Διαλέξτε τον πιο συμφέροντα τρόπο μεταβίβασης μετοχών

Οι μετοχές είναι ­ και έτσι πρέπει να θεωρούνται ­ περιουσιακό στοιχείο το

οποίο αποκτά υπεραξία ή χάνει αξία, μεταβιβάζεται και ενεχυριάζεται. Οι

μετοχές παρουσιάζουν δηλαδή πολλές ομοιότητες με κάθε κινητό περιουσιακό

στοιχείο. Όμως, στην περίπτωση που αφορά μετοχές εισηγμένων εταιρειών στο

Χρηματιστήριο αποκτούν μεγαλύτερη ευκολία στη ρευστοποίηση, ενώ υπάρχουν

περισσότεροι από έναν τρόποι για τη μεταβίβαση. Για παράδειγμα, ένα πακέτο

μετοχών μπορεί να μεταβιβαστεί κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης με

προσυμφωνημένη τιμή μεταξύ των δύο πλευρών και η συναλλαγή να επιβαρυνθεί με

τα έξοδα που προβλέπονται για τις χρηματιστηριακές συναλλαγές. Επίσης, μπορεί

να μη μεταβιβαστούν οι μετοχές ως πακέτο (αξία πάνω από 200 εκατ. δραχμές), με

το οποίο μπορεί να επιτευχθεί καλύτερη τιμή, αλλά να πωληθούν και να

αγοραστούν οι μετοχές από τους ενδιαφερόμενους τμηματικά από την αγορά. Και ο

τρόπος αυτός επιβαρύνεται με τα προβλεπόμενα έξοδα των χρηματιστηριακών

συναλλαγών. Υπάρχει όμως και η δυνατότητα για εξωχρηματιστηριακή μεταβίβαση

μετοχών ή μεταβίβαση μετοχών με συμβολαιογραφική πράξη.

Στην περίπτωση αυτή ισχύει ό,τι και στη μεταβίβαση άλλων περιουσιακών

στοιχείων με συμβολαιογραφική πράξη (ακίνητα, ρευστά κ.λπ.) και δεν

επιβαρύνονται οι δύο πλευρές με τα γνωστά έξοδα των χρηματιστηριακών

συναλλαγών. Ως μειονεκτήματα αναφέρονται από τους ειδικούς οι χρονοβόρες και

γραφειοκρατικές διαδικασίες, αλλά και οι φορολογικές επιβαρύνσεις. Για

παράδειγμα, στις χρηματιστηριακές συναλλαγές υπάρχει μόνο φόρος στην πώληση

που φτάνει στο 0,3% επί της συνολικής αξίας. Στη μεταβίβαση με

συμβολαιογραφική πράξη εφαρμόζεται κάθε φορά η προβλεπόμενη φορολογία.

Ενδεχομένως, σε ορισμένες περιπτώσεις ­ ανάλογα με τον αριθμό των τεμαχίων και

την τιμή της μετοχής στο ΧΑΑ ­ να συμφέρει, εάν πρόκειται για γονική παροχή,

καθώς τα τέκνα έχουν ένα συγκεκριμένο αφορολόγητο ποσό μεταβίβασης από κάθε

γονιό. Διευκρινίζεται ότι σε περιπτώσεις θανάτου ή δωρεάς επιβάλλεται φόρος

κατά την μεταβίβαση. Ο φόρος υπολογίζεται με βάση τη μέση τιμή της μετοχής το

προηγηθέν του συμβάντος εξάμηνο, ή αν αυτό δεν είναι εφικτό, με τη λογιστική

αξία.

Εξωχρηματιστηριακή μεταβίβαση

Ενδιαφέρον όμως έχει να εξεταστεί κάθε περίπτωση ξεχωριστά, όπως παρουσιάζεται

μέσα από το ενδιαφέρον site που έχει δημιουργήσει το Χρηματιστήριο. Η πρώτη

αφορά στην περίπτωση της δήλωσης πρόθεσης εξωχρηματιστηριακής μεταβίβαση άυλων

μετοχών ή σύστασης βάρους επ’ αυτών. Ο μέτοχος μπορεί, με έγγραφη δήλωσή του

είτε προς το Αποθετήριο για μετοχές καταχωρημένες στον Ειδικό Λογαριασμό της

μερίδας του, είτε προς τον χειριστή (χρηματιστηριακή εταιρεία) για μετοχές

καταχωρημένες υπό τη διαχείριση του τελευταίου, να δηλώσει ότι προτίθεται να

μεταβιβάσει άυλες μετοχές εξωχρηματιστηριακά σε συγκεκριμένο πρόσωπο ή να

συστήσει υπέρ συγκεκριμένου προσώπου βάρος επί των μετοχών του, το πολύ μέσα

σε τριάντα ημέρες από την παρέλευση της δήλωσης του Αποθετηρίου.

