Τα σπίτια γκρεμίστηκαν, οι καρδιές στάθηκαν όρθιες…

Δύο χρόνια μετά τα δάκρυα κυλούν, ακόμη, με μεγάλη ευκολία. Μέχρι και οι
άνθρωποι που έκαναν τον φόβο τους δύναμη, που έχτισαν πάνω στα ερείπια γέφυρες
για να συνεχίσουν τη ζωή τους, δεν αντέχουν να θυμούνται τον σεισμό. Λυγίζουν,
όταν ξαναφέρνουν στον νου τους τις πρώτες εκείνες ώρες μετά, τις πρώτες
ημέρες, τους πρώτους μήνες…

Ζεύγος Χοχλάκη. Στην πρόχειρη αποθήκη όπου πέρασαν οκτώ μήνες της ζωής τους μετά τον σεισμό. «Εκείνες τις στιγμές, όλοι ήμασταν ένα. Ο πόνος του γείτονα ήταν και δικός μας πόνος. Ο φόβος, ο πανικός, όλα μάς ένωναν», λέει η κ. Τασία Χοχλάκη

«Εμείς είμαστε από τους τυχερούς. Δόξα τω Θεώ, να λέμε! Ντουβάρια έπεσαν. Τα
κεφάλια μας τά γλιτώσαμε. Εδώ γύρω, χάθηκαν άνθρωποι κάτω από τα σπίτια. Και
οι οικογένειες που γνώρισαν τον θάνατο δεν ήταν εύκολο να βρουν τη δύναμη». Ο
Μανώλης Χοχλάκης τη βρήκε. Μαζί με τη γυναίκα του Τασία και τα δυό τους
παιδιά, τον Κωστή και την Άννα, το ξανάφτιαξαν το σπίτι τους στο Μενίδι.
Μένουν εκεί. Μπορεί να έχουν ακόμη ανοιχτά χιλιάδες μερεμέτια, μπορεί να
κουβαλούν ακόμη πράγματα από την αποθήκη, η οποία τους φιλοξένησε για οκτώ
μήνες, κατάφεραν όμως να αφήσουν πίσω τους την καταστροφή.

Έτρεξαν, αγωνίστηκαν, περίμεναν, έδειξαν υπομονή και επιμονή. Κέρδισαν πιο
γερά θεμέλια­ στο σπίτι και στην καρδιά τους. «Δεν πλήρωσα κανέναν. Αλλά, αυτό
που δικαιούμουν, το πήρα. Μερικές φορές με τον τσαμπουκά, μερικές φορές
πιάνοντας τον διευθυντή από τον λαιμό, άλλες, τραβώντας τον μηχανικό από τον
γιακά για να έρθει στο σπίτι». Με καθυστέρηση. «Ναι. Έπρεπε να φτάσει Ιούλιος
για να μαζέψω και να καταθέσω όλα τα χαρτιά και τα δικαιολογητικά για το
δάνειο. Και να πάρω την πρώτη δόση, έναν χρόνο και τέσσερις μήνες μετά τον
σεισμό». Με κόπο και προσωπική δουλειά. «Από τον Γενάρη, δεν έχω σταματήσει.
Μαζί με τους εργάτες δούλευα όλη μέρα, μόνος μου έβαψα το σπίτι, μόνος μου
κουβαλάω ακόμη»…

Ξανά άδεια…

Και τη γεύση της αδικίας την ένιωσε πολλές φορές και τη λογική του παραλόγου
τη «λούστηκε», χωρίς να μπορεί να πει κουβέντα. «Είχα ένα σπίτι νόμιμο, με
άδεια και πρόβλεψη για τέσσερις ορόφους. Ο σεισμός το έριξε. Κάποια διπλανά
χαμόσπιτα δεν έπαθαν τίποτα. Πέρασε, είπαν, το ρήγμα από κάτω, γι’ αυτό.
Χρειάστηκε να ξαναβγάλω άδεια οικοδομής κι ας την είχα. Ξανά. Να πληρώσω 1,5
εκατομμύριο στον μηχανικό για την άδεια κι άλλο 1 εκατομμύριο για τα ένσημα
(που επίσης είχα πληρώσει, όταν έχτισα το σπίτι). Με μιας 2,5 εκατομμύρια για
το τίποτα. Η ΕΥΔΑΠ, με «τιμώρησε» για υπερκατανάλωση νερού. Πλήρωσα έναν
λογαριασμό 108.000, όταν ήταν οι εργάτες εδώ και ήθελαν νερό για τα λασπώματα,
τους σοβάδες, τα τσιμέντα…

Τα τιμολόγια και οι διευθυντές δεν καταλαβαίνουν τη λέξη «σεισμόπληκτος».
Εκείνοι, λέει, ήξεραν πως έχουμε σπίτι και λόγω της υπερκατανάλωσης χρέωναν
διπλά και τριπλά για το κάθε κυβικό νερού. Και εμείς πληρώσαμε. Δεν μπορούσαμε
να κάνουμε κι αλλιώς».

Η γραφειοκρατία

Όχι, δεν παραπονιέται, ούτε κατηγορεί το κράτος. «Η πολιτεία ό,τι όφειλε να
κάνει, το έκανε. Έτρεξαν όλοι από την πρώτη στιγμή. Το πρόβλημα, όμως,
δημιουργήθηκε μετά, όταν έγινε το ΤΑΣ, οι επιτροπές, όταν μπήκε στη μέση η
γραφειοκρατία και το «σύστημα». Όταν τα λεφτά άρχισαν να μοιράζονται
ανεξέλεγκτα σε ανθρώπους που είχαν ανάγκη, αλλά και σε ανθρώπους που είδαν τον
σεισμό ως ευκαιρία για να χτίσουν ένα τριώροφο στη θέση της παράγκας, ή να
ζήσουν στα λυόμενα, χωρίς να πληρώνουν ενοίκιο και νερό, με έκπτωση στο ρεύμα.
Βολεύτηκαν πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι δεν ήταν στ’ αλήθεια σεισμόπληκτοι».

Υποθήκη 50 για δάνειο 7

Δεκαπέντε εκατομμύρια έχουν στοιχίσει στην οικογένεια του Μανώλη Χοχλάκη οι
επισκευές του σπιτιού, μέχρι σήμερα. «Και ακόμη δεν έχουμε τελειώσει». Πήρε
δάνειο 7,7 εκατομμύρια. Άτοκο, με την πρώτη δόση να ξεκινάει τον Ιούνιο του
2002. Τα άλλα, τα έβαλε από την τσέπη του. «Μικρή είναι η δόση, 40.000 τον
μήνα, και η ρύθμιση καλή. Πάλι καλά, να λέμε. Αλλά, να… Η τράπεζα σού
ζητάει, αν πάρεις δάνειο πάνω από τρία εκατομμύρια, να βάλεις το σπίτι
υποθήκη. Κι έτσι βρέθηκα κι εγώ­ που είχα ένα σπίτι έτοιμο και δε χρωστούσα σε
κανέναν­ για τα επτά εκατομμύρια δάνειο που πήρα, να έχω μια περιουσία αξίας
50 εκατομμυρίων υποθηκευμένη. Ε, μου κακοέρχεται. Γι’ αυτό σας λέω, κάποιους,
ο σεισμός τούς ωφέλησε. Εκείνους που είχαν παράνομα σπίτια ή παράγκες και τώρα
χτίζουν σπίτια των 200 και 300 τετραγωνικών, εκείνους που έμεναν στο νοίκι και
τώρα μένουν δωρεάν στα λυόμενα με επιπλέον επιχορηγήσεις και βοηθήματα. Για
όλους εμάς, που είχαμε φτιάξει ένα αξιοπρεπές νόμιμο σπίτι, ο σεισμός ήταν η
καταστροφή. Και την πληρώνουμε ακόμα, με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο»…

8 μήνες ζήσαμε σε μια αποθήκη φτιαγμένη από σιδεριές και ελενίτ

Τα χριστουγεννιάτικα στολίδια και το δέντρο βρίσκονται ακόμη στην παλιά
αποθήκη, πίσω από την οδό Πελοποννήσου, στο Μενίδι. Εκεί πέρασε τα
Χριστούγεννα του 1999 η οικογένεια του Μανώλη και της Τασίας Χοχλάκη. Σ’ ένα
χώρο φτιαγμένο από σιδεριές και ελενίτ πέρασαν οκτώ μήνες της ζωής τους, μετά
τον σεισμό. «Εδώ είχαμε τα κρεβάτια μας, εκεί είχαμε κρεμάσει μια κουρτίνα, ως
παραβάν, για να αλλάζουμε», λέει η κ. Τασία. «Τραβούσαμε ρεύμα και νερό από το
σπίτι, ευτυχώς ήταν κοντά. Είχαμε κι ετούτη τη σόμπα να μας ζεσταίνει τον
χειμώνα. Μπορούσαμε βέβαια να πάμε σε λυόμενο, αφού το σπίτι μας είχε σοβαρές
ζημιές. Ο Μανώλης όμως δεν ήθελε. Ούτε σκηνή δεν ήθελε να πάρουμε»…

Ο Μανώλης Χοχλάκης έτρεξε από την πρώτη στιγμή για όλους και για όλα. Τον
πρώτο μήνα μετά τον σεισμό ήταν υπεύθυνος για τις προμήθειες στους
καταυλισμούς, βοηθούσε τους ανθρώπους να εγκατασταθούν, να καλύψουν τις
ανάγκες τους. «Δεν ήθελα να πάρουμε λυόμενο. Δεν ήθελα κανείς να πει πως
εκμεταλλεύτηκα τη θέση μου. Ήμουν εκεί για να βοηθήσω και μόνο γι’ αυτό. Αφού
είχαμε την αποθήκη, αφού ήταν κοντά στο σπίτι μας, αφού μπορούσαμε να
βολευτούμε εκεί»…

Έτρεξαν όλοι για όλους. Για φίλους, γείτονες και αγνώστους. «Εκείνες τις
στιγμές, όλοι ήμασταν ένα. Ο πόνος του γείτονα ήταν και δικός μας πόνος. Ο
φόβος, ο πανικός, όλα μας ένωναν», λέει η κ. Τασία. Κανείς τους δεν το
μετάνιωσε. Πικράθηκαν όμως. «Είδα ανθρώπους να έχουν βολευτεί στα λυόμενα,
χωρίς να είναι σεισμόπληκτοι και, παρ’ όλ’ αυτά να γκρινιάζουν, να ζητούν κι
άλλα, κι άλλα, κι άλλα… Τους είδα να παίρνουν δώρα: κουβέρτες, ηλεκτρικές
συσκευές, τρόφιμα. Είδα τα παιδιά τους να διορίζονται… Κι είδα και το κράτος
να τα παρατάει όλα αυτά στη μοίρα τους… Είδα το πλιάτσικο σε
προκατασκευασμένα σπίτια, ψυγεία, εγκαταστάσεις. Κρίμα δεν είναι; Φωνάζω να
έρθουν να τα μαζέψουν. Μπορεί να ξαναχρειαστούν. Γιατί να τ’ αφήσουμε να ρημάζουν;»