Ποιος θα «σκοράρει» στη Θεσσαλονίκη;

ΣΤΗΝ ποδοσφαιρική ορολογία γίνεται λόγος για «στημένες φάσεις», κάθε φορά που
το παιχνίδι σταματάει και μια ομάδα έχει στην κατοχή της την μπάλα για ένα
λάκτισμα. Μια στημένη φάση μπορεί να ξεκινάει από χτύπημα κόρνερ ή φάουλ έξω
από την περιοχή του τέρματος. Οι παίκτες των δύο αντιπάλων ομάδων, αμυντικοί
και επιθετικοί, παίρνουν συμμετρικές θέσεις, και οι μεν μαρκάρουν τους δε.
Αυτονόητο είναι ότι με τέτοιες συνθήκες το γκολ είναι δύσκολο ­ αν και πάντως
όχι αδύνατο. Μια ομάδα είναι πολύ πιο εύκολο να σκοράρει σε φάση ελεύθερη,
όπου η γρήγορη εξέλιξη ­ μια πάσα πίσω από την πλάτη της άμυνας, μια
αναπάντεχη ντρίμπλα ενός από τα εξτρέμ ­ δημιουργεί αιφνιδιαστικά τις
προϋποθέσεις για γκολ.

Προσχεδιασμένα

Με τη γλώσσα του ποδοσφαίρου, η ΔΕΘ είναι μια «στημένη φάση». Περίπου όλοι
ξέρουν ότι κάθε χρόνο, το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου ο εκάστοτε
Πρωθυπουργός εγκαινιάζει την Έκθεση της Θεσσαλονίκης και μαζί την πολιτική
περίοδο με μία «βαρυσήμαντη» ­ ο επιθετικός προσδιορισμός δεν νοείται χωρίς τα
εισαγωγικά ­ ομιλία.

Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις «στημένες φάσεις», το προβλέψιμο της
διαδικασίας μειώνει τις πιθανότητες για γκολ. Όλοι περίπου ξέρουν πού θα
κινηθεί ο Πρωθυπουργός και πώς περίπου θα αντιδράσει η αντιπολίτευση. Όπως
ακριβώς συμβαίνει και με το ποδόσφαιρο, η γοητεία της πολιτικής έγκειται στις
απρόβλεπτες φάσεις, όταν ένα απροσδόκητο γεγονός προκαλεί ρήγμα στην
επικαιρότητα και δοκιμάζει τα ανακλαστικά των παικτών. Πέρσι ο κ. Σημίτης
προσήλθε στη Θεσσαλονίκη έχοντας υπό μάλης το δακτυλόγραφο μιας
πολυδιαφημισμένης ομιλίας που θα προδιέγραφε την πολιτική της νέας τετραετίας.
Ο Πρωθυπουργός κέρδισε τις εντυπώσεις ­ ίσως να σημείωσε και γκολ (αν και όχι
από αυτά που συγκινούν τους θεατές στην εξέδρα). Τις εβδομάδες όμως που
ακολούθησαν, οι «κοτερομαχίες» της Κεντρικής Επιτροπής και κυρίως το ναυάγιο
του «Εξπρές Σαμίνα» βρήκαν απροετοίμαστη την κυβέρνηση. Το 1-0 έγινε πολύ
γρήγορα 1-2.

