Πρωταθλήτρια στα μερίσματα η Σοφοκλέους

Το ελληνικό Χρηματιστήριο βρίσκεται στις πρώτες θέσεις, με βάση τη μερισματική
απόδοση, μεταξύ των ανεπτυγμένων αγορών. Παρά τη μείωση της κερδοφορίας των
ελληνικών εισηγμένων εταιρειών κατά τη χρήση του 2000, η μερισματική απόδοση
της Σοφοκλέους διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αύξηση
της κερδοφορίας που αναμένεται φέτος, αλλά και στην «επιμονή» ορισμένων
μεγάλων εισηγμένων εταιρειών να ασκούν υψηλή μερισματική πολιτική.

Σύμφωνα με τη Salomon Smith Barney, η μερισματική απόδοση του ελληνικού
Χρηματιστηρίου υπολογίζεται σε 4%, όταν πριν από μερικούς μήνες ξεπερνούσε το
7%. Η μείωση, όμως, της κερδοφορίας των ελληνικών εισηγμένων εταιρειών ήταν
μικρότερη από εκείνη που υπέστησαν οι τιμές των μετοχών τους. Αποτέλεσμα ήταν
να διατηρηθεί ο λόγος μέρισμα προς τιμή (μερισματική απόδοση) σε υψηλά
επίπεδα.

Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τα αρκετά υψηλά μερίσματα που προσφέρουν
κυρίως τράπεζες και εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου, κάνουν τη Σοφοκλέους
πιο ελκυστική. Οι εταιρείες αυτές παραδοσιακά προσφέρουν τα μεγαλύτερα
μερίσματα. Αυτό οφείλεται κυρίως στη φύση τους, στη νομοθεσία και στην
κερδοφορία. Γεγονός, πάντως, είναι ότι η απλόχερη μερισματική πολιτική
εξαρτάται από την κερδοφορία. Έτσι, μεγάλες εισηγμένες εταιρείες, που
προέρχονται κυρίως από τον βιομηχανικό κλάδο, δίνουν φέτος μεγάλα μερίσματα.

Από τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών ξεχωρίζουν για το υψηλό
μέρισμα (σε απόλυτες τιμές) οι μετοχές της Τράπεζας της Ελλάδος, της Άλφα
Επενδύσεων, της Άλφα Τράπεζας, της Εθνικής Τράπεζας, του Αλουμινίου της
Ελλάδος, της Εμπορικής Τράπεζας, της Ελαΐς, του Τιτάν, του ΟΤΕ, της Hellas
Can, της Καρέλια και της Παπαστράτος.

Οι εταιρείες και το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών ανακοινώνουν καθημερινά την
ημερομηνία έναρξης της πληρωμής των μερισμάτων μέσω της ιστοσελίδας του ΧΑΑ,
στη διεύθυνση www. ase.gr. Στις ανακοινώσεις αυτές περιλαμβάνονται το ποσό του
μερίσματος ανά μετοχή, η χρήση και η ημερομηνία αποκοπής του μερίσματος.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του Χρηματιστηρίου, μέρισμα είναι τα διανεμόμενα κέρδη
στους μετόχους μιας εταιρείας διαιρεμένα με τον αριθμό των μετοχών της
εταιρείας. Η έγκριση για τη διανομή μερίσματος δίνεται από την τακτική γενική
συνέλευση της εταιρείας που εγκρίνει τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις και η
οποία συγκαλείται εντός εξαμήνου από το κλείσιμο της λογιστικής χρήσης. Το
μέρισμα διανέμεται εντός δύο μηνών από την έγκριση του ισολογισμού από τη
γενική συνέλευση.

Δικαιούχοι του μερίσματος είναι οι κάτοχοι μετοχών στη λήξη της συνεδρίασης
της ημέρας που προηγείται της ημέρας αποκοπής του μερίσματος.

Δεν φορολογούνται

Τα μερίσματα δεν φορολογούνται στα χέρια του επενδυτή, διότι τα κέρδη των
εταιρειών φορολογούνται στην πηγή και επομένως τα μερίσματα διανέμονται από
κέρδη που ήδη έχουν φορολογηθεί και παραδίδονται καθαρά στον μέτοχο. Τα κέρδη
κεφαλαίου στην Ελλάδα δεν φορολογούνται. Επιβάλλεται, όμως, φόρος επί των
συναλλαγών κατά την πώληση, που ανέρχεται σε 0,3%.

Διευκρινίζεται ότι, σε περιπτώσεις θανάτου ή δωρεάς, επιβάλλεται φόρος κατά τη
μεταβίβαση. Ο φόρος υπολογίζεται με βάση τη μέση τιμή της μετοχής στο
προηγηθέν του συμβάντος εξάμηνο, ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό, με τη λογιστική
αξία.

