Η αναβάθμιση δεν «έφερε» ακόμα αυτά που περιμέναμε…

Για περίπου έναν χρόνο η Σοφοκλέους εκινείτο στον «ρυθμό» της αναβάθμισης,
όταν το περασμένο καλοκαίρι ο διεθνής επενδυτικός οίκος Morgan Stanley
ανακοίνωσε ότι πρόκειται να συμπεριλάβει το ελληνικό Χρηματιστήριο στους
δείκτες του για τις ανεπτυγμένες αγορές στις 31 Μαΐου 2001. Όλο αυτό το
διάστημα «επενδύθηκαν» μεγάλες προσδοκίες στις αναμενόμενες θετικές συνέπειες,
που θα είχε το γεγονός αυτό, κυρίως, από τις εισροές ξένων κεφαλαίων.

Αποκορύφωση των προσδοκιών και του ρυθμού δημοσιοποίησης εκθέσεων και
εκτιμήσεων για τις αναμενόμενες εισροές παρατηρήθηκε μετά τον Απρίλιο, όταν η
Morgan Stanley ανακοίνωσε ότι αναθεωρεί τον αρχικό δείκτη για τη Σοφοκλέους
(μείωσε τον αριθμό των εταιρειών που συμμετείχαν, σε σχέση με αυτό το οποίο
είχε ανακοινωθεί αρχικά).

Η ποικιλία των εκτιμήσεων για τις αναμενόμενες εισροές ήταν μεγάλη. Κυρίως
κυμαίνονταν μεταξύ 1 και 2 δισ. ευρώ. Ενδεικτικά, αναφέρεται έκθεση της
Salomon Smith Barney, η οποία στις 21 Μαΐου προέβλεπε καθαρές εισροές 1,37
δισ. ευρώ. Οι εισροές αυτές προέκυπταν ως εξής: Λόγω της αναβάθμισης θα
εγκατέλειπαν στη Σοφοκλέους 0,63 δισ. δολάρια από ξένα χαρτοφυλάκια που
επενδύουν σε αναδυόμενες αγορές με βάση τους δείκτες της Morgan Stanley και
της S&Ρ. Από την άλλη, αναμένονταν εισροές 2 δισ. ευρώ από κεφάλαια που
επενδύουν με βάση τους δείκτες της Morgan Stanley στις ανεπτυγμένες αγορές.
Μάλιστα, το χρονοδιάγραμμα των εισροών είχε ως εξής: 700 εκατ. ευρώ θα
εισέρεαν στη Σοφοκλέους μετά την αναβάθμιση, περίπου 350 εκατ. ευρώ την ημέρα
της αναβάθμισης, ενώ τα υπόλοιπα 280 περίπου εκατ. ευρώ είχαν ήδη εισρεύσει.

Τι συνέβη τελικά

Αν και δεν υπάρχουν ακριβή και επίσημα στοιχεία για εισροές και εκροές ξένων
κεφαλαίων στη Σοφοκλέους από την αναβάθμιση, εντούτοις υπολογισμοί από
χρηματιστηριακές εταιρείες, αλλά και εκτιμήσεις αξιωματούχων της ελληνικής
κεφαλαιαγοράς συγκλίνουν στην ίδια εκτίμηση: Οι καθαρές εισροές υπολογίζονται
σε περίπου 500 εκατ. ευρώ και μόνον οι εισροές σε περισσότερα από 800 εκατ.
ευρώ.

Οι υπολογισμοί αυτοί στηρίζονται τόσο σε πληροφορίες μεταξύ χρηματιστηριακών
εταιρειών για τα επενδυτικά προγράμματα (programme trading) που αναλάμβαναν
για λογαριασμό ξένων οίκων (δηλαδή παραγγελίες για αγορά συγκεκριμένων
ποσοτήτων μετοχών μέχρι μιας ημερομηνίας), όσο και σε στοιχεία που αφορούν την
καθημερινή συναλλακτικότητα στο Χρηματιστήριο.

Σύμφωνα με την EFG Eurobank Χρηματιστηριακή, η αξία συναλλαγών με την
αναβάθμιση αυξήθηκε κατά 24% και έφτασε τα 194,2 εκατ. ευρώ, έναντι 156,6
εκατ. ευρώ τον Απρίλιο. Ταυτόχρονα:

* Από τις 11 Απριλίου μέχρι την 1η Ιουνίου ο συνολικός τζίρος στο
Χρηματιστήριο διαμορφώθηκε σε 6,6 δισ. ευρώ.