Κοινωνικό πακέτο

Ούτως ή άλλως, η φετινή χρονιά δεν αποτελεί εξαίρεση. Στο Μέγαρο Μαξίμου και
στη Ρηγίλλης ετοιμάζονται για την άνοδο στη Θεσσαλονίκη. Η «στημένη φάση» της
ΔΕΘ μπορεί να μη διαθέτει δραματική ένταση, έχει όμως το πλεονέκτημα ότι οι
προβολείς των εγχώριων ΜΜΕ ­ άρα ως ενός σημείου και η προσοχή της κοινωνίας ­
είναι στραμμένοι εκεί. Στο Μέγαρο Μαξίμου επισημαίνουν ότι το άνω του 1 τρισ.
δρχ. κοινωνικό πακέτο που ετοιμάζει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, με
επικεφαλής τον Γιάννο Παπαντωνίου, θα ανακοινωθεί στην Αθήνα τις επόμενες
ημέρες. Κατά τον τρόπο αυτό, λέγεται, «θα διαμορφωθεί το πολιτικό τοπίο» στο
οποίο θα εγγραφούν οι ομιλίες του Πρωθυπουργού τόσο στην Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ όσο
στη συνέχεια και στη ΔΕΘ. Οι ομιλίες θα είναι συνδεδεμένες, «θα έχουν καθαρά
πολιτικό χαρακτήρα», αλλά και «προσωπικό τόνο», καθώς ο Πρωθυπουργός θα δώσει
το δικό του στίγμα. Αξιοσημείωτο είναι ότι ακριβώς την ίδια πρόθεση είχε ο κ.
Σημίτης και πέρσι. Θα πει κάτι διαφορετικό; Αμφίβολο. Στην πραγματικότητα
διαφορετικές θα είναι μόνο οι συνθήκες, αφού πέρσι ο κ. Σημίτης είχε
εμφανιστεί στην ΔΕΘ ως πολιτικά επικυρίαρχος, ενώ φέτος η μετάβασή του στη
Θεσσαλονίκη χρωματίζεται από την επίσπευση του συνεδρίου.

Μια ακόμη επιβαρυντική περίσταση είναι ότι, με την επικοινωνιακή ορολογία, ο
Πρωθυπουργός είναι «υπερεκτεθειμένος». Από το Ασφαλιστικό και μετά η κυβέρνηση
με επικεφαλής τον κ. Σημίτη περισσότερο μιλάει και λιγότερο πράττει. Αίφνης η
πολιτική της, αντί να εφαρμόζεται, έχει γίνει αντικείμενο μιας αέναης
συζήτησης. Το πρόβλημα είναι ότι από τους κυβερνώντες αναμένεται και έργο.
Στην παρούσα συγκυρία, είναι σαφές ότι για την εικόνα του Πρωθυπουργού θα ήταν
ωφελιμότερη η ανάληψη δράσης από μια ακόμη ομιλία, ανάμεσα στις πολλές που
έχει κάνει ο κ. Σημίτης από την άνοιξη μέχρι σήμερα. Προς το παρόν όμως, η
δράση τελεί υπό την αίρεση του Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ του Οκτωβρίου. Σύμφωνα με
την εκδοχή αυτή, ο κ. Σημίτης είναι πολιτικά εγκλωβισμένος στην «κινούμενη
άμμο των προσυνεδριακών διαδικασιών». Κατά τα λοιπά, ο υπουργός Μακεδονίας –
Θράκης Γιώργος Πασχαλίδης δραστηριοποιήθηκε τις τελευταίες ημέρες ώστε η
αγανάκτηση των Θεσσαλονικέων για τη χρόνια πλέον υστέρηση των κυβερνητικών
εξαγγελιών για την Βόρεια Ελλάδα να μη μετατρέψει τη συμπρωτεύουσα σε Σιάτλ.

Δύο στόχοι

Στη Ρηγίλλης, τα προβλήματα είναι διαφορετικά. Η αντιπολίτευση δεν μπορεί να
δείξει έργο αλλά, όπως παραδέχονται στελέχη της Ν.Δ., «μόνο μιλάει». Αν η ΔΕΘ
βρίσκεται στο «μιντιακό προσκήνιο» τόσο το καλύτερο. Στη Ν.Δ. υπάρχει αέρας
αισιοδοξίας. Ο Κ. Καραμανλής αισθάνεται ισχυρός μέσα στο κόμμα του, αλλά και
έξω από αυτό, ελέω δημοσκοπήσεων. Ο Γ. Σουφλιάς επέστρεψε από την Αμερική
ορεξάτος και παραλαμβάνει τα σημειώματα για την ομιλία του προέδρου του
κόμματος στη ΔΕΘ. Ο Θ. Ρουσόπουλος κλείνει επιτυχώς ένα χρόνο στη Ρηγίλλης και
κάθεται με αυτοπεποίθηση στην έως τώρα «ηλεκτρική» καρέκλα του εκπροσώπου
Τύπου ­ αξίωμα που δεν διχάζει το κόμμα, όπως συνέβαινε επί Ά. Σπηλιωτόπουλου.
Ο Κ. Καραμανλής εξάλλου θα έχει επιπλέον την ευκαιρία να εδραιώσει την εικόνα
τού «εν δυνάμει πρωθυπουργού», κάνοντας μια καλή εμφάνιση. Ενδέχεται να βρεθεί
στη Βοστώνη για τα εγκαίνια της Έδρας Καραμανλή στη Fletcher School of Law and
Diplomacy, της οποίας είναι απόφοιτος. Με την ευφράδεια του στα αγγλικά, ο Κ.
Καραμανλής αισθάνεται ιδιαίτερη άνεση στην alma mater του. Παρότι το
τετραήμερο ταξίδι στις ΗΠΑ θα είναι κουραστικό, οι τηλεοπτικές εικόνες από το
ελιτίστικο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης θα «κοντράρουν» τα στιγμιότυπα από την
εμφάνιση του κ. Σημίτη στη Θεσσαλονίκη, με την οποία συμπίπτουν χρονικά.

