Γιγάντιος βράχος ­ Βυθισμένη πολιτεία

Θα πούμε πολλά παραμύθια σήμερα για ένα μικρό, γοητευτικό νησάκι στα
Δωδεκάνησα που σχεδόν ακουμπάει στην Κάλυμνο. Το όνομά του είναι Τέλενδος και
όλοι όσοι φθάνουν εκεί με το καραβάκι αισθάνονται περισσότερο ήρεμοι, αρκετά
ξεκομμένοι από το τουριστικό νησιώτικο παζάρι και έτοιμοι να χαλαρώσουν,
απολαμβάνοντας ξεχασμένα κομμάτια του εαυτού τους. Μπορεί να απέχει ελάχιστα
από τις Μυρτιές Καλύμνου και ο θαλάσσιος δίαυλος να περνιέται από δεινούς
κολυμβητές, όμως η Τέλενδος είναι ξεχωριστός τόπος. Πόσο ξεχωριστός όμως
μπορεί να είναι ένας βράχος που η υψηλότερη κορυφή του είναι στα 450 μέτρα; Θα
δούμε παρακάτω.

Η σημαντικότερη πόλη της Καλύμνου στα ρωμαϊκά και βυζαντινά χρόνια λεγόταν
Πόθαια και πολλοί θα την μπερδέψουν με το σημερινό λιμάνι του νησιού που
λέγεται Πόθια. Η πόλη ετούτη όμως η αρχαία δεν βρισκόταν στο ίδιο σημείο.
Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, η σημερινή Τέλενδος δεν ήταν νησί, αλλά
ενωμένη με την Κάλυμνο. Το κομμάτι που τις ένωνε έπαθε καθίζηση και η
πιθανότερη αιτία είναι ο φοβερός σεισμός του 554 μ.Χ. που έπληξε τη γειτονική
Κω. Το κύριο κομμάτι της αρχαίας πόλης καταποντίστηκε αφήνοντας πίσω του ίχνη
όπως οι απόκρημνες πλαγιές της Καλύμνου ανάμεσα στο Μασούρι και το Καστέλι.
Αυτήν τη σημαντική πολιτεία έβλεπαν οι Καλύμνιοι βουτηχτάδες και «μηχανικοί»
ψάχνοντας για σφουγγάρια στη θέση Μάρμαρα και σε βάθος 16 οργιών. Ολόκληρα
οικοδομικά τετράγωνα λένε πως ξεχώριζαν στον βυθό, αλλά στις μέρες μας έχουν
σκεπαστεί από άμμο και φύκια και μονάχα ένα ίσιο κομμάτι τείχους ξεχωρίζουν οι
πιο έμπειροι και παλιοί δύτες. Σημάδια πολλά όμως από αυτή την καταποντισμένη
πολιτεία έμειναν επάνω στην Τέλενδο. Πάνω από τρεις τεράστιοι σε μέγεθος ναοί,
ένα διαλυμένο αρχαίο θέατρο και εννέα ρωμαϊκά θολάρια (τάφοι) δεν υπάρχουν
τυχαία επάνω στο μικρό νησάκι, ούτε εξυπηρετούσαν τους κατοίκους του. Είναι
μερικά από τα απομεινάρια της καταποντισμένης Ποθαίας.

Ο λαϊκός μύθος μιλάει για την πεντάμορφη «Πόθα», κόρη του βασιλιά της
«Τέλεντος» που αγάπησε το βασιλόπουλο του Καστελιού (απέναντι). Μια Μεγάλη
Παρασκευή που ο κόσμος γύριζε με κεριά στους επιτάφιους, εκείνη άναψε το δικό
της κερί, το έβαλε σε μια σχεδία και είπε πως αν την αγαπά το βασιλόπουλο, θα
φθάσει απέναντι δίχως να σβήσει! Με το πρώτο αεράκι όμως η λαμπάδα της έσβησε
και εκείνη έπεσε στη θάλασσα και πνίγηκε τρελή από ερωτικό καημό!