* Από το παραπάνω ποσό, τα 3,9 δισ. δραχμές πραγματοποιήθηκαν από συναλλαγές
των μετοχών που συμμετέχουν στον δείκτη της Morgan Stanley.

* Την ίδια περίοδο, τα «πακέτα» των 24 μετοχών που συμμετέχουν στον δείκτη της
Morgan Stanley ανήλθαν σε 527 εκατ. ευρώ (8% του συνολικού τζίρου).

Από τα στοιχεία αυτά δεν προκύπτει το ακριβές ποσό της εισροής, αλλά
οδηγούμαστε εύκολα στο συμπέρασμα ότι δεν εισήλθαν 1-2 δισ. δραχμές, τα οποία
αναμένονταν. Επίσης, σε αυτά τα ποσά δεν θα πρέπει να υποτιμηθεί η έντονη
παρουσία ελληνικών χαρτοφυλακίων που είχαν αυξήσει τη συναλλακτικότητά τους,
λόγω των προσδοκιών από την αναβάθμιση. Άρα, το πολύ να εισήλθαν (καθαρά) 500
εκατ. ευρώ (εισροές, μείον εκροές).

Γιατί δεν ήλθαν

Σύμφωνα με κορυφαία χρηματιστηριακά στελέχη άλλων χρηματιστηριακών εταιρειών,
το μεγαλύτερο μέρος της εισροής κατευθύνθηκε σε λίγες μετοχές και κυρίως σε
εκείνες του ΟΤΕ. Όπως εξηγούν, σε αυτό το γεγονός οφείλεται, εν μέρει, η
μικρότερη εισροή ξένων κεφαλαίων απ’ ό,τι αναμενόταν.

Και αυτό διότι με τη σύνθεση του δείκτη της Morgan Stanley, αγοράζοντας ένας
επενδυτής μια μετοχή (π.χ. Εθνική Τράπεζα) παρακολουθεί την πορεία του δείκτη
κατά 70%. Δηλαδή η απόκλιση, το «χάσιμο» είναι 30%. Σύμφωνα με έκθεση της
Salomon Smith Barney, αν οι μετοχές αυξηθούν σε τρεις (Alpha Bank, ΟΤΕ και
Εθνική Τράπεζα), τότε η απόκλιση μειώνεται σε 20%. Αν αυξηθούν οι μετοχές σε
πέντε (EFG Eurobank, Εμπορική Τράπεζα, Alpha Bank, ΟΤΕ και Εθνική Τράπεζα),
τότε η απόκλιση μειώνεται κατακόρυφα και ο επενδυτής παρακολουθεί την πορεία
του δείκτη κατά 90%. Αν σε αυτές τις μετοχές προσθέσει και εκείνες των
εταιρειών Τιτάν, Coca Cola 3Ε και Τράπεζα Πειραιώς, τότε η απόκλιση μειώνεται
σε 5% και ακολουθεί την πορεία του δείκτη κατά 95%.

Με πιο απλά λόγια, με μικρότερα κεφάλαια (λίγες μετοχές, σε σχέση με τις 24
του δείκτη) ο ξένος επενδυτής συμμετέχει στην πορεία του δείκτη της Morgan
Stanley. Ένας ακόμη λόγος, τον οποίο επικαλούνται κορυφαία χρηματιστηριακά
στελέχη, προκειμένου να εξηγήσουν τις μικρότερες εισροές μέχρι σήμερα, είναι ο
μικρός τζίρος. Και αυτό, διότι οι ξένοι φοβούνται τις ρηχές αγορές. Πρώτον,
διότι τούς αυξάνει το κόστος και δεύτερον τον κίνδυνο εγκλωβισμού. Επιπλέον,
γίνονται πιο εμφανείς οι κινήσεις τους στην αγορά. Τέλος, η διεθνής συγκυρία
δεν βοήθησε τα ξένα κεφάλαια να σκεφτούν περισσότερο τη Σοφοκλέους, η οποία
συμμετέχει στον δείκτη της Morgan Stanley με ποσοστό περίπου 0,5%.

Η μέχρι σήμερα λιγότερη από την αναμενόμενη εισροή ξένων κεφαλαίων δεν
σημαίνει ότι δεν πρόκειται να εισέλθουν ποτέ. Μπορεί μάλιστα να προκύψουν και
μεγαλύτερες εισροές, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες τόσο στη Σοφοκλέους όσο
και στις διεθνείς αγορές.

Εξάλλου, θα ήταν άδικο να επιρρίψει κανείς ευθύνες στους αναλυτές των ξένων
οίκων και στις εκθέσεις σχετικά με τις εκτιμήσεις τους.