ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η αδυναμία του κράτους

Η επιστολή της Κομισιόν, την οποία δημοσίευσαν «ΤΑ ΝΕΑ» στις 8/8/2001,
έφερε και πάλι στην επικαιρότητα το πρόβλημα της αναγνώρισης των τίτλων
σπουδών Πανεπιστημίων του εξωτερικού, μέρος των οποίων έχει γίνει στην Ελλάδα.

Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο του 1998 το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ)
έκρινε ότι τίτλοι σπουδών που αποκτήθηκαν από Πανεπιστήμια του εξωτερικού με
τα δύο πρώτα έτη σε Κέντρο Ελευθέρων Σπουδών (ΚΕΣ) στην Ελλάδα αναγνωρίζονται
μόνον αφού ο πτυχιούχος καταταγεί από το ΔΙΚΑΤΣΑ σε ελληνικό ΑΕΙ και
παρακολουθήσει τα μαθήματα των δύο πρώτων ετών. Επίσης, τόσο το ΣτΕ όσο και το
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχουν απορρίψει προσφυγές ενδιαφερομένων για την
αναγνώριση τέτοιων τίτλων.

Διαιωνίζεται μια τραγελαφική κατάσταση όπου το ελληνικό κράτος παρατηρεί
αμήχανο τις δραστηριότητες των ΚΕΣ (στα οποία έχει δώσει άδεια λειτουργίας)
χωρίς να αντιμετωπίζει το πρόβλημα στην ουσία του. Είναι βέβαιο ότι η προσφορά
από τα ΚΕΣ σπουδών πανεπιστημιακής εκπαίδευσης είναι αντισυνταγματική. Το
κράτος όμως δεν έχει το θάρρος να εφαρμόσει τη νομοθεσία. Έχουμε έτσι οδηγηθεί
σε καταστάσεις που πάσχουν και ακαδημαϊκά και λογικά:

1. Φοιτητής που έχει κριθεί από αναγνωρισμένο Πανεπιστήμιο του
εξωτερικού ικανός για πτυχίο υποχρεώνεται να παρακολουθήσει (ή να εξετασθεί)
σε ελληνικό Πανεπιστήμιο εισαγωγικά μαθήματα προσθέτοντας στο κόστος
λειτουργίας των ελληνικών ΑΕΙ!

2. Πιθανότατα, για έναν νέο είναι ελκυστικότερο να εγγραφεί σε ΚΕΣ
κάνοντας δύο έτη σπουδών στην Ελλάδα και στη συνέχεια, έπειτα από δύο πρόσθετα
έτη στο εξωτερικό, να επανέλθει και να πάρει πτυχίο σε έξι ή επτά έτη, χρόνο
περίπου ίσο με τον μέσο χρόνο που ένας νέος χρειάζεται για να πάρει πτυχίο
στην Ελλάδα.

3. Το ΔΙΚΑΤΣΑ καθυστερεί με μηχανιστικούς τρόπους την αναγνώριση των
πτυχίων.

4. Με τις μετεγγραφές εξωτερικού η ξένη χώρα επωμίζεται το μικρότερο
κόστος (στα πρώτα έτη κυρίως στην Ιατρική δεν υπάρχουν εργαστήρια) και η χώρα
μας το μεγαλύτερο! (Τουλάχιστον στην περίπτωση των ΚΕΣ γίνεται το αντίστροφο,
που είναι και πιο λογικό από οικονομική άποψη!).

5. Με την εξάπλωση των σπουδών από απόσταση που το ίδιο το κράτος
προωθεί θα ολοκληρωθεί ο παραλογισμός, αφού ο φοιτητής θα εγγράφεται σε ξένο
πανεπιστήμιο και θα παίρνει πτυχίο χωρίς καθόλου παρακολούθηση στο εξωτερικό!

6. Με αφορμή την εναρμόνιση της χώρας με την οδηγία 89/48, διατυπώθηκε
η άποψη ότι η εφαρμογή της δεν οδηγεί σε αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων
για όσους έχουν πτυχίο από Πανεπιστήμιο του εξωτερικού και έχουν κάνει μέρος
των σπουδών τους σε ΚΕΣ. Η οδηγία όμως αποσκοπεί στο να έχουν οι Ευρωπαίοι
πολίτες τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα. Πώς, λοιπόν, θα εμποδιστεί κάποιος
που έχει δικαίωμα να εξασκήσει ένα επάγγελμα στην Αγγλία ή την Γαλλία (αφού
έχει πτυχίο αναγνωρισμένο στη χώρα αυτή), να εξασκήσει το ίδιο επάγγελμα στην
Ελλάδα;

Είναι πια καιρός να δούμε το πρόβλημα στη ρίζα του και να το αντιμετωπίσουμε
με ουσιαστικό τρόπο.

Όσον αφορά τα ΚΕΣ, επανέρχομαι σε μια πρόταση που έχω διατυπώσει εδώ και
καιρό. Να ενταχθούν στη Μεταδευτεροβάθμια μη Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση. Να
προσδιορισθούν κανόνες για την άδεια λειτουργίας τους (πιστοποίηση), όπως
επίσης και κανόνες αξιολόγησης για τη συνέχιση της λειτουργίας σε όσα δοθεί
άδεια. (Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη υιοθετήσει αυτή τη διαδικασία). Αυτή
είναι μια πρόταση. Ενδεχομένως υπάρχουν και άλλες καλύτερες.

Είναι όμως ανάγκη να αλλάξει η παρούσα κατάσταση, ώστε και ο παραλογισμός να
σταματήσει, αλλά και να πάψει η χώρα μας να απασχολεί τα δικαστήριά της αλλά
και τα δικαστήρια και τα όργανα της Ε.Ε. με προβλήματα που δεν συνάδουν με την
εποχή στην οποία ζούμε.

Ο κ. Ιωάννης Πανάρετος είναι καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου
Αθηνών, πρώην πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας και πρώην γ.γ. του
υπουργείου Παιδείας.