Η ανάκαμψη στη Σοφοκλέους θα αργήσει, αλλά θα έρθει

Το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει το ελληνικό Χρηματιστήριο είναι η έλλειψη
εμπιστοσύνης από πλευράς επενδυτικού κοινού. Οι μεγάλες διακυμάνσεις και η
παρατεταμένη πτωτική πορεία προκάλεσαν μεγάλες ζημίες στους περισσότερους
επενδυτές, με αποτέλεσμα να υπάρχει σήμερα διστακτικότητα για νέες επενδύσεις.
Η κακή ψυχολογία κάνει ευάλωτο το Χρηματιστήριο σε οποιαδήποτε αρνητική
εξέλιξη ή γεγονός, ενώ δεν επιτρέπει στην αγορά να αξιολογήσει σωστά τις
ελκυστικές αποτιμήσεις των μετοχών και τις θετικές προοπτικές της ελληνικής
οικονομίας και των επιχειρήσεων.

«Θα πρέπει άμεσα να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του επενδυτικού κοινού»,
επισημαίνει στη συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος της Value Capital
ΑΧΕΠΕΥ, κ. Νικήτας Νιάρχος. «Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης είναι δυνατόν να
γίνει με θεσμικά μέτρα που προωθούνται από το Χρηματιστήριο και την Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς, τα οποία βρίσκονται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, η
λήψη συμπληρωματικών μέτρων, τα οποία θα περιλαμβάνουν κίνητρα για την τόνωση
της ζήτησης μετοχών, θα δημιουργήσουν το κατάλληλο κλίμα για να ενισχυθεί η
ζήτηση μετοχικών τίτλων. Ενδεικτικά, αναφέρεται η μείωση του συντελεστή
φορολόγησης των κερδών στις εισηγμένες εταιρείες, η μείωση του κόστους
συναλλαγών, καθώς και φοροαπαλλαγές για όσους παρακρατούν μετοχές για ένα
συγκεκριμένο διάστημα, όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες στο εξωτερικό. Η
απώλεια εσόδων που θα έχει το Δημόσιο από φόρους, πιστεύω ότι θα μπορούσε να
αντισταθμιστεί από την αύξηση των εσόδων από τον φόρο συναλλαγών στο
Χρηματιστήριο, καθώς θα τονωθεί ο όγκος συναλλαγών επί μετοχών, δεδομένου ότι
είναι ενδεχόμενο να αυξηθεί ο όγκος συναλλαγών και η ρευστότητα στην αγορά».

Για τον κ. Νιάρχο, η αύξηση του όγκου συναλλαγών αποτελεί σημαντικό παράγοντα
για την ανάκαμψη του Χρηματιστηρίου. Όπως εξηγεί, οι ξένοι επενδυτές επιλέγουν
αγορές με αυξημένη ρευστότητα, καθώς έτσι μειώνουν τον κίνδυνο και το κόστος
συναλλαγών. Επίσης, η αυξημένη ρευστότητα λειτουργεί θετικά στις αποφάσεις των
Ελλήνων και των ξένων ιδιωτών και των θεσμικών επενδυτών, καθώς αναδεικνύονται
επενδυτικές ευκαιρίες και έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων. «Μία αγορά με
μεγάλο όγκο συναλλαγών είναι αποτελεσματική και οι τιμές αντικατοπτρίζουν την
αντίστοιχη υπάρχουσα ζήτηση και προσφορά, χωρίς απότομες και πολλές φορές
αδικαιολόγητες διακυμάνσεις και χωρίς μεγάλο κόστος».

Αντίθετα, η καχεξία στις συναλλαγές και οι μεγάλες ζημίες που έχουν
δημιουργηθεί στα χαρτοφυλάκια των επενδυτών έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη
τους. «Για παράδειγμα, σήμερα που ο Γενικός Δείκτης βρίσκεται στις 2.700
μονάδες, δεν υπάρχει μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον και οι επενδυτές επιθυμούν
να αγοράζουν τις μετοχές σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα. Το 1999, όταν ο Γενικός
Δείκτης ήταν στις 6.000 μονάδες, η ψυχολογία και οι συνθήκες στην αγορά
ωθούσαν τους επενδυτές να αγοράζουν με μεγαλύτερη ευκολία μετοχές σε αρκετά
υψηλότερες τιμές».

Προοπτικές

«Σήμερα, οι αποτιμήσεις των περισσοτέρων μετοχών στο Χρηματιστήριο είναι
δελεαστικές και αντικατοπτρίζουν την οικονομική θέση των επιχειρήσεων και τις
θετικές προοπτικές αυτών και της ελληνικής οικονομίας. Αυτό, βέβαια, δεν
ισχύει για το σύνολο της αγοράς. Ισχύει, όμως, για την πλειοψηφία των μετοχών.
Ωστόσο, η αγορά δεν αξιολογεί αυτήν τη στιγμή σωστά τα δεδομένα αυτά, λόγω της
υπάρχουσας αρνητικής ψυχολογίας», σημειώνει ο κ. Νιάρχος.

