Το Μεγάλο Λαρούς και στην Ελλάδα!

Το Grand Larousse είναι ένα έργο ιδεών, ανοιχτό στα σύγχρονα ρεύματα σκέψης

Ένα μεγάλο έργο γνώσης κυκλοφορεί και στην Ελλάδα. Πρόκειται για το Grand
Larousse, η έκδοση του οποίου αποτελεί αναμφισβήτητα γεγονός. Αξίζει να
σημειωθεί ότι το Grand Larousse, που θα έχει τον ελληνικό τίτλο
«Γνώση-Σύντροφος Μάθησης», θα είναι ιδιαιτέρως εμπλουτισμένο σε ό,τι αφορά το
ελληνικό περιεχόμενό του. Ενισχυμένο με τα πιο πρόσφατα στατιστικά και άλλα
στοιχεία, το έργο θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη Ελλάδα χωρίς
τίποτε ανάλογο ως τώρα.

Σύμφωνα με τις επιταγές της παγκοσμιοποίησης, το Grand Larousse είναι προϊόν
διεθνούς συνεργασίας. Ο ομώνυμος γαλλικός εκδοτικός οίκος ιδρύθηκε το 1852 από
τον Αυγουστίνο Μπόουερ και τον Πιερ Λαρούς. Τα επόμενα εκατόν πενήντα χρόνια
διακρίθηκε για τις πολύτομες εκδοτικές προσφορές του, από το «Μεγάλο Παγκόσμιο
Λεξικό του 19ου Αιώνα» (1866-1876) ως το «Λαρούς του 20ού αιώνα» (1927-1933)
και το «Μέγα Εγκυκλοπαιδικό Λαρούς» (1960-1964). Για το Grand Larousse, ο
ιστορικός παρισινός οίκος συνεργάστηκε με τον Βρετανό εκδότη Southwestern και,
ειδικά για την ελληνική έκδοση, με τον αθηναϊκό οίκο «Ελληνικά Γράμματα».

Μνημειώδες έργο

Ένα μνημειακό έργο, όπως το Grand Larousse, είναι προϊόν συλλογικής εργασίας
και προϋποθέτει ομάδες ερευνητών. Για το Grand Larousse εργάστηκε πλήθος
ειδικών που είχαν με το μέρος τους ένα πρόσθετο πλεονέκτημα. Η «εποχή της
πληροφορίας», με το Διαδίκτυο και τις ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες, έδινε τη
δυνατότητα για πολύ ευρύτερη τεκμηρίωση του έργου από το παρελθόν. Αντίστοιχα,
οι σύγχρονες εκτυπωτικές δυνατότητες, καθιστούν εφικτή την παρουσίαση ενός
έργου, όπου το κείμενο πλαισιώνεται από εκτενείς εικονογραφήσεις, είτε
πρόκειται για ιστορικές φωτογραφίες είτε για χάρτες, άτλαντες ή στατιστικά
γραφήματα. Ποτέ ως τώρα ένα εγκυκλοπαιδικό έργο δεν συγκροτήθηκε με τέτοια
μέσα.

Το Grand Larousse δεν πάσχει από την ασθένεια του τοπικισμού. Αντιθέτως, είναι
δομημένο γύρω από έναν παγκόσμιο πυρήνα γνώσης, κατάλληλο για τον Ευρωπαίο,
τον Αμερικανό και, βεβαίως, για τον Έλληνα αναγνώστη. Πρόκειται για ένα
έργο-πυξίδα χρήσιμο σε όλες τις ηλικίες, αφού μπορεί να ενισχύσει τον μαθητή,
υποστηρίζοντάς τον από τα σχολικά του χρόνια ως το πανεπιστήμιο, ενώ
παρουσιάζει ενδιαφέρον και για ώριμους ανθρώπους ­ κοινώς το Grand Larousse
μπορεί να ικανοποιήσει την περιέργεια και την ερευνητική διάθεση όλης της
οικογένειας.

Επιβλητικό είναι το Grand Larousse, αν το περιγράψει κανείς και με τη λογική
των αριθμών. Έτσι, το έργο αριθμεί 2.616 σελίδες, καλύπτει εξαντλητικά (με την
παραδοσιακή μορφή των λημμάτων) 25.000 θέματα, περιέχει περισσότερες από 2.000
έγχρωμες φωτογραφίες και 1.000 χάρτες (παγκόσμιους, γεωγραφικούς, ιστορικούς,
γεωλογικούς ­ και, βεβαίως, ελληνικούς). Αξίζει επίσης να σημειωθεί η
τυπογραφική του εμφάνιση, που, σύμφωνα με τις επιταγές της νέας εποχής,
θυμίζει λίγο ιστοσελίδα. Το κυρίως κείμενο ενισχύεται από 2.100 επεξηγηματικά
πλαίσια, όπου αναλύονται περαιτέρω όροι και δίνονται χρήσιμες, συμπληρωματικές
πληροφορίες.

Στην Ελλάδα, η έκδοση του Grand Larousse έχει χαρακτήρα μοναδικό. Του έργου
προΐσταται ειδική συμβουλευτική επιτροπή πανεπιστημιακών και εκπαιδευτικών,
όπου συμμετέχουν η ιστορικός και βυζαντινολόγος Ελένη Αντωνιάδη-Μπιμπίκου, ο
θρησκειολόγος Μάριος Μπέγζος, ο καθηγητής Φιλοσοφίας Θεοδόσης Πελεγρίνης, ο
εικαστικός Γεώργιος Ζωγραφίδης, ο φιλόλογος και συγγραφέας Ιωάννης Χατζηφώτης,
ο καθηγητής Γεωγραφίας Κώστας Παπαδόπουλος, ο βιολόγος Βαγγέλης Ηλιάδης, ο
πυρηνικός φυσικός και ερευνητής στον Δημόκριτο Χάρης Πρατσίνης και η
μαθηματικός Αγγελική Φλώρου.

