Φοβούνται τις επενδύσεις στις εταιρείες του Ίντερνετ

Οι ελληνικές εταιρείες επενδυτικών συμμετοχών διστάζουν να επενδύσουν στις
επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται στον χώρο του Διαδικτύου, προσφέροντας
κάθε είδους σχετικές υπηρεσίες, παρά το γεγονός ότι θεωρούν αυτόν τον κλάδο
ελκυστικό και καινοτόμο. Αυτό προκύπτει από έρευνα που εκπόνησε η εταιρεία
TREK Consulting, για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την αποτύπωση
των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των εταιρειών ψηφιακού περιεχομένου όπως
λέγονταν και των εταιρειών επενδυτικών συμμετοχών στην Ελλάδα. Η έρευνα
καταγράφει επιφυλάξεις, εκ μέρους των επενδυτών, απέναντι στις εταιρείες της
Νέας Οικονομίας και ειδικότερα σε αυτές που δραστηριοποιούνται στον χώρο του
Ίντερνετ.

Οι βιομηχανίες ψηφιακού περιεχομένου (η ψηφιακή πληροφορία που διακινείται
μέσω εικόνας, ήχου ή κειμένου, ανεξάρτητα από συγκεκριμένα μέσα ή δομές)
αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες δυσκολίες στην άντληση των απαιτούμενων
επενδυτικών κεφαλαίων για την ανάπτυξη νέων εφαρμογών και τη βελτίωση της
ικανότητάς τους για τη δημιουργία καινοτομικών προϊόντων και υπηρεσιών. Οι
δυσκολίες αυτές εκτιμάται ότι οφείλονται στο γεγονός ότι η παροχή του ψηφιακού
περιεχομένου γίνεται στην εθνική γλώσσα κάθε χώρας, η οποία ενδέχεται να
καλύπτει ένα μικρό μερίδιο της συνολικής ευρωπαϊκής αγοράς. Μάλιστα, οι νέες
επιχειρηματικές ιδέες και η ίδρυση νέων επιχειρήσεων στον κλάδο αντιμετωπίζουν
προβλήματα στη χρηματοδότησή τους, ως αποτέλεσμα της αδυναμίας τους να
παράσχουν στους χρηματοδοτικούς οργανισμούς τις κλασικές εγγυήσεις
(παραγωγικές μονάδες, μηχανολογικό εξοπλισμό, κτιριακές εγκαταστάσεις κ.ά.).

«Η Ελλάδα χρειάζεται ακόμη αρκετή προετοιμασία και προσπάθεια για την
υιοθέτηση των αρχών της Νέας Οικονομίας», λέει η Μελίνα Λαζαροπούλου, Strategy
& Marketing Unit Manager τής TREK Consulting και συντονίστρια της έρευνας,
που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Αυτό που λείπει,
ουσιαστικά, είναι η πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης, ειδικά για τις
μικρομεσαίες και τις πρωτοεμφανιζόμενες επιχειρήσεις στον χώρο των νέων
τεχνολογιών», συμπληρώνει.

Σημαντική ανάπτυξη

Μελέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν ότι τέσσερα εκατομμύρια Ευρωπαίοι
απασχολούνται σήμερα στον τομέα του ψηφιακού περιεχομένου. Μάλιστα, η παραγωγή
ψηφιακού περιεχομένου έχει οδηγήσει τα τελευταία χρόνια στη δημιουργία θέσεων
απασχόλησης, με ταχείς ρυθμούς, οι οποίοι συνεχίζονται. Εκτιμάται, επίσης, ότι
μέχρι το 2005 θα έχουν δημιουργηθεί περίπου ένα εκατομμύριο νέες θέσεις
εργασίας στον τομέα αυτό, οι περισσότερες από τις οποίες σε μικρές,
πρωτοεμφανιζόμενες εταιρείες.

Εμπόδια στη χρηματοδότηση

Τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, και τα οποία
εμποδίζουν τη χρηματοδότηση των εταιρειών ψηφιακού περιεχομένου, είναι δύο.

Πρώτον, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια, καθώς και καλές
επιχειρηματικές ιδέες, επιχειρηματίες και επενδυτές δυσκολεύονται να
επικοινωνήσουν και να κατανοήσουν ο ένας τον άλλο, σύμφωνα με τα συμπεράσματα
της έρευνας. Οι επιχειρηματίες δεν μπορούν να αντιληφθούν τι μπορεί να δώσει
ώθηση σε μια επένδυση, όπως για παράδειγμα η προετοιμασία ενός καλά
σχεδιασμένου Business Plan, ενώ οι επενδύτες αδυνατούν να καταλάβουν τα
επιχειρηματικά μοντέλα και τις αγορές της ψηφιακής τεχνολογίας.

