Μετρούν τώρα τους κινδύνους

Όταν ο στρατηγός Ράλστον, ο διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη,
διαβεβαίωνε χθες τους 19 πρέσβεις των χωρών της Συμμαχίας πως οι προοπτικές
της ΝΑΤΟϊκής αποστολής στα Σκόπια είναι θετικές, δεν έλεγε ψέματα ­ απλώς, δεν
έλεγε όλη την αλήθεια. Διότι απλούστατα, δουλειά του στρατηγού ήταν να
αποτιμήσει εάν κρατά επαρκώς η εκεχειρία και τίποτε πέραν αυτού. Τα άλλα,
είναι δουλειά των πολιτικών.

Κίνδυνοι υπάρχουν και για τους ίδιους τους άνδρες του ΝΑΤΟ, καθώς η συμφωνία, ακόμη κι αν αρχίσει να εφαρμόζεται, δεν καλύπτει όλα τα αντιμαχόμενα μέρη. Για παράδειγμα, υπάρχουν ενδείξεις πως έχει δημιουργηθεί νέα αλβανική ανταρτική ομάδα, ονόματι ΑΝΑ, που αγωνίζεται για την ένωση όλων των Αλβανών σε μια ενιαία Αλβανία και η οποία ήδη έχει αναλάβει την ευθύνη για επίθεση στην οποία βρήκαν τον θάνατο 18 Σλαβομακεδόνες στρατιώτες (φωτό)

Οι τελευταίοι, ομού μετά των διπλωματών, σε ουκ ολίγες πρωτεύουσες ­ αλλά και
στις Βρυξέλλες, έδρα του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ­ δεν φέρουν χαμόγελα
υπεραισιοδοξίας. Στην Αθήνα, μάλιστα, τόσο στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας όσο
και στο υπουργείο Εξωτερικών, μιλούν καθαρά για «ανησυχίες». Οι πάντες,
λοιπόν, προσεύχονται τώρα να πάνε όλα καλά. Μόνο που στην πολιτική, οι
προσευχές σπανίως επηρεάζουν τα πράγματα.

Τώρα, με τους πρώτους 700 Βρετανούς να έχουν ήδη ξεκινήσει για την ΠΓΔΜ,
αποτιμώνται ξανά οι κίνδυνοι που ενέχει το νέο, τρίτο κατά σειρά, ΝΑΤΟϊκό
εγχείρημα στη Βαλκανική. Κι αυτοί δεν είναι ούτε λίγοι ούτε αμελητέοι.

Στο Κοινοβούλιο

Καταρχήν, η ίδια η εντολή που θα έχει η αποστολή δημιουργεί προβλήματα. Βάσει
της απόφασης των ηγετών του ΝΑΤΟ, θα πρέπει να μείνει στην ΠΓΔΜ 30 ημέρες μόνο
μετά την πλήρη ανάπτυξή της, η οποία υπολογίζεται να ολοκληρωθεί σε δέκα με
δεκαπέντε ημέρες από σήμερα. Ωστόσο, οι Αλβανοί αντάρτες του NLA, με τους
οποίους το ΝΑΤΟ έχει συνάψει χωριστή συμφωνία για τη συγκέντρωση των όπλων,
διατείνονται ότι δεν πρόκειται να αρχίσουν να παραδίδουν όπλα εάν δεν περάσει
από το Κοινοβούλιο η πολιτική συμφωνία. Αντιστοίχως, όμως, και η σκοπιανή
κυβέρνηση διατείνεται ότι δεν θα εγκρίνει τη συμφωνία η Βουλή εάν δεν έχουν
συγκεντρωθεί τα όπλα. Τώρα, πώς αυτός ο σκόπελος θα ξεπεραστεί σε έναν περίπου
μήνα είναι ένα ζητούμενο.

Επίσης, αποκλειστικό έργο των ΝΑΤΟϊκών θα είναι η συγκέντρωση των όπλων ­ κι
αυτή είναι μια ουσιαστική διαφορά από τις προηγούμενες αποστολές της Συμμαχίας
στο Κόσοβο και τη Βοσνία, όπου έργο τους ήταν η εφαρμογή των ειρηνευτικών
συμφωνιών. Εάν, λοιπόν, η συμφωνία Σλαβομακεδόνων – Αλβανών δεν εφαρμοσθεί, το
ΝΑΤΟ τι ακριβώς θα κάνει; Θα είναι εκεί να παρακολουθεί τις νέες μάχες ή θα
σηκωθεί να φύγει άπρακτο;

Κι άλλοι αντάρτες

Κίνδυνοι, όμως, υπάρχουν και για τους ίδιους τους άνδρες του ΝΑΤΟ, καθώς η
συμφωνία, ακόμη κι αν αρχίσει να εφαρμόζεται, δεν καλύπτει όλα τα αντιμαχόμενα
μέρη. Για παράδειγμα, υπάρχουν ενδείξεις πως έχει δημιουργηθεί νέα αλβανική
ανταρτική ομάδα, ονόματι ΑΝΑ, ενώ η συμφωνία του ΝΑΤΟ είναι μόνο με τον NLA.

