Τα μερίδια αγοράς καταλύτης στις εξαγορές τραπεζών

Στη λειτουργία ενός τραπεζικού συστήματος όλες οι συνισταμένες έχουν μια
λογική εξήγηση. Ακόμα και η προσφορά προϊόντων κάτω του κόστους. Ποια είναι
αυτή; Όπως παραδέχεται κατ’ αρχήν ο επικεφαλής της Citibank στη χώρα μας, κ.
Χ. Σορώτος, «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πάρα πολλά προϊόντα προσφέρονται κάτω
του κόστους. Αυτό έχει δικαίωμα να το κάνει κάθε επιχείρηση που θέλει να
προσελκύσει πελάτες και, βεβαίως, είναι υπεύθυνη για τα αποτελέσματά της
έναντι των μετόχων της».

Ποια όμως είναι η γενεσιουργός αιτία της; «Όλες οι διοικήσεις των μεγάλων
τραπεζών ετοιμάζονται για τις επόμενες στρατηγικές αποφάσεις και στρατηγικές
εξελίξεις. Δηλαδή, ποιες τράπεζες θα συγχωνευθούν, ποιες τράπεζες θα
εξαγορασθούν, ποιες τράπεζες θα αφομοιωθούν… Σε αυτή τη διαδικασία της
αναδιοργάνωσης του συστήματος – και μιλάω για τις μεγάλες τράπεζες τώρα – θα
παίξουν περισσότερο ρόλο τα μερίδια αγοράς και όχι τόσο τα αποτελέσματα»,
απαντάει ο κ. Σορώτος, ο οποίος, όμως, όταν καλείται να εξηγήσει την ίδια
επιθετική πολιτική που ακολουθούν και οι μικρομεσαίες τράπεζες σε επίπεδο
προϊοντικής πολιτικής, σημειώνει ότι «οι μικρομεσαίες τράπεζες ας κρίνουν
μόνες τους τι θέλουν να κάνουν. Έχω την εντύπωση ότι παρασύρονται από τις
μεγάλες. Στην Ελλάδα, την αγορά την κινούν οι τέσσερις πέντε μεγάλες τράπεζες.
Οι υπόλοιπες αναγκάζονται και μπαίνουν στο παιχνίδι, χωρίς να μπορώ να ξέρω
τις στρατηγικές τους».

Ένα βασικό ζητούμενο, το οποίο προκύπτει από τις παραπάνω «επιθετικές»
εξελίξεις, έχει να κάνει, σε κάθε περίπτωση, με το ενδεχόμενο, σε λίγα χρόνια
από σήμερα, να σημειωθεί πρόβλημα στη λειτουργία του όλου συστήματος.

Ο κ. Σορώτος είναι κατηγορηματικός: «Πρόβλημα δεν θα αντιμετωπίσει το
τραπεζικό σύστημα. Απλά νομίζω ότι είναι ένα δυναμικό σύστημα, το οποίο έχει
εξελίξεις και όλοι όσοι είναι μέσα σε αυτό, είτε είναι εμπορικές τράπεζες είτε
είναι ελεγκτικοί μηχανισμοί (π.χ. Τράπεζα της Ελλάδας, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς
κ.λπ.) είναι πλήρως γνώστες του τι συμβαίνει. Φαντάζομαι ότι όλοι παίρνουν τα
μέτρα τους και παρακολουθούν τα τεκταινόμενα. Υπάρχουν άριστοι μηχανισμοί, οι
οποίοι μπορούν να προβλέψουν αν κάτι πάει στραβά ή όχι».

Τον ίδιο τον τρομάζει ο υψηλός ρυθμός ανάπτυξης του δανεισμού που παρατηρείται
σήμερα στη χώρα μας; «Δεν με τρομάζει ο ρυθμός αύξησης του 50%, γιατί δεν ξέρω
τα κριτήρια με τα οποία έγινε η αύξηση. Μόνο αν ήμουν σε θέση να το γνωρίζω
αυτό, θα μπορούσα να έχω γνώμη γι’ αυτό το θέμα».

Πάντως, προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, ο κ. Σορώτος θα κάνει μια παρατήρηση
για τα μελλούμενα, σε ό,τι έχει να κάνει με τον δανεισμό στη χώρα μας. «Ο
Έλληνας», λέει, «δεν είναι δανεισμένος “στο σπίτι” του ακόμα. Τι θέλω να πώ;
Αυτά όλα τα δάνεια στις πιστωτικές κάρτες, στα ανοικτά προσωπικά δάνεια,
μπορούν να σημαίνουν έναν συνολικό, κατ’ άτομο, δανεισμό της τάξεως των
10.000.000 δραχμών, περίπου. Οι περισσότεροι Έλληνες – μην το ξεχνάμε αυτό –
έχουν ιδιόκτητο σπίτι, το οποίο δεν είναι “δανεισμένο”. Μόλις επιτραπεί ο
δανεισμός έναντι της περιουσίας, αυτά όλα θα μετατραπούν σε equity finance.
Δηλαδή, θα μετατραπούν όλα αυτά τα δάνεια σε ένα μακροχρόνιο 15ετές δάνειο
πάνω στο διαμέρισμα που έχει. Έτσι λειτουργεί η Αμερική και η Ευρώπη».

Οι κάρτες

Τελευταία, η Citibank βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, με αφορμή
την απόφαση του Αρείου Πάγου σχετικά με το θέμα των πιστωτικών καρτών. Όπως
τονίζει ο κ. Σορώτος, «είχαμε την ατυχία να είμαστε εμείς αυτοί εναντίον των
οποίων στράφηκε η ΕΚΠΟΙΖΩ. Δεν το θεωρώ πρόβλημα. Είναι, αν θέλετε, μέρος των
αλλαγών που συντελούνται συνολικά στο τραπεζικό σύστημα. Θα σας θυμίσω ότι
πριν από λίγα χρόνια κανείς δεν μπορούσε να δανειστεί από τις τράπεζες
παραπάνω από 300.000 δραχμές. Τώρα έχουμε μπει σε μια καινούργια περίοδο
απελευθέρωσης του συστήματος. Ο πελάτης έχει το δικαίωμα να πάει σε όλες τις
τράπεζες, να κοιτάξει τι είναι καλύτερο γι’αυτόν και να επιλέξει τους όρους με
τους οποίους θέλει να δανειστεί ή να δώσει τα λεφτά του υπό τη μορφή
κατάθεσης».

Πολλά παράπονα, πάντως, εκφράζονται από το κοινό για τα λεγόμενα «ψιλά
γράμματα» των συμβάσεων. «Μην ξεχνάτε ότι είμαστε στη φάση κατά την οποία ο
κόσμος εκπαιδεύεται. Οι συμβάσεις υπάρχουν, είναι γραμμένες. Δεν υπάρχουν
κρυμμένα πράγματα. Σε όλα τα μέρη του κόσμου τα ίδια ισχύουν», τονίζει ο
επικεφαλής της Citibank.

Τα μερίδια

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για το αν επίκεινται νέες ανακατατάξεις στο
ελληνικό τραπεζικό σύστημα, με τη μορφή εξαγορών και συγχωνεύσεων. Ένα από τα
ερωτήματα αφορά στο ενδεχόμενο δυναμικής εισόδου ξένων τραπεζών. «Με βάση τα
σημερινά δεδομένα, νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο μια μεγάλη τράπεζα του
εξωτερικού να ενδιαφερθεί να πάρει κάποια μεγάλη συμμετοχή σε ελληνική
τράπεζα», λέει ο κ. Σορώτος και συνεχίζει: «Εννοώ να πάρει πάνω από 20%, γιατί
τότε έχει όλη την ευθύνη διοίκησης και διαχείρισης. Το να πάρει 5%, 10% ή 15%,
δεν έχει καμία ουσία, γιατί θα είναι ένας απλός επενδυτής. Νομίζω ότι είναι
πάρα πολύ νωρίς να ενδιαφερθούν ξένοι μεγάλοι πιστωτικοί όμιλοι να πάρουν την
πλειοψηφία των μετοχών μιας μεγάλης ελληνικής τράπεζας ή πάνω από το 20%, το
οποίο θεωρείται πλειοψηφία». Αντιθέτως, διαβλέπει εξελίξεις με «ελληνικό
ενδιαφέρον», όταν λέει πως «εσωτερικά, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όλοι
σκέπτονται, όλοι μελετάνε και όλοι έχουν ιδέες για ένωση τραπεζών, με τη μία ή
την άλλη μορφή. Και, όπως είπα προηγουμένως, δεν μπορεί κανείς να κατηγορήσει
τις διοικήσεις των τραπεζών που ασχολούνται με τα μερίδια αγορών. Γιατί, κατ’
αυτόν τον τρόπο, θα προστατεύσουν και τους μετόχους τους ακόμα κατά τη
διαδικασία της ανταλλαγής μετοχών, σε οποιαδήποτε μελλοντική συνεργασία. Ο
τρόπος της ανταλλαγής