Από εκεί και πέρα, η τακτική της Ν.Δ. έχει δύο πτυχές. Η πρώτη είναι η
οικονομία. Εκεί θέλει να οδηγήσει την αντιπαράθεση με την κυβέρνηση ο κ.
Καραμανλής έχοντας πάντα ως συνομιλητή του στα ζητήματα αυτά τον Γ.
Αλογοσκούφη. Η Ν.Δ. θα βάλει στο μικροσκόπιο τη σύνταξη του προϋπολογισμού,
θέλοντας να εκθέσει την κυβέρνηση για τη δημοσιονομική πολιτική της, «η
οποία», λέγεται, «προεξοφλεί το μέλλον και καλλιεργεί παράλογες προσδοκίες
στην κοινωνία». Έτσι, στη Ρηγίλλης σχεδιάζουν έναν «αντιπολιτευτικό
μινιμαλισμό», στα οικονομικά, ελέγχοντας την κυβερνητική πολιτική σημείο προς
σημείο. Όχι όμως και κάτι περισσότερο από αυτό, γιατί «αν καταθέσουμε τις
προτάσεις μας για την οικονομία και η κυβέρνηση τις κρίνει σωστές και τις
εφαρμόσει, τι θα κάνουμε;», ρωτούν. Αν όμως ο αντιπολιτευτικός λόγος της Ν.Δ.
είναι κυρίως κριτικός, πώς θα πειστεί η κοινωνία για την ετοιμότητά της να
κυβερνήσει μετά τις επόμενες εκλογές; Στο ερώτημα αυτό απαντά η άλλη πτυχή της
τακτικής της Ρηγίλλης.

Νέα εικόνα

Το φθινόπωρο ο κ. Καραμανλής αρχίζει πολιτική αντεπίθεση. Πολιτική θα είναι η
εμφάνισή του στη ΔΕΘ, αλλά και μια ομιλία που σκέπτεται να κάνει ενώπιον
προσωπικοτήτων του δημοσίου βίου, πιθανώς στην Παλαιά Βουλή, με αφορμή τα 27
χρόνια από την ίδρυση της Ν.Δ. Εκεί, σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρόεδρος του
κόμματος θα αναφερθεί «στην ιστορική προσφορά της παράταξης προς τη χώρα τα
χρόνιας της μεταπολίτευσης». Ο κ. Καραμανλής θα επισημάνει ότι από την
αποκατάσταση της Δημοκρατίας, το πολιτειακό δημοψήφισμα και το Σύνταγμα του
1975 ώς την είσοδο της χώρας στην ΕΟΚ το 1980 και την υπογραφή της Συνθήκης
του Μάαστριχτ το 1992, «όλες οι μεγάλες αποφάσεις για το μέλλον της χώρας
ελήφθησαν από τη Ν.Δ.», με το ΠΑΣΟΚ να ασκεί στείρα αντιπολίτευση «και να τις
αξιοποιεί μετά». Υπάρχει η φιλοδοξία ότι η ομιλία θα λειτουργήσει ως αντίδοτο
στο «αντιδεξιό σύνδρομο που επικαλείται ο κ. Σημίτης κάθε φορά που η κυβέρνησή
του τα βρίσκει δύσκολα» και θα αποκαταστήσει την εικόνα της συντηρητικής
παράταξης, όπως τουλάχιστον την αντιλαμβάνονται στη Ρηγίλλης, στα μάτια της
ελληνικής κοινωνίας.