Αυτό τον μύθο μαζί με τις παραλλαγές του καθώς και δεκάδες άλλες ιστορίες για
θησαυρούς ανάμεσα στα απόκρημνα βράχια, μέσα σε σπηλιές και κάτω από τον βυθό
της θάλασσας θα ακούσει κανείς στην Τέλενδο και η φαντασία δεν θέλει πολύ
περισσότερα. Αυτά όμως που θα δει με τα ίδια του τα μάτια θα τον κάνουν να
συμπαθήσει ετούτο τον ψηλό και άνυδρο βράχο, ενώ τη στιγμή που θα αρχίσει να
εξερευνά περπατώντας θα δημιουργήσει μέσα του το δικό του παραμύθι. Η Τέλενδος
προσφέρεται για εκείνους που θέλουν να ξεφύγουν από τα καθιερωμένα, έστω και
για λίγο. Βρίσκεται εκεί και περιμένει μαζί με λιγοστούς μόνιμους κατοίκους
που δένουν τις τύχες τους μαζί της.

Ο ΒΡΑΧΟΣ

Ένας βράχος στη θάλασσα, ένα νησάκι στενά δεμένο με την Κάλυμνο, αφού απέχει
μόλις 750 μέτρα από τις ακτές της, ένας τόπος αναψυχής και παραθερισμού, ένα
κομμάτι γης όπου μένουν γύρω στους 15 κατοίκους όλο τον χρόνο. Όλοι όσοι
πηγαίνουν στην Κάλυμνο είναι σίγουρο πως θα γνωρίσουν την Τέλενδο, ενώ δεν
λείπουν εκείνοι που καθημερινά κολυμπούν στο στενό πέρασμα, αψηφώντας τα
ισχυρά ρεύματα. Απέναντι από τις πιο όμορφες και τουριστικά αξιοποιημένες
παραλίες της Καλύμνου (Μυρτιές, Μασούρι κ.λπ.), το νησάκι ετούτο μοιάζει με
λιλιπούτεια όαση ηρεμίας και εκατοντάδες είναι εκείνοι που καθημερινά το
επισκέπτονται, απολαμβάνοντας την ανυπαρξία οδικού δικτύου και μεταφορικών
μέσων. Στην Τέλενδο θα πας με καΐκι και θα κάνεις βόλτες με τα πόδια
ανακαλύπτοντας τις πλούσιες σε αρχαιολογικά ευρήματα γωνιές της.

ΘΟΛΑΡΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Κανένα από τα μεγάλα ρωμαϊκά κτίρια δεν σώζεται και από τους 20 θολωτούς
οικογενειακούς τάφους (θολάρια τα λένε οι τοπικοί) μονάχα 9 στέκονται ακόμα
όρθιοι σε κακή κατάσταση. Λίγο πιο πέρα η κοίλη διαμόρφωση του χώρου θυμίζει
ότι εδώ υπήρχε ένα τεράστιο αρχαίο θέατρο. Εάν ρωτήσεις τους λιγοστούς
κατοίκους του νησιού γι’ αυτό, θα σου κουνήσουν λυπημένοι το κεφάλι. Τα
μάρμαρα των κερκίδων έχουν όλα αφαιρεθεί, έχουν κλαπεί ή έχουν χρησιμοποιηθεί
σε διάφορα οικοδομήματα. Τίποτε δεν έχει μείνει στη θέση του και το μικρό
ξωκκλήσι του Άη Γιώργη δίπλα μοιράζεται τη μοναξιά τού πάλαι ποτέ θεάτρου που
κοίταζε τη θάλασσα και τον ήλιο να δύει. Η τοποθεσία που κατασκευάστηκε είναι
εκπληκτική και η ύπαρξή του σε συνδυασμό με το μεγάλο του μέγεθος δικαιολογούν
την άποψη ότι εδώ υπήρχε ­ ενωμένη με την Κάλυμνο ­ η αρχαία Πόθαια.