Έτσι, το ειδικό λήμμα για τη Νεώτερη Ελλάδα είναι γραμμένο με τον πιο σύγχρονο
τρόπο. Ξεκινώντας από την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως το 1453, φθάνει ως την
είσοδο της Ελλάδας στην ΟΝΕ το 2000. Στη διαδρομή, το λήμμα προσφέρει ένα
μοναδικό πανόραμα της ελληνικής ιστορίας σε όλες τις διαφορετικές πτυχές της
(πολιτική, οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική), ενισχυμένο με ειδικούς χάρτες,
επεξηγηματικά πλαίσια και βιογραφικά σημειώματα σημαντικών προσώπων ή
μαρτυρίες για σημαίνοντα περιστατικά.

Φρέσκια πληροφόρηση

Το Grand Larousse διακρίνεται για τον μοντέρνο τρόπο παρουσίασης

Δίνεται έτσι μια εικόνα της Νεώτερης Ελλάδας σφαιρική, με αναφορές στον Εθνικό
Διχασμό, την Αντίσταση αλλά και τον Εμφύλιο, φθάνοντας ως το πραξικόπημα των
Απριλιανών το 1967, την εξέγερση του Πολυτεχνείου του 1973 και, φυσικά, τη
Μεταπολίτευση. Οι σελίδες αυτές είναι υποδειγματικές, γιατί φανερώνουν πώς ένα
εγκυκλοπαιδικό έργο μπορεί με τολμηρό και μοντέρνο τρόπο να είναι απόλυτα
συγχρονισμένο με την πραγματικότητα, ώστε να μπορεί να αποτελέσει «εργαλείο
σκέψης». Η πληροφόρηση και τεκμηρίωση του Grand Larousse είναι αιχμής, αλλά
και απολύτως «φρέσκια», ώστε το έργο να είναι ζωντανό. Ανάλογο βάθος, ποιότητα
και φρεσκάδα, έχουν και οι σελίδες που αναφέρονται στα 9.000 χρόνια ιστορίας
της Κύπρου. Η προσέγγιση είναι τολμηρή και σύγχρονη, χωρίς ακαδημαϊσμούς. Η
εικόνα της Μεγαλονήσου ξεκινάει από τους προϊστορικούς χρόνους και φθάνει ως
τις μέρες μας, με εκτενείς αναφορές στον αντι-αποικιακό αγώνα της δεκαετίας
του ’50, αλλά και το «δράμα» του Αττίλα το 1974, με την τουρκική εισβολή και
τα όσα επακολούθησαν. «Σε μία εποχή που η Ευρώπη ενοποιείται», καταλήγει το
σχετικό λήμμα, «η Κύπρος, ένα μικρό νησιωτικό ευρωπαϊκό κράτος, είναι
διχοτομημένη».

«Κιβωτός γνώσης»

Έτσι, το Grand Larousse είναι έργο ιδεών, ζωντανό και ανοιχτό στα σύγχρονα
ρεύματα σκέψης. Η επιβλητική και καλαίσθητη έκδοση αριθμεί εννέα τόμους,
αποτελεί καρπό συνεργασίας τριών εκδοτικών οίκων και συνιστά ένα έργο-πυξίδα
μεγάλης εκπαιδευτικής αξίας. Το παγκόσμιο εύρος του περιεχομένου του και η
ποιότητα πληροφόρησης για τα ελληνικά θέματα, αλλά και ο μοντέρνος τρόπος
παρουσίασης τον λημμάτων, καθιστούν την ελληνική έκδοση του Grand Larousse
γεγονός-ορόσημο για τα εγχώρια πνευματικά και εκπαιδευτικά πράγματα και μας
συνδέει ξανά με την ελληνική παράδοση και την κατά τον Άνθιμο Γαζή «εγκύκλιον
παιδείαν», που, παραπέμποντας στον Αριστοτέλη, είναι «κυκλοειδής συνέχεια
γνώσεων, επιστημών και τεχνών».

Η αναφορά του Γαζή μπορεί να είναι από το 1835, αλλά η χρονολογία δεν έχει
σημασία. Η αίγλη των έργων γνώσης είναι υπόθεση διαχρονική, που διαπερνά τις
εποχές και τα ιστορικά τους συμφραζόμενα. Από τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο και
την Historia Naturalis του πρώτου αιώνα μ.Χ. ως τους διαφωτιστές Ντιντερό και
Ντ’Αλαμπέρ και τους 35 τόμους της έκδοσης Encyclopedie our Dictionnaire
raisonne des Sciences, des Arts et des Metiers (1751-76), τα έργα αυτά
αποτελούν μνημεία του ανθρωπίνου πνεύματος. Η γοητεία και η χρησιμότητά τους,
ως εργαλείων σκέψης και εκπαίδευσης, παραμένει ακέραιη ­ αν δεν έχει επαυξηθεί
­ στη σύγχρονη ηλεκτρονική εποχή. Οι εγκυκλοπαίδειες υπήρξαν πάντοτε «κιβωτοί
γνώσης» και, στην κοινωνία της πληροφορίας, η αξία τους είναι ακόμη μεγαλύτερη.