Δικαίωμα καταναλωτών στην ενημέρωση

Με αφορμή τα δύο νέα νομοθετήματα, τα οποία θα ρυθμίζουν τα θέματα των
γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στην Ευρώπη και παρουσιάζονται στη
συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις Βρυξέλλες, ο Ντέιβιντ Μπερν, μέλος
της Επιτροπής και αρμόδιος για τα θέματα υγείας και προστασίας των
καταναλωτών, έστειλε το ακόλουθο κείμενο σε μία εφημερίδα από κάθε χώρα της
Ε.Ε. Το κείμενο δημοσιεύεται σήμερα ταυτόχρονα σε όλες τις χώρες-μέλη. Από την
Ελλάδα, ο κ. Μπερν ζήτησε από «ΤΑ ΝΕΑ» να φιλοξενήσουν το άρθρο του.

«Μπορώ να επιλέξω… αν θα αγοράσω τρόφιμα που έχουν παραχθεί από γενετικώς
τροποποιημένους οργανισμούς ή όχι». Αυτή τη δυνατότητα επιθυμώ να προσφέρω
στους καταναλωτές σε όλη την Ευρώπη.

Όταν δεν γνωρίζει κανείς τι αγοράζει, ασφαλώς ανησυχεί. Ο φόβος του αγνώστου
είναι πολύ φυσική ανθρώπινη αντίδραση και την κατανοώ απόλυτα.

Αυτό είναι το μήνυμα που μου μεταδώσατε εσείς, οι Έλληνες καταναλωτές. Το ίδιο
μήνυμα μού διαβίβασε η κυβέρνηση της χώρας σας. Οι οργανώσεις καταναλωτών που
σας εκπροσωπούν μού έχουν και αυτές εκφράσει απερίφραστα τις ανησυχίες σας.

Το δικαίωμα των καταναλωτών στην πληροφόρηση κατοχυρώθηκε από τις διατάξεις
της Συνθήκης του Άμστερνταμ. Αυτή η εξέλιξη στο δίκαιο του καταναλωτή δείχνει
καθαρά τα οφέλη που προκύπτουν όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση προβαίνει σε
συγκεκριμένες ενέργειες που ικανοποιούν καθημερινές ανάγκες των πολιτών. Τώρα
είμαι έτοιμος να ανταποκριθώ στον προβληματισμό σας· η φωνή σας ακούστηκε. Δύο
Ευρωπαίοι επίτροποι θα μεταφέρουν σήμερα τις ανησυχίες σας κατευθείαν στη
συνεδρίαση της Επιτροπής στις Βρυξέλλες, στην οποία λαμβάνονται οι
εβδομαδιαίες αποφάσεις της. Η κ. Μάργκοτ Βάλστρομ, επίτροπος αρμόδια για το
περιβάλλον, και εγώ, που είμαι αρμόδιος για τα θέματα υγείας και προστασίας
των καταναλωτών, θα απευθυνθούμε στον πρόεδρο Ρομάνο Πρόντι και στους 17
συναδέλφους μας.

Θα τους παρουσιάσουμε δύο νέα νομοθετήματα, που θα ρυθμίζουν τα θέματα των
γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) στην Ευρώπη. Πιστεύω ότι οι
συνάδελφοί μας θα επικροτήσουν τις ιδέες μας.

Το ζήτημα των ΓΤΟ προκαλεί εξαιρετικά έντονες ­ και όχι πάντα εποικοδομητικές
­ συζητήσεις. Η προσέγγιση που ακολουθώ είναι πραγματιστική, βασισμένη στα
επιστημονικά δεδομένα και στην ευχέρεια επιλογής από την πλευρά των
καταναλωτών.

Ο κόσμος στην Ευρώπη ανησυχεί για τους πιθανούς κινδύνους που δημιουργούν οι
ΓΤΟ. Εμείς, ως Ευρωπαίοι επίτροποι, πήραμε προφυλάξεις, καταρτίζοντας τα νέα
νομοθετήματα, ώστε να εξασφαλίσουμε ότι οι ΓΤΟ δεν εκθέτουν σε κινδύνους την
υγεία ούτε το περιβάλλον.

Για τον λόγο αυτό, αναθέτουμε στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τροφίμων να εξετάζει
λεπτομερώς όλες τις αιτήσεις για χρήση ΓΤΟ σε τρόφιμα ή ζωοτροφές. Οι
κορυφαίοι επιστήμονες της Ευρώπης, ανεξάρτητοι από τον πολιτικό κόσμο και τη
βιομηχανία, θα ελέγχουν τους ΓΤΟ για να εξασφαλιστεί ότι η υγεία σας, η υγεία
των ζώων και το περιβάλλον δεν διατρέχουν κανένα κίνδυνο.