ΧΟΧΛΑΚΑΣ

Η ομορφότερη παραλία της Τελένδου είναι ο Χοχλακάς, στη δυτική πλευρά του
νησιού, πίσω από τον μικρό οικισμό. Δεν χρειάζεται παρά μονάχα δέκα λεπτά
περπάτημα για να φθάσεις έως εκεί και ακολουθώντας το πλακόστρωτο δρομάκι θα
συναντήσεις πρώτα τα ερείπια της μεγάλης βασιλικής εκκλησιάς της Αγίας Τριάδας
του 6ου αιώνα. Όσοι προτιμούν να κάνουν το μπάνιο τους γυμνοί θα πρέπει να
πάρουν το παραλιακό δρομάκι (από την πλευρά του λιμανιού) προς την τρίκλιτη
βασιλική εκκλησιά της Πόθας που η μισή είναι μέσα στη θάλασσα. Στον δρόμο τους
για εκεί θα περάσουν δίπλα από τον περιφραγμένο αρχαιολογικό χώρος της
τρίκλιτης βασιλικής του Αγίου Βασιλείου που είναι τεράστια σε μέγεθος,
πρωτοχτίστηκε τον 5ο αιώνα και είναι η καλύτερα διατηρημένη, αλλά και η
μεγαλύτερη σε μέγεθος στην Κάλυμνο, αλλά και την Τέλενδο. Έχετε καμιά
αμφιβολία ότι μια μεγάλη πολιτεία είναι βυθισμένη στον θαλάσσιο δίαυλο;

ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Χρειάζεται να έχεις όρεξη για περπάτημα, αλλά και για σκαρφάλωμα για να
φθάσεις μέχρις εδώ. Το εκκλησάκι που είναι αφιερωμένο στον Άγιο Κωνσταντίνο
μπορεί να βρίσκεται σε υψόμετρο 250, αλλά μοιάζει κρεμασμένο σε ένα ιδιαιτέρως
απόκρημνο, αλλά γοητευτικό κομμάτι της Τελένδου, που απέχει πάνω από 3
χιλιόμετρα από τον οικισμό. Η θέα είναι εξαιρετική, ενώ στο τοπίο τριγύρω
είναι σκορπισμένα τα ερείπια του θρυλικού κάστρου της βασιλοπούλας που την
έλεγαν Πόθα. Ο βυζαντινός οχυρωμένος οικισμός με τείχη και περιμετρικό
διάδρομο είχε μεγάλα σπίτια με υπόγειες θολωτές δεξαμενές νερού και
πρωτοκατοικήθηκε τον 6ο αιώνα, πιθανότατα μετά τον σεισμό που χώρισε την
Τέλενδο από την Κάλυμνο. Όσο για το πανέμορφο ξωκκλήσι, έχει ενσωματώσει την
αψίδα του ιερού βήματος της παλιάς μονόχωρης βασιλικής που υπήρχε στην ίδια θέση.