Σχετικά με τους αλλοδαπούς επενδυτές, αυτοί είναι ελεύθεροι να εισάγουν
κεφάλαια για επενδύσεις σε χρεόγραφα και να επανεξάγουν τα κέρδη κεφαλαίου, τα
μερίσματα και τους τόκους. Επίσης, μπορούν να εκπέσουν από τον φόρο που
παρακρατήθηκε λόγω κατοχής χρεογράφων στην αλλοδαπή, υποβάλλοντας σχετική
βεβαίωση στις φορολογικές αρχές της χώρας προέλευσής τους. Τέλος, σε αρκετές
περιπτώσεις, η Ελλάδα έχει συνάψει διακρατικές συμφωνίες με σκοπό την αποφυγή
της διπλής φορολόγησης. Σύμφωνα με αυτές, η φορολόγηση γίνεται στη χώρα που
πραγματοποιήθηκε η επένδυση.

Ο τρόπος πληρωμής

Χρηματιστές εξηγούν ότι το μέρισμα δικαιούται να εισπράττει ένας επενδυτής για
τα επόμενα πέντε χρόνια από την ημερομηνία έναρξης (οποτεδήποτε εντός
πενταετίας), άλλως παραγράφεται υπέρ του Δημοσίου. Όσον αφορά τον τρόπο
πληρωμής, σημειώνεται ότι, αν ο επενδυτής είναι κάτοχος ονομαστικών μετοχών, η
πληρωμή γίνεται με επιταγή ή με κατάθεση σε λογαριασμό. Αν είναι κάτοχος
ανωνύμων μετοχών, η πληρωμή των μερισμάτων γίνεται με βεβαίωση του ΣΑΤ
(Σύστημα Άυλων Τίτλων) και σύμφωνα με την επιλογή της Α.Ε. συνήθως μέσω
τραπέζης.

Διευκρινίζεται ότι η μερισματική απόδοση έχει σχέση, τόσο με το ποσό του
μερίσματος όσο και με την τιμή της μετοχής. Όσο υψηλότερη είναι η τιμή της
μετοχής, τόσο μικρότερη είναι η μερισματική απόδοση. Ωστόσο, το ποσό του
μερίσματος εξαρτάται από τη μερισματική πολιτική της εταιρείας, την κερδοφορία
και το σχετικό θεσμικό πλαίσιο. Ειδικά, τις εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου
μέχρι τώρα ευνοούσε το θεσμικό πλαίσιο, σύμφωνα με το οποίο τα κέρδη κεφαλαίου
γίνονται αποθεματικά για την κάλυψη ζημιών υποχρεωτικά μέχρι το 300% των ιδίων
κεφαλαίων και τα υπόλοιπα διανέμονται σε μερίσματα.

Η μερισματική πολιτική

Όσον αφορά τη μερισματική πολιτική, αυτή εξαρτάται από τη φύση της εταιρείας.
Για παράδειγμα, οι εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου διαχειρίζονται κεφάλαια
με σκοπό το κέρδος και την αύξηση της αξίας των μετοχών. Το ευρύ κοινό μπορεί
να συμμετέχει στα κέρδη μόνο με την αγορά μετοχών των εταιρειών αυτών. Ακόμη,
οι εταιρείες αυτές, όπως και οι τράπεζες, απευθύνονται κυρίως σε
μεσομακροπρόθεσμους επενδυτές, ενώ οι μετοχές τους δεν παρουσιάζουν
«σκαμπανεβάσματα», σε σύγκριση με μετοχές άλλων κλάδων. Έτσι, «πληρώνουν»
τυχόν βραχυπρόθεσμα οφέλη και προσελκύουν μεσοπρόθεσμους επενδυτές διανέμοντας
υψηλά μερίσματα. Επίσης, στην υψηλή μερισματική απόδοση συμβάλλει η υψηλή
κερδοφορία τους.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι η σύγκριση των μερισμάτων ως
απόλυτα ποσά σε σύγκριση, για παράδειγμα με πέρυσι είναι δύσκολη, καθώς θα
πρέπει να ληφθούν υπόψη οι εξής κυρίως παράγοντες:

* Πρώτον, οι τυχόν μεταβολές του μετοχικού κεφαλαίου. Για παράδειγμα, μπορεί
να αυξήθηκε ο αριθμός των μετοχών (σπλιτ, αύξηση μετοχικού κεφαλαίου κ.λπ.).

* Δεύτερον, η τιμή της μετοχής. Όταν μειώνεται η χρηματιστηριακή τιμή της
μετοχής, αυξάνεται η μερισματική απόδοση.

* Τρίτον, τα επιτόκια και ο πληθωρισμός.

* Τέταρτον, η κερδοφορία της εταιρείας, του κλάδου στον οποίο ανήκει και της
αγοράς γενικότερα.

* Πέμπτον, οι διακυμάνσεις της τιμής της μετοχής.