Εάν οι επιστήμονες της Υπηρεσίας Τροφίμων πουν «Όχι» σε έναν ΓΤΟ, τα τρόφιμα ή
οι ζωοτροφές που τον περιέχουν δεν θα μπορούν να πωλούνται στην Ευρώπη, όπως
δεν θα μπορούν και τα εισαγόμενα τρόφιμα ή ζωοτροφές που περιέχουν τον
συγκεκριμένο ΓΤΟ. Αντιστρόφως, εφόσον η Υπηρεσία Τροφίμων κρίνει ασφαλή έναν
ΓΤΟ, θα εναπόκειται στην Επιτροπή και στους αντιπροσώπους των 15 κυβερνήσεων
να αποφασίσουν αν θα επιτρέψουν τη χρήση του και υπό ποίους όρους.

Μία βασική προϋπόθεση είναι η σήμανση των τροφίμων (ή ζωοτροφών) που
προέρχονται από ΓΤΟ, έτσι ώστε να έχετε στις αγορές σας την ευχέρεια επιλογής
ανάμεσα στα συγκεκριμένα προϊόντα και στα άλλα.

Το καθεστώς που ισχύει σήμερα στην Ένωση για τις ετικέτες των τροφίμων παρέχει
πολλές πληροφορίες σχετικά με τα συστατικά τους, τα πρόσθετα και τις
αρτυματικές ύλες. Σύντομα θα παρέχει επιπλέον ακριβείς πληροφορίες για τα
αλλεργιογόνα, ενώ η νέα νομοθεσία για τους ΓΤΟ θα προσθέσει πληροφορίες
σχετικά με την ύπαρξη τέτοιων οργανισμών στα τρόφιμα. Στόχος μου είναι να
προσφέρω στους καταναλωτές τη βεβαιότητα ότι κάθε προϊόν που διατίθεται στην
αγορά είναι αβλαβές. Από εκεί κι έπειτα, εκείνοι θα αποφασίζουν αν θα θέλουν
να το αγοράσουν ή όχι. Η ετικέτα παρέχει αυτή τη δυνατότητα επιλογής. Ένα άλλο
αμφιλεγόμενο σημείο είναι η λεγόμενη «συμπτωματική παρουσία», δηλαδή η
αναπόφευκτη ή τυχαία παρουσία ιχνών ΓΤΟ στα τρόφιμα ή τις ζωοτροφές που
καταναλώνουμε. Αυτή είναι η πραγματικότητα, είτε μας αρέσει είτε όχι. Έτσι
λειτουργεί η φύση και δεν έχουμε τρόπο να αντιδράσουμε, εκτός εάν σταματήσουμε
τις καλλιέργειες ΓΤΟ σε όλη την υφήλιο ή κλείσουμε τα σύνορά μας.

Η νομοθεσία που προτείνουμε για τους ΓΤΟ αναγνωρίζει αυτή την πραγματικότητα
και τη ρυθμίζει. Προβλέπει ότι θα επιτρέπεται η παρουσία στα τρόφιμα ή τις
ζωοτροφές μόνον ελάχιστων ιχνών ΓΤΟ, για τους οποίους δεν έχει εκδοθεί επίσημα
άδεια στην Ευρώπη. Προηγουμένως, όμως, πρέπει να έχουν κριθεί από τους
επιστήμονές μας ακίνδυνοι για την υγεία του ανθρώπου ή των ζώων ή για το
περιβάλλον. Η αξιολόγηση αυτή αποτελεί απαραίτητο στάδιο της διαδικασίας
επίσημης έγκρισης.

Η υιοθέτηση των σημερινών προτάσεων, σε συνδυασμό με την πρόσφατη έγκριση της
αναθεώρησης των νομοθετικών διατάξεων για τη σκόπιμη ελευθέρωση ΓΤΟ στο
περιβάλλον, θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη του κοινού, ανταποκρινόμενη στον
προβληματισμό και στις ανησυχίες του και παρέχοντας υψηλού επιπέδου προστασία.
Αυτό θα συντελέσει στην άρση αφενός του μορατόριουμ που επιβλήθηκε εκ των
πραγμάτων στην εμπορική εκμετάλλευση των ΓΤΟ και αφετέρου της αναστολής των
εγκρίσεων γενετικώς τροποποιημένων προϊόντων στην Ευρώπη, διευκολύνοντας την
πρόσβασή τους στην αγορά.

Ανέφερα πριν ότι ο άνθρωπος φοβάται το άγνωστο. Στο μέλλον, όμως, όταν θα
βλέπετε στις ετικέτες ειδών διατροφής την ένδειξη «γενετικώς τροποποιημένος
οργανισμός», θα έχετε ορισμένα εχέγγυα. Πρώτον, ότι το προϊόν αξιολογήθηκε από
τους κορυφαίους Ευρωπαίους επιστήμονες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Τροφίμων και
ότι, εάν αυτοί δεν έλεγαν «Ναι», δεν θα μπορούσε να κυκλοφορήσει στην αγορά.
Θα είστε επίσης βέβαιοι ότι ο ΓΤΟ εξετάστηκε από την Επιτροπή και από τους
αντιπροσώπους της ελληνικής κυβέρνησης. Ύστερα, η επιλογή θα είναι δική σας.

Ο David Byrne είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδιος για την
υγεία και την προστασία των καταναλωτών.