«Ένα ακόμη θετικό γεγονός είναι η αναμενόμενη αύξηση της κερδοφορίας των
εισηγμένων εταιρειών στην χρήση του 2001. Ήδη, αυτό αρχίζει να διαφαίνεται από
τις δημοσιευμένες εξαμηνιαίες λογιστικές καταστάσεις. Πέραν, όμως, από την
αύξηση, παρατηρείται βελτίωση στην ποιότητα των κερδών. Κι αυτό, διότι τα
κέρδη είναι από λειτουργικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων και δεν
προέρχονται από ευκαιριακά έσοδα ή από περιστασιακές δραστηριότητες, όπως για
παράδειγμα από κέρδη κεφαλαίου κυρίως από αγοραπωλησίες μετοχών στο
Χρηματιστήριο».

‘Όλα, όμως, αυτά τα θετικά δεδομένα επισκιάζονται από τη δυσπιστία των
επενδυτών, από την έλλειψη κατεύθυνσης στην αγορά, από τις πολιτικές εξελίξεις
και την αβεβαιότητα που επικρατεί στις διεθνείς αγορές. «Η αγορά ακόμα δεν
έχει αποκτήσει κατεύθυνση. Οι μεγάλες ζημιές έχουν κάνει τους επενδυτές
δύσπιστους και παθητικούς θεατές των εξελίξεων, καθώς δεν νιώθουν καλά να
αναλάβουν κι άλλο ρίσκο και να τοποθετηθούν. Η αποκατάσταση του κλίματος και η
ανάκαμψη δεν προβλέπεται να είναι άμεση, αν δεν ληφθούν μέτρα τόνωσης της
ζήτησης. Θα μεσολαβήσει ένα χρονικό διάστημα, το οποίο είναι δύσκολο κανείς να
το υπολογίσει, κατά το οποίο η αγορά θα ταλαιπωρηθεί. Στη συνέχεια, όμως, θα
ανταμείψει όλους όσους είχαν επιμονή, υπομονή και έλαβαν σωστές επενδυτικές
αποφάσεις. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν και άλλα γεγονότα, τα
οποία επηρεάζουν βραχυπρόθεσμα την αγορά, όπως είναι οι πολιτικές εξελίξεις εν
όψει του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, αλλά και το αβέβαιο κλίμα στις διεθνείς αγορές».

Επενδυτικές προτάσεις

Για τους επενδυτές με μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο κ. Νιάρχος πιστεύει ότι η
σημερινή περίοδος είναι καλή για επιλεκτικές αγορές μετοχών εταιρειών με
προοπτικές και με δυνατότητα κερδών. «Για τους επενδυτές αυτούς υπάρχουν
σήμερα ευκαιρίες σε κλάδους, όπως των τροφίμων, του τουρισμού, του αξιοποίησης
ακινήτων, των τσιμέντων και της νέας τεχνολογίας». Για τους επενδυτές με
μεσο-βραχυπρόθεσμο ορίζοντα συνιστώνται σταδιακές τοποθετήσεις, ανάλογα με τις
τάσεις που επικρατούν στην αγορά.

Ο κ. Νιάρχος, λέει χαρακτηριστικά για τους επενδυτές, «να μη βάζουν όλα τα
αυγά σε ένα καλάθι» και να προχωρούν σε διαφοροποίηση του κινδύνου του
χαρτοφυλακίου τους αγοράζοντας μετοχές σε Ευρώπη και ΗΠΑ. «Για λόγους μείωσης
του κινδύνου θα πρέπει να διαφοροποιείται ένα χαρτοφυλάκιο, τόσο σε επίπεδο
μετοχών όσο και σε επίπεδο είδους τίτλων και αγορών».

Σε ό,τι αφορά στο κόστος συναλλαγών για επενδύσεις στο εξωτερικό, ο κ. Νιάρχος
επισημαίνει ότι «σαφώς είναι υψηλότερο από ό,τι στη Σοφοκλέους, αλλά είναι
μικρότερο σε σύγκριση με μερικά χρόνια πριν. Σήμερα, οι χρηματιστηριακές
εταιρείες στην Ελλάδα έχουν συνεργασίες με εταιρείες στο εξωτερικό και δίνουν
τη δυνατότητα στους πελάτες τους, αν το επιθυμούν, να επενδύουν και σε ξένες
αγορές, με την ίδια ευκολία που επενδύουν στη Σοφοκλέους. Ισχύει, βέβαια, και
το αντίστροφο. Μέσω των συνεργασιών αυτών οι ξένοι επενδυτές έχουν άμεση
πρόσβαση στο ελληνικό Χρηματιστήριο».

Ποιος είναι ο Νικήτας Νιάρχος

Ο κ. Νικήτας Νιάρχος είναι πρόεδρος της Value Capital ΑΧΕΠΕΥ και
αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου
Αθηνών, όπου διδάσκει χρηματοοικονομική λογιστική. Διετέλεσε υπάλληλος και
στέλεχος του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών για 31 χρόνια και πρόεδρός του, από
το 1988 έως το 1993. Επίσης, διετέλεσε αντιπρόεδρος της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς, από το 1990 έως το 1993. Γεννήθηκε στη Μερόπη Μεσσηνίας το
1939. Ως φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς (πρώην Ανωτάτη Βιομηχανική
Πειραιώς) εργαζόταν, ήδη, στο ΧΑΑ, από το 1963. Μετά την αποφοίτησή του
πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Nottingham της
Αγγλίας με υποτροφία του ΧΑΑ, όπου εκπόνησε διδακτορική διατριβή με θέμα
σχετικό με το ελληνικό Χρηματιστήριο. Ο κ. Νιάρχος είναι παντρεμένος και έχει
μια κόρη.