Με βήμα σημειωτόν η ελληνική διείσδυση στη σερβική αγορά

Αποδυναμώνεται ολοένα και περισσότερο η προοπτική να αναλάβουν οι ελληνικές
επιχειρήσεις πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανασυγκρότηση των κατεστραμμένων από τον
πόλεμο υποδομών της Γιουγκοσλαβίας και να διεισδύσουν παράλληλα στην αγορά της
χώρας αυτής.

Ήδη οι Ευρωπαίοι ανταγωνιστές των Ελλήνων επιχειρηματιών (τραπεζίτες,
εργολάβοι αλλά και εταιρείες πληροφορικής) συνεπικουρούμενοι και από τις
κυβερνήσεις τους έχουν καταστήσει αισθητή την παρουσία τους στην αγορά της
Σερβίας και του Μαυροβουνίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές που γνωρίζουν καλά τα δρώμενα στον χώρο της
γιουγκοσλαβικής οικονομίας, τη «μερίδα του λέοντος» από τα μεγάλα έργα
ανασυγκρότησης, αλλά και από τις προς ιδιωτικοποίηση κρατικές επιχειρήσεις,
φαίνεται ότι θα διεκδικήσουν εταιρείες γερμανικών συμφερόντων ενώ σημαντικές
θέσεις στην αγορά της γειτονικής χώρας έχουν κατακτήσει οι Αυστριακοί, οι
Γάλλοι αλλά και οι Ιταλοί.

Ενδεικτικό των προθέσεων των Γερμανών και Αυστριακών επιχειρηματιών για την εν
δυνάμει, άκρως ενδιαφέρουσα αγορά της Γιουγκοσλαβίας είναι και το γεγονός ότι
οι πρώτες ξένες τράπεζες που άρχισαν να λειτουργούν στην χώρα, μετά την
κατάρρευση του καθεστώτος Μιλόσεβιτς είναι η αυστριακή Reifeneisen, μια ακόμη
γερμανο-αυστριακών συμφερόντων ενώ η γαλλική Societe Generale λειτουργεί ήδη
από την εποχή του προηγούμενου καθεστώτος.

Η ισχνή μέχρι στιγμής παρουσία των Ελλήνων επιχειρηματιών στη Σερβία
αποδίδεται τόσο στην απουσία επαρκών κρατικών εγγυήσεων και καθυστέρησης στην
υλοποίηση της ελληνικής οικονομικής βοήθειας, αλλά και στις φοβίες από τις
οποίες διακατέχονται οι περισσότεροι Έλληνες επιχειρηματίες να αναλάβουν το
επιχειρηματικό ρίσκο για επενδύσεις σε μια χώρα που δεν έχει ακόμη
σταθεροποιηθεί η πολιτική της ζωή και παράλληλα υποφέρει από έλλειψη
ρευστότητας.

Το νέο περιβάλλον

Φαίνεται πάντως ότι η γιουγκοσλαβική αγορά τώρα αρχίζει και ανοίγει τις πόρτες
της στους ξένους επενδυτές καθώς έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα μαζικών
ιδιωτικοποιήσεων μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων που ελέγχονται από το κράτος.

Ήδη η Βουλή της Σερβίας έχει προχωρήσει στην αλλαγή του νόμου περί
ιδιωτικοποιήσεων, οι οποίες πλέον καθίστανται υποχρεωτικές και για μεν τις
μεγάλες επιχειρήσεις προβλέπονται διαδικασίες διαγωνισμού, για δε τις μικρές
οι διαδικασίες θα είναι συνοπτικές, μέσω δημοπρασιών.

Στα πλαίσια του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων μεγάλο ενδιαφέρον και από
ελληνικής πλευράς παρουσιάζουν, μεταξύ άλλων, δύο κρατικές τσιμεντοβιομηχανίες
για τις οποίες οι σχετικοί διαγωνισμοί προβλέπεται να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι
το τέλος του έτους,

Για τους συγκεκριμένους διαγωνισμούς αρχικό ενδιαφέρον έχει εκδηλωθεί από την
ελληνική τσιμεντοβιομηχανία Τιτάν, η οποία ήδη από το 1997 επιδιώκει να
διεισδύσει στη σερβική αγορά δομικών υλικών.