ΔΙΑΔΡΟΜΗ

Για να φθάσεις στην Τέλενδο από την Κάλυμνο είναι πολύ εύκολο. Πηγαίνεις μέχρι
τις Μυρτιές και στον μικρό μώλο παίρνεις το καΐκι για την Τέλενδο. Η διαδρομή
διαρκεί μόλις 10 λεπτά και κοστίζει 400 δρχ. κατ’ άτομο. Τα καΐκια
πηγαινοέρχονται όλη την ημέρα ανά 20-30 λεπτά, από τις 8 το πρωί μέχρι τις 12
το βράδυ. Οι περιπατητικές διαδρομές στην Τέλενδο είναι πολύ ενδιαφέρουσες,
ενώ κοντά στον Άγιο Κωνσταντίνο υπάρχει και πεδίο αναρρίχησης σε βράχο. Η
παραλία του Χοχλακά απέχει μόλις 5-10 λεπτά, ενώ για να φθάσετε στο αρχαίο
θέατρο, τον Άη Γιώργη και τα Θολάρια υπολογίστε άλλα 10-15 λεπτά. Πολύ ωραία
είναι η περιπατητική παραλιακή διαδρομή που φθάνει κάτω από τον Άγιο
Κωνσταντίνο και τα ερείπια της καστροπολιτείας. Υπολογίστε 1 ώρα περπάτημα για
τα περίπου 3 χιλιόμετρα. Για να ανεβείτε στον Άγιο Κωνσταντίνο θα ακολουθήσετε
ένα κόκκινο βέλος πάνω στο μονοπάτι και θα χρειαστείτε περίπου 45 λεπτά για να
φθάσετε στο εκκλησάκι. Δεν είναι εύκολο και χρειάζεται προσοχή. Εναλλακτικά
μπορείτε να πάρετε καΐκι γλιτώνοντας 1 ώρα περπάτημα.

Τώρα για να φθάσετε στην Κάλυμνο θα πρέπει να πάρετε το πλοίο από τον Πειραιά
και να υπολογίσετε τουλάχιστον 12 ώρες ταξιδιού. Στην επιστροφή σας εάν είστε
τυχεροί θα κάνετε το λιγότερο 9 (Κάλυμνος-Πειραιάς). Καθημερινά το καλοκαίρι
1-2 πλοία κάνουν τη διαδρομή προς και από το νησί, ενώ ένας σύντομος τρόπος
για να φθάσετε είναι να προσγειωθείτε με αεροπλάνο στη Λέρο ή στην Κω και να
πάρετε ιπτάμενο δελφίνι. Συχνότερη (με πλοία και ταχύπλοα) είναι η συγκοινωνία
με τα υπόλοιπα νησιά των Δωδεκανήσων.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Λιγοστές κλίνες υπάρχουν διαθέσιμες στο νησί, αλλά ακριβώς απέναντι στην
Κάλυμνο (Μυρτιές, Μασούρι κ.λπ.) υπάρχουν πολύ περισσότερες και καλύτερα
οργανωμένες. Από τα ενοικιαζόμενα δωμάτια στην Τέλενδο αναφέρονται μερικά
ενδεικτικά:

Νυστάζου Σεβαστή 0243-47502

«Το καψούλι» 0243-47363

On the Rocks 0243-48260

Ενδεικτικά αναφέρουμε και μερικά ξενοδοχεία «απέναντι»:

Νεφέλη (Μυρτιές) 0243-47697

Πλάζα (Μασούρι) 0243-47156

Κοντινένταλ (Αρμεός) 0243-47836

ΦΑΓΗΤΟ

Το νησάκι της Τελένδου δεν παράγει κάτι το σπουδαίο και ό,τι θα φάτε, έρχεται
από την Κάλυμνο. Αρκετές ταβέρνες υπάρχουν συγκεντρωμένες γύρω από το λιμάνι
και σίγουρα θα διαλέξετε αυτήν που σας αρέσει περισσότερο. Δεν είναι καθόλου
δύσκολο να βρείτε καλό ψάρι και μη διστάσετε να προτιμήσετε ξιφία ή γαλέο,
γιατί συνήθως είναι φρέσκα και ψαρεύονται από τους ίδιους. Ας μην ξεχνάμε ότι
ο μεγαλύτερος αλιευτικός στόλος στο Αιγαίο και ένας από τους μεγαλύτερους στη
Μεσόγειο ανήκει στους Καλύμνιους.

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

(Κωδικός Καλύμνου 0243)

Αστυνομία 29301

Νοσοκομείο 23025

Τουριστικό περίπτερο Δήμου 50879

Τουρ. Πληροφορίες 29310

Λιμεναρχείο 29304