Κίνδυνοι υπάρχουν και από την άλλη πλευρά ­ από τους Σλαβομακεδόνες
παραστρατιωτικούς, που επίσης δεν καλύπτονται από την πολιτική συμφωνία.
Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, ακόμη και η καταστροφή της εκκλησίας του
Αγίου Αθανασίου μπορεί να είναι έργο αυτών των εξτρεμιστών.

Αυτό που κανείς δεν θέλει να σκεφθεί είναι το ενδεχόμενο μιας επίθεσης ­
προβοκατόρικης ή μη ­ εναντίον ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων. Και οι συνέπειες που μπορεί
αυτή να έχει στην κοινή γνώμη των χωρών που έχουν αποστείλει δυνάμεις.

Νέα απόφαση

Λόγω όλων των παραπάνω, τώρα αναπτύσσονται στη Συμμαχία «δεύτερες σκέψεις» ­
μήπως δηλαδή πρέπει να αλλάξει η εντολή (mandate) της αποστολής, τόσο ως προς
τη διάρκεια όσο και ως προς το έργο. Κι αυτό, όμως, είναι κάτι που απαιτεί νέα
πολιτική απόφαση και γι’ αυτό δημιουργεί άλλες δυσκολίες.

Το βέβαιον είναι ότι ούτε η σκοπιανή κυβέρνηση ούτε ο NLA επιθυμούν την
μακρόχρονη παραμονή του ΝΑΤΟ ­ για διαφορετικούς λόγους η κάθε πλευρά. Η
πρώτη, διότι δεν θέλει να γίνει η χώρα προτεκτοράτο, όπως για παράδειγμα η
Βοσνία και το Κόσοβο. Οι αντάρτες, από την άλλη, επίσης δεν θέλουν για πολύ το
ΝΑΤΟ, διότι στην πραγματικότητα θέλουν να παραδώσουν τα λίγα όπλα που έχουν
συμφωνήσει με τη Συμμαχία και στη συνέχεια, όταν το ΝΑΤΟ θα έχει φύγει, να
μπορούν ­ αν κρίνουν ­ να επανεισαγάγουν από το Κόσοβο τον οπλισμό που θέλουν.
Κάτι που το ΝΑΤΟ δεν έχει εντολή να εμποδίσει, τσιμεντώνοντας, για παράδειγμα,
τα σύνορα…

3.500 στρατιώτες σε αποστολή στο… άγνωστο

Στην αποστολή των περίπου 3.500 ανδρών, η Βρετανία θα συμμετέχει με 1.040, η
Γαλλία με περίπου 530, η Γερμανία με περίπου 500 (εφόσον το εγκρίνει το
Κοινοβούλιο), η Ιταλία με 450, η Ελλάδα με 350, η Ολλανδία με 250, η Ισπανία
με περίπου 130, η Τσεχία με 120 και άλλες χώρες με περίπου 130,
συμπεριλαμβανομένων 79 Βέλγων στρατιωτών και 22 Νορβηγών.

Η Ουγγαρία θα αποστείλει μια ομάδα εμπειρογνωμόνων για την καταστροφή των
όπλων, ενώ θα φθάσει και μια ομάδα επιμελητειακής υποστήριξης από τις ΗΠΑ.

85.000 όπλα στα χέρια των ανταρτών

Η κρατική τηλεόραση των Σκοπίων, επικαλούμενη πηγές του υπουργείου Εσωτερικών,
μετέδωσε πως οι Αλβανοί αντάρτες έχουν στην κατοχή τους 85.000 όπλα,
συμπεριλαμβανομένων 20.000 χειροβομβίδων και άλλων τόσων αντιαρματικών
βλημάτων. Σύμφωνα επίσης με πηγές της ΠΓΔΜ, διαθέτουν 3.000 εκτοξευτήρες
ρουκετών, μεγάλο αριθμό αντιαεροπορικών πυραυλικών συστημάτων, 60 κανόνια και
άλλο οπλισμό.