεται. Και είδα τι γίνεται.

11 Σεπτεμβρίου 2001. Ημέρα Τρίτη. Είδα. Είδα αυτό που ήδη έβλεπε ένας
ολόκληρος κόσμος, με την ανάσα κομμένη. Αεροπλάνα. Δίδυμοι Πύργοι. Πεντάγωνο.
Πίτσμπουργκ. Εκκένωση του Λευκού Οίκου. Νεκροί. Τραυματίες. Κι άλλοι νεκροί.
Κι άλλοι… Κι άλλοι…

Το CNN και τα μεγάλα ειδησεογραφικά κανάλια να ψάχνονται. Να αρπάζουν και να
αρπάζονται από αδιόρατα ψήγματα πληροφοριών. Τηλεφωνήματα, φάρσες, εικασίες.
Κάποιο ­ οποιοδήποτε ­ νήμα που θα τους οδηγήσει στην άκρη του λαβύρινθου.

Είδα τι γίνεται. Οι ταινίες καταστροφής να ωχριούν μπροστά στα αληθινά
περιστατικά. Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ μακράν νυχτωμένος. Τρομοκράτες; Επίθεση;
Καταστροφή; Αμερική;

Αμερική; Μα εκεί δεν συμβαίνει ποτέ τίποτα. Εκεί οι άνθρωποι ψωνίζουν στο
Μανχάταν και κουρεύουν το γκαζόν το Σαββατοκύριακο. Έτσι, τουλάχιστον, έχουμε
εισπράξει το αμερικανικό όνειρο. Και το όνειρο δεν γίνεται εφιάλτης, σε χρόνο
μηδέν. Δεν μπορεί να γίνει. Ποτέ. Με τίποτα. Όχι στην Αμερική. Όχι στους
Αμερικανούς.

Αυτά συμβαίνουν αλλού. Αυτά συμβαίνουν σε άλλους. Τα πλάνα που ξέβραζε η οθόνη
στο καθιστικό θα είναι τίποτα πλάνα αρχείου. Τίποτα Παλαιστίνη. Τίποτα Σερβία.
Τίποτα μικροί, τριτοκοσμικοί, ασήμαντοι. Όχι οι άρχοντες του πλανήτη. Οι
πανίσχυροι. Οι εραστές και δημιουργοί ενός άτρωτου ονείρου!

Παρακολουθούσαμε. Αμίλητοι. Σαν να φοβόμασταν ότι και μια αδιόρατη ανάσα θα
διακόψει τη μεταφράστρια. Και ύστερα, άναψαν τα τηλέφωνα:

­ Το βλέπεις;

­ Το βλέπω.

­ Το πιστεύεις;

­ Δεν το πιστεύω.

Κάποιοι βιάστηκαν. Τόσα χρόνια με μια αμερικανική αλαζονεία στον σβέρκο,
προσπέρασαν βιαστικά την τραγωδία και άρχισαν να θριαμβολογούν:

­ Δεν πειράζει. Ας δούνε κι αυτοί τη γλύκα. Ας μάθουν τι εστί βερίκοκο. Τόσα
χρόνια σκοτώνουν τον αθώο τον κοσμάκη. Ας τους πιάσει και δαύτους κάποτε μια
κωλοπηλάλα!

Στον Βίαιο Θάνατο της Υπεροχής, αυτή είναι μια πρώτη αντίδραση.

Δικαιολογημένη. Αδικαιολόγητη. Λογική. Παράλογη. Ο νεκρός είναι νεκρός. Ο
αθώος είναι αθώος. Το θύμα είναι θύμα. Το αίμα είναι αίμα. Ένα παιδί, σαν
κλαίει, είναι ένα παιδί που κλαίει. Χωρίς εθνικότητα…

Παρακολουθούσαμε. Κι ύστερα από λίγο, σαν να μας έπιασε και μια λιγούρα.
Τρέξαμε βιαστικά στο ψυγείο, έτσι κάτι να τσιμπήσουμε…

Κι εκεί… Κάπου εκεί, το Αίμα άρχισε να γίνεται Θέαμα.

Εκεί. Κάπου εκεί… Καθώς κάποιοι έσκαβαν την εκατόμβη του αμερικανικού
ονείρου. Εκεί, κάπου εκεί, ο άνθρωπος επιστρέφει στον προκαθορισμένο του ρόλο:
γίνεται πάλι θεατής. Ένα μέγιστο ιστορικό γεγονός μετατρέπεται αυτόματα σε Big
Brother. Ένας Big Brother θηριώδους εμβέλειας. Μια τεράστια υπερπαραγωγή!
Χιλιάδες κομπάρσοι! Η εικόνα κονιορτοποιεί το συναίσθημα. Το εφέ συνθλίβει την
τραγωδία. Το σόου εξοστρακίζει τον τρόμο.

11 Σεπτεμβρίου 2001. Ενώ πολιτικοί, δημοσιογράφοι, ειδικοί, αναλυτές
προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν μια τραγωδία, ρίχνουμε στα γρήγορα και μια
τηγανιά πατάτες. Και μια σαλατούλα. Και μια μπιρίτσα. Με τον δίσκο,
επιστρέφουμε τρέχοντας μπροστά στην τηλεόραση.

Ευαίσθητοι! Συνειδητοποιημένοι! Αλλά, μην ξεχνιόμαστε κιόλας. Όλα αυτά δεν
συμβαίνουν εδώ. Εδώ, στο σαλόνι μας. Συμβαίνουν αλλού. Μακριά… Πολύ
μακριά… Έτσι δεν είναι;

Μεγάλε Αδελφέ, λίγο λαδάκι ακόμα στη χωριάτικη;