Οι δέκα αλυσιδωτές συνέπειες

Η κρίση στο Χρηματιστήριο απειλεί και την πραγματική οικονομία. Η
παρατεταμένη και μεγάλη πτώση των τιμών έχει μειώσει τις αποτιμήσεις των
χαρτοφυλακίων των επενδυτών και των επιχειρήσεων, ενώ η συρρίκνωση του τζίρου
δημιουργεί προβλήματα στα έσοδα του Δημοσίου και των χρηματιστηριακών
εταιρειών.

Άμεση επίπτωση είναι η ανασφάλεια, η οποία «μουδιάζει» τις επενδύσεις και την
κατανάλωση, ενώ έμμεσες είναι οι επιπτώσεις στην κερδοφορία, στην ανάπτυξη και
στην απασχόληση. Ανώτατα στελέχη της αγοράς, αλλά και πανεπιστημιακοί,
συμφωνούν ότι οι βασικές επιπτώσεις της κρίσης της Σοφοκλέους στην οικονομία
και στις επιχειρήσεις εντοπίζονται σε 10 σημεία:

1. Μείωση της κατανάλωσης. Αντίθετα, δηλαδή, από την ευφορία που
νιώθουν οι επενδυτές σε περιόδους ανόδου του Χρηματιστηρίου, η κρίση
δημιουργεί αβεβαιότητα και ανασφάλεια. Αποτέλεσμα είναι να περιορίζουν τις
αγορές τους, τις επενδύσεις τους, αλλά και τη λήψη δανείων (καταναλωτικών,
προσωπικών, στεγαστικών κ.λπ.).

2. Μείωση εσόδων των τραπεζών και επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα,
συρρικνώνονται τα έσοδα από την καταναλωτική πίστη σε τράπεζες, εμπορικές
επιχειρήσεις, ενώ έμμεσα μειώνονται τα χρηματοοικονομικά έσοδα από πωλήσεις
μετοχών (χρεόγραφα). Έτσι, περιορίζεται η κερδοφορία των εταιρειών.
Υπενθυμίζεται ότι το 1998, τα χρηματοοικονομικά έσοδα αποτελούσαν το 17,63%
των κερδών προ φόρων των εισηγμένων, το 1999 αποτελούσαν το 40,53% και το 2000
εκτιμάται ότι αποτελούσαν το 25%-30%.

3. Κάμψη της απασχόλησης. Η συρρίκνωση της κερδοφορίας έχει επίπτωση
στην απασχόληση. Ήδη, οι ΕΛΔΕ λειτουργούν με το 50% του προσωπικού του 1999,
ενώ σε απολύσεις έχουν προχωρήσει και χρηματιστηριακές εταιρείες.

4. Δυσκολία άντλησης κεφαλαίων. Η πτώση του Γενικού Δείκτη προκαλεί
προβλήματα στην άντληση επιχειρηματικών κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο μέσω
δημοσίων εγγραφών και αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου για τη χρηματοδότηση
επενδυτικών προγραμμάτων.

5. Κάμψη επενδύσεων. Η μείωση των επενδύσεων έχει επίπτωση στην
ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Η μείωση του ρυθμού ανάπτυξης ασκεί με τη
σειρά της νέες αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση.

6. Ευκολότερο περιβάλλον για επιθετικές εξαγορές. Οι αποτιμήσεις των
εταιρειών μειώνονται και γίνονται εύκολος στόχος εξαγορών.

7. Μείωση κερδοφορίας των ΑΧΕ. Η κερδοφορία των χρηματιστηριακών
εταιρειών μειώνεται, καθώς οι τζίροι συρρικνώνονται. Έτσι, αδυνατούν να κάνουν
επιθετικές κινήσεις για την αναστροφή του κλίματος, όπως προώθηση των
προϊόντων τους και αγορές μετοχών που πιστεύουν ότι βρίσκονται σε ελκυστικά
επίπεδα.

8. Υστέρηση εσόδων. Μειώνονται τα έσοδα του Δημοσίου, λόγω της μείωσης
των χρηματιστηριακών συναλλαγών, με άμεσα αποτελέσματα στον προϋπολογισμό.

9. Επιδείνωση των δεικτών «ασφυξίας» της αγοράς, των δεικτών
φερεγγυότητας των εταιρειών και αύξηση της πιθανότητας για «κανόνια».

10. Προβλήματα ρευστότητας σε επιχειρήσεις και πιέσεις για τραπεζικό
δανεισμό (μετοχοδάνεια, δάνεια με ενέχυρο μετοχές κ.λπ.). Τα δάνεια που έχουν
δοθεί μέχρι σήμερα σε επενδυτές και επιχειρήσεις για αγορά μετοχών
υπολογίζονται σε 400 δισ. δραχμές, περίπου.

Προτάσεις Έβερτ για φορολογικές – νομισματικές μεταρρυθμίσεις

Μιλτ. Εβερτ. Η κρίση επηρεάζει επενδυτές και Οικονομία

«Το ΧΑΑ βρίσκεται σε βαθιά κρίση που δεν επηρεάζει μόνο τους 1.300.000
επενδυτές που έχουν χάσει ήδη 35 τρισ. δραχμές, αλλά και τα μακροοικονομικά
μεγέθη της οικονομίας», αναφέρει σε χθεσινή του ανακοίνωση ο κ. Μιλτιάδης
Έβερτ και εξηγεί:

«Η πρώτη άμεση παρενέργεια είναι ότι ο προϋπολογισμός θα στερηθεί περίπου 270
δισ. δραχμές από τη μείωση του κύκλου εργασιών και τους φόρους που προέβλεπε
το υπουργείο Οικονομικών ότι θα εισπράξει από το ΧΑΑ. Η δεύτερη παρενέργεια θα
παρατηρηθεί στο τραπεζικό σύστημα από την αδυναμία των τραπεζών να εισπράξουν
τα χρήματα που έδωσαν με κυβερνητικές προτροπές σε όσους συναλλάσσονταν στο
ΧΑΑ και δανείστηκαν για να αγοράσουν μετοχές.

Πολλές από τις επιχειρήσεις που είναι εισηγμένες στο ΧΑΑ θα βρεθούν σύντομα
προ ταμειακών προβλημάτων και θα υποχρεωθούν να μειώσουν τα επενδυτικά τους
προγράμματα και να δανειστούν.

Ήδη, τα κέρδη που ενεφάνισαν οι επιχειρήσεις είναι μειωμένα και αυτό έχει
πρόσθετη δυσμενή συνέπεια στα φορολογικά έσοδα, με συνέπεια οι απώλειες των
φορολογικών εσόδων να ξεπεράσουν τελικά τα 450 δισ. δραχμές. Αποτέλεσμα θα
είναι από του χρόνου να μειωθεί η παραγωγή και να επηρεαστούν όλα τα
μακροοικονομικά μεγέθη της οικονομίας».

Ο κ. Έβερτ καλεί την κυβέρνηση να προχωρήσει σε φορολογικές και νομισματικές
μεταρρυθμίσεις, επισημαίνοντας ότι όσο καθυστερεί η λήψη μέτρων, ο δείκτης του
ΧΑΑ θα συνεχίσει να κατρακυλά.