Βέβαια το κυρίαρχο και άμεσο πρόβλημα για την κυβέρνηση της χώρας αυτής είναι
η αποκατάσταση των ζημιών που έχει υποστεί το δίκτυο ηλεκτροδότησης, αλλά και
η ανανέωση και ο εκσυγχρονισμός του εξοπλισμού των εργοστασίων παραγωγής
ηλεκτρικής ενέργειας.

Στον τομέα αυτό προβλέπεται να διοχετευθεί και το μεγαλύτερο μέρος της
κοινοτικής βοήθειας που έχει ήδη εγκριθεί.

Παράλληλα αναβαθμισμένες εμφανίζονται και οι δυνατότητες για εξαγωγικές
δραστηριότητες στη Σερβία μετά την απόφαση να μειωθεί από το 14,5% στο 9,5% ο
μέσος όρος των δασμών που επιβάλλονται στα εισαγόμενα προϊόντα στη χώρα αυτή.

Η ελληνική παρουσία

Στα 900 εκατ. γερμανικά μάρκα ανέρχεται το κόστος του συνόλου των ελληνικών
άμεσων επενδύσεων, από τις οποίες τα 670 εκατ. μάρκα αφορούν την εξαγορά από
τον ΟΤΕ του 20% του σερβικού τηλεπικοινωνιακού οργανισμού.

Άλλα 63 εκατ. μάρκα έχουν επενδυθεί από τη Δέλτα συμμετοχών η οποία διατηρεί
μονάδα παραγωγής παγωτού και μάλιστα πηγαίνει πολύ καλά κατέχοντας μερίδιο της
τάξεως του 65% της συγκεκριμένης αγοράς.

Ικανοποιητικό τζίρο πραγματοποιεί και η θυγατρική εταιρεία της 3Ε, η ΙΒΡ Coca
Cola η οποία έχει πραγματοποιήσει συνολικές επενδύσεις 38 εκατ. ευρώ.

Κανονικά «περπατάει» και η επένδυση των 69 εκατ. μάρκων που έχει
πραγματοποιήσει ο όμιλος Μυτιληναίου στα ορυχεία του Bor για τα οποία έχει
υπογράψει συμφωνία εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων τους.

Ο ίδιος όμιλος ενδιαφέρεται να συμμετάσχει μέσω της Μέτκα και στα έργα
εκσυγχρονισμού και ανανέωσης των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.

Ενδιαφέρον για την σερβική αγορά ενέργειας υπάρχει και από την ΔΕΗ η οποία
έχει υπογράψει συμφωνία συνεργασίας για την επισκευή των δικτύων μεταφοράς
ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και από τα Ελληνικά Πετρέλαια.

Άδειες για τη δημιουργία θυγατρικών τραπεζών στη Σερβία έχουν ήδη πάρει η
Εθνική Τράπεζα και η Alpha Bank ενώ η ΕΤΕΒΑ έχει ανοίξει γραφείο
αντιπροσωπείας.

Στον χώρο των τροφίμων, πέραν του μεγάλου ενδιαφέρον που εκδηλώνεται για την
ανάπτυξη εξαγωγικών δραστηριοτήτων, το πρώτο ελληνικό σούπερ μάρκετ που
αναμένεται να λειτουργήσει στην σερβική πρωτεύουσα είναι αυτό της εταιρείας
Αφοι Βερόπουλοι.

Μεγάλο ενδιαφέρον για τη σερβική αγορά εκδηλώνεται και από την πλευρά των
κατασκευαστικών εταιρειών οι οποίες όμως θα πρέπει να συνεργαστούν με
αντίστοιχες σερβικές οι οποίες διαθέτουν άριστη τεχνογνωσία και το μόνο που
τους λείπει είναι τα κεφάλαια και ο τεχνολογικός εξοπλισμός.