Η δήλωση αυτή καταχωρείται ηλεκτρονικά στο Σύστημα Άυλων Τίτλων (ΣΑΤ) από το

Αποθετήριο (ΚΑΑ) ή τον χειριστή, κατά περίπτωση, και έχει ως συνέπεια τη

δέσμευση των μετοχών, που αυτή αφορά, στον Ειδικό Λογαριασμό της μερίδας του

δηλούντος επενδυτή. Εντός του χρονικού διαστήματος που ορίζεται στη δήλωσή του

δεν μπορεί να υλοποιηθεί στο ΣΑΤ οποιαδήποτε εκποίηση ή διάθεση των μετοχών

αυτών, πλην αυτής που αναφέρεται στη δήλωσή του εκτός αν ανακληθεί η δήλωση με

έγγραφο προς το ΚΑΑ. Η ανάκληση απαιτεί τη συναίνεση και αυτού υπέρ του οποίου

έγινε η δήλωση. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι όταν διενεργείται η

εξωχρηματιστηριακή μεταβίβαση το ΚΑΑ ελέγχει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις του

νόμου. Δηλαδή, η μεταβιβαζόμενη ποσότητα μετοχών να μην υπερβαίνει το 0,5% του

συνολικού αριθμού των μετοχών της ίδιας κατηγορίας και η αγοραπωλησία μετοχών

να μην ασκείται κατά επάγγελμα από κάποιον από τους συμβαλλόμενους.

Εντός κύκλου συναλλαγές πακέτων

Δύο μέλη μπορούν να ταυτίζουν εντός κύκλου εντολές προς πώληση και αγορά

μετοχών αυτής της κατηγορίας (πακέτο) χωρίς να τις καταχωρούν στο ΟΑΣΗΣ εφόσον

δηλώσουν εγγράφως στο ΧΑΑ την πρόθεσή τους και συντρέχουν οι ακόλουθες

προϋποθέσεις:

* Η αξία κάθε εντολής (αγοράς-πώλησης) είναι ίση ή μεγαλύτερη των 200 εκατ.

δραχμών (μεγάλο πακέτο) ή οι μετοχές που προσφέρονται και ζητούνται

αντιπροσωπεύουν το 5% του μετοχικού κεφαλαίου της εκδότριας εταιρείας.

* Κατά τον χρόνο υποβολής της έγγραφης δήλωσης δεν θα πρέπει να υπάρχει στο

ΟΑΣΗΣ είτε προσφορά είτε ζήτηση μετοχών ικανή να καταστήσει δυνατή την

εκτέλεση της συναλλαγής όλου του πακέτου των μετοχών.

Στις εντός κύκλου χειροκίνητες συναλλαγές πακέτων, αν η αξία των συναλλαγών

κυμαίνεται μεταξύ 200 εκατ. δρχ. και 400 εκατ. δρχ, τότε η τιμή δεν μπορεί να

αποκλίνει από την τιμή του ηλεκτρονικού πίνακα. Στις εντός κύκλου χειροκίνητες

συναλλαγές πακέτων, αν η αξία των συναλλαγών κυμαίνεται μεταξύ 400 εκατ. δρχ

και 800 εκατ. δρχ., τότε η τιμή πώλησης των μετοχών δεν θα μπορεί να αποκλίνει

προς τα άνω ή και προς τα κάτω κατά ποσοστό μεγαλύτερο του 5% της τιμής που

αναγράφεται στον ηλεκτρονικό πίνακα κατά το χρόνο αναγγελίας της συναλλαγής.

Το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 10% αν η αξία των συναλλαγών υπερβαίνει τα 800

εκατ. δρχ.

Οι συναλλαγές πακέτων μετοχών διεξάγονται ελεύθερα (χωρίς περιορισμούς στη

διακύμανση της τιμής) στις εξής κυρίως περιπτώσεις:

* Όταν το αντικείμενο της συναλλαγής αντιπροσωπεύει ποσοστό μεγαλύτερο ή ίσο

του 30% του συνόλου των μετοχών της κατηγορίας αυτής (πακέτα).

* Μεταβίβαση πακέτου μετοχών αξίας άνω των 50 δισ. δρχ. με χειροκίνητη

συναλλαγή εντός κύκλου και όταν το αντικείμενο των συναλλαγών αποτελούν

μετοχές ανωνύμων εταιρειών των οποίων οι μετοχές ανήκουν κατά πλειοψηφία στο

Ελληνικό Δημόσιο ή των οποίων το σύνολο του ενεργητικού υπερβαίνει τα 500 δισ.

δρχ.

* Εντός κύκλου χειροκίνητης συναλλαγής πακέτου με σκοπό τη μεταβίβαση μετοχών

που αποτελούν αντικείμενο δημόσιας εγγραφής ή συνδυασμένης προσφοράς με

δημόσια εγγραφή και ιδιωτική τοποθέτηση, όπως προβλέπεται από σχετική απόφαση

της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Προμήθειες και έξοδα

Οι προμήθειες των χρηματιστηριακών συναλλαγών που επιβαρύνουν τους επενδυτές

είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμες μεταξύ της χρηματιστηριακής εταιρείας και του

επενδυτή.

Τα γενικά όρια των καταβαλλόμενων προμηθειών είναι τα ακόλουθα:

* Για ποσό συναλλαγής μέχρι 1 εκατ. δραχμών η προμήθεια κυμαίνεται γύρω στο

1%.

* Για ποσό συναλλαγής από 1 εκατ. δρχ. έως 3 εκατ. δρχ. η προμήθεια κυμαίνεται

γύρω στο 0,75%.

* Για ποσό συναλλαγής άνω των 3 εκατ. δρχ. η προμήθεια κυμαίνεται γύρω στο

0,5%.

Ένα επιπλέον κόστος στις συναλλαγές είναι τα μεταβιβαστικά έξοδα με τα οποία

επιβαρύνονται τα πινακίδια των ονομαστικών μετοχών, ενώ δεν ισχύει το ίδιο για

τις ανώνυμες μετοχές. Το ποσοστό επιβάρυνσης για τα μεταβιβαστικά έξοδα είναι

0,06% και τα έξοδα ΧΑΑ είναι 0,025% για τις ονομαστικές μετοχές και 0,036% για

τις ανώνυμες μετοχές. Υπάρχει επίσης φόρος επί των συναλλαγών κατά την πώληση

που ανέρχεται σε 0,3%.

Φορολογία μερισμάτων και μετοχών

Τα μερίσματα δεν φορολογούνται στα χέρια του επενδυτή διότι τα κέρδη των

εταιρειών φορολογούνται στην πηγή και επομένως τα μερίσματα διανέμονται από

κέρδη που ήδη έχουν φορολογηθεί και παραδίδονται καθαρά στον μέτοχο. Τα κέρδη

κεφαλαίου στην Ελλάδα δεν φορολογούνται. Επιβάλλεται όμως φόρος επί των

συναλλαγών κατά την πώληση που ανέρχεται σε 0,3%. Σε περιπτώσεις θανάτου ή

δωρεάς επιβάλλεται φόρος κατά τη μεταβίβαση. Ο φόρος υπολογίζεται με βάση τη

μέση τιμή της μετοχής το προηγηθέν του συμβάντος εξάμηνο, ή αν αυτό δεν είναι

εφικτό, με τη λογιστική αξία.

Σχετικά με τους αλλοδαπούς επενδυτές αυτοί είναι ελεύθεροι να εισάγουν

κεφάλαια για επενδύσεις σε χρεόγραφα και να επανεξάγουν τα κέρδη κεφαλαίου, τα

μερίσματα και τους τόκους. Επίσης μπορούν να εκπέσουν τον φόρο που

παρακρατήθηκε λόγω κατοχής χρεογράφων στην αλλοδαπή, υποβάλλοντας σχετική

βεβαίωση στις φορολογικές αρχές της χώρας προέλευσής τους. Τέλος σε αρκετές

περιπτώσεις η Ελλάδα έχει συνάψει διακρατικές συμφωνίες με σκοπό την αποφυγή

της διπλής φορολόγησης. Σύμφωνα με αυτές η φορολόγηση γίνεται στη χώρα όπου

πραγματοποιήθηκε η επένδυση.

Πληροφορίες για μεταβιβάσεις

Links

* http: //www.ase.gr/Wase.gr.htm

(Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών).

* http: //www.hcmc.gr/index2.htm

(Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς).

Επικοινωνία

* Δωρεάν τηλεφωνική γραμμή με το ΧΑΑ (Help Desk): 0800 56789.

* Ταχυδρομικά στη διεύθυνση Τ.Θ. 78510, Τ.Κ. 176 02.

* Με e-mail στη διεύθυνση helpdesk@ase.gr

ή συμπληρώνοντας τη σχετική φόρμα στο Ίντερνετ (www.ase.gr).

* Με fax στο (01) 94 72 012.