Δεύτερον, οι ευρωπαϊκές εταιρείες επενδυτικών συμμετοχών (venture capitals)
τείνουν να λειτουργήσουν εντός των εθνικών / περιφερειακών τους συνόρων. Η
αντίσταση στη διεθνοποίηση οφείλεται σε πολιτισμικά εμπόδια (π.χ. γλώσσα),
αλλά και σε δομικές διάφορες μεταξύ των εθνικών αγορών.

Στην Ελλάδα, ο κλάδος παραγωγής και διάθεσης ψηφιακού περιεχομένου βρίσκεται
στο στάδιο της ανάπτυξης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της TREK Consulting, οι
ελληνικές επιχειρήσεις είναι περίπου 300. Από αυτές, το 70% δραστηριοποιείται
στην παραγωγή και στη διανομή ψηφιακού περιεχομένου και το υπόλοιπο 30% μόνο
στη διανομή. Οι Έλληνες παροχείς προέρχονται κατά 40% από τον κλάδο των
εκδόσεων και κατά 40% από τον χώρο των τεχνολογιών πληροφορικής. Το υπόλοιπο
20% κατανέμεται σε μικρά τμήματα άλλων κλάδων, όπως ειδησεογραφικά πρακτορεία
και εταιρείες μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Τρεις στις 10 ελληνικές επιχειρήσεις έχουν αναπτύξει εξαγωγικές δραστηριότητες
και μάλιστα εξάγουν ψηφιακά προϊόντα κυρίως σε χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και στις ΗΠΑ, ενώ πραγματοποιούν περιορισμένες εξαγωγές και προς την
Ανατολική Ευρώπη και την Αυστραλία. Οι ελληνικές επιχειρήσεις χρηματοδοτούν οι
ίδιες τις επενδύσεις τους, ενώ σημαντικό μέρος τους αντλεί κεφάλαια και από
τραπεζικό δανεισμό. Πάντως, από όλες τις εταιρείες που αποτέλεσαν δείγμα της
έρευνας της TREK Consulting, καμία ελληνική εταιρεία ψηφιακού περιεχομένου δεν
έχει χρηματοδοτηθεί από venture capitals, παρά το γεγονός ότι τουλάχιστον το
50% γνωρίζει αυτήν την πηγή χρηματοδότησης και δηλώνει ότι προτίθεται στο
μέλλον να αποταθεί σε εταιρείες επενδυτικών συμμετοχών για την χρηματοδότησή
του.

Σήμερα, το 60% των επιχειρηματιών του κλάδου αντιμετωπίζουν ως σημαντικά
θέματα τη χρηματοδότηση, τη διείσδυση της Ελλάδας στο Ίντερνετ, αλλά και την
κατοχύρωση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Ο θεσμός των venture capitals αποτελεί μια εναλλακτική πηγή εξωτερικής
χρηματοδότησης. Την τελευταία πενταετία, οι ελληνικές επιχειρήσεις επενδυτικών
συμμετοχών (venture capitals) εστίαζαν τις δραστηριότητές τους σε ώριμες
επιχειρήσεις, με ελάχιστο επιχειρηματικό ρίσκο.

Τα κριτήρια επιλογής

Τα πλέον σημαντικά κριτήρια που χρησιμοποιούν για τις επενδυτικές τους
επιλογές οι ελληνικές επιχειρήσεις επενδυτικών συμμετοχών είναι ο
επιχειρηματικός προσανατολισμός, τα χρηματοοικονομικά στοιχεία της εταιρείας,
ο κλάδος δραστηριότητας, η εμπειρία και η εξειδίκευση της διοίκησης και του
προσωπικού, η τεχνογνωσία, η υπό ανάπτυξη τεχνολογία και οι εγγυήσεις. Σε ό,τι
αφορά τους χρηματοοικονομικούς δείκτες που εξετάζουν, εστιάζονται κυρίως στον
ρυθμό ανάπτυξης εργασιών και στη σχέση ιδίων προς ξένα κεφάλαια.

Πάντως, το 50% των ελληνικών venture capitals δηλώνουν ως πιο σημαντικό κλάδο
στο επενδυτικό τους χαρτοφυλάκιο αυτόν της υψηλής τεχνολογίας. Χαρακτηρίζουν,
μάλιστα, ως πιο ελκυστικές τις εταιρείες πληροφορικής.

Η έρευνα της TREK Consulting επιβεβαιώνει και για την Ελλάδα τις διαπιστώσεις
της Ε.Ε. για τις δυσκολίες και τα εμπόδια που παρουσιάζονται στη χρηματοδότηση
των εταιρειών ψηφιακού περιεχομένου (digital content) από τα venture capitals.
Η έρευνα διεξήχθη στο διάστημα Φεβρουάριου – Μαρτίου 2001 και κάλυψε
γεωγραφικά τα δύο μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας (Αθήνα – Θεσσαλονίκη).