Φάλαινες σε κίνδυνο

Η αύξηση της θερμοκρασίας σε όλο τον πλανήτη είχε ως αποτέλεσμα τη ραγδαία
μείωση του πληθυσμού ενός από τα πιο κυνηγημένα είδη φαλαινών στον κόσμο.

Οι επιστήμονες πιστεύουν πως ο αριθμός της ρυγχοφάλαινας στην περιοχή της
Ανταρκτικής έχει μειωθεί στο μισό σε λιγότερο από μία δεκαετία, ενώ αποδίδουν
το φαινόμενο στο εκτεταμένο λειώσιμο των πάγων. Τα στοιχεία αυτά συζητήθηκαν
στην ετήσια συνεδρίαση της Διεθνούς Επιτροπής Φαλαινοθηρίας (IWC), η οποία
είναι αρμόδια για τον έλεγχο του κυνηγιού των θαλάσσιων αυτών θηλαστικών, και
ενίσχυσαν τα επιχειρήματα των οικολόγων οι οποίοι αντιδρούν στις κινήσεις που
γίνονται για την άρση της 15ετούς επίσημης απαγόρευσης της φαλαινοθηρίας.
Παράλληλα, υπογραμμίζει τη σημασία της πρόσφατης Συμφωνίας της Βόννης για την
επιβολή του Πρωτοκόλλου του Κιότο, της διεθνούς συνθήκης για την καταπολέμηση
των κλιματικών αλλαγών. Η φαλαινοθηρία έχει απαγορευθεί επισήμως από το 1986,
αλλά η Ιαπωνία και η Νορβηγία συνεχίζουν να σκοτώνουν ανάμεσα σε άλλες περίπου
500 ρυγχοφάλαινες ετησίως· οι Ιάπωνες, επικαλούνται «επιστημονικούς σκοπούς»,
ενώ οι Νορβηγοί έχουν εξαιρεθεί από την απαγόρευση. Επί πολλά χρόνια, οι
περιβαλλοντολόγοι παλεύουν να σταματήσει το κυνήγι.

Όταν επιχείρησαν να καταγράψουν τον αριθμό των ρυγχοφαλαινών από το 1985 έως
το 1991 στον Νότιο Παγωμένο Ωκεανό, γύρω από την Ανταρκτική, μέτρησαν περίπου
760.000 ζώα. Οι τελευταίες όμως μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν τη δεκαετία
του ’90 αναφέρουν πως έχουν μείνει μόνο 380.000! Οι ρυγχοφάλαινες του Νοτίου
Ημισφαιρίου ή αλλιώς ρυγχοφάλαινες της Ανταρκτικής θεωρούνται είδος ξεχωριστό
από τις ρυγχοφάλαινες του Βορείου Ημισφαιρίου και περισσότερο σε αφθονία από
τις τελευταίες.

Οι φάλαινες είναι πάντως δύσκολο να καταμετρηθούν στη θάλασσα. Άρα κανείς δεν
μπορεί να είναι σίγουρος αν αυτός ο αριθμός επαληθεύεται. Όμως η επιστημονική
επιτροπή του IWC επανεξετάζει τον επίσημο υπολογισμό του αριθμού τους ως
αποτέλεσμα των νέων στοιχείων που υποστηρίζουν ότι τα ζώα μειώνονται. Κανείς
δεν ξέρει το γιατί, αλλά οι επιστήμονες θεωρούν πως η υπερθέρμανση του πλανήτη
είναι ο βασικός ύποπτος, αφού το «κριλ» ­ τα μικρά καρκινοειδή με τα οποία
τρέφονται οι φάλαινες αυτές ­ ζουν στην άκρη του θαλάσσιου πάγου και η αφθονία
τους εξαρτάται από την περιφέρεια του στρώματός του.

Έως πρόσφατα, οι επιστήμονες νόμιζαν ότι η επιφάνεια των πάγων στην περιοχή
δεν είχε μειωθεί αισθητά, αφού οι δορυφορικές μετρήσεις που άρχισαν από το
1973 δεν έδειχναν κάποια τρομακτική αλλαγή. Ωστόσο, οι έρευνες της
αυστραλιανής κυβέρνησης, βασισμένες σε περισσότερες από 40.000 αναφορές
φαλαινοθηρικών σκαφών από το 1931, τονίζει πως μεταξύ 1950 και 1970, όταν
παρουσιάστηκε το φαινόμενο της υπερθέρμανσης, η επιφάνεια του πάγου μειώθηκε
κατά το 25%.

Καθώς οι ρυγχοφάλαινες ζουν έως και 60 χρόνια, είναι πολύ πιθανό να μη φάνηκαν
αμέσως οι επιπτώσεις. Την περασμένη εβδομάδα, ο δρ Σίντνεϊ Χολτ, μέλος της
επιστημονικής επιτροπής του IWC από το 1960 έως το 1997 και κορυφαίος στον
κόσμο επιστήμονας στο συγκεκριμένο πεδίο, υποστήριξε πως η υπερθέρμανση του
πλανήτη είναι «η πιο πιθανή υπόθεση» για την αιτιολόγηση της μείωσης των ζώων.
«Το μέγεθος του πάγου έχει αλλάξει, δεν υπάρχει αμφιβολία για αυτό», τονίζει ο
Ράσελ Λίπερ, μέλος της Επιτροπής σήμερα. «Νέα στοιχεία δείχνουν ότι τα μικρά
καρκινοειδή συνωστίζονται κάτω από τις άκρες του, οπότε η μείωση του αριθμού
των φαλαινών λόγω της μείωσης της επιφάνειας του πάγου είναι βεβαίως μία πιθανότητα».

LINKS:

*www.fortunecity.com/greenfield/meadow/241/whales/species/species1.html

*www.wwfuk.org/animals/whale2.htm

*whales.greenpeace.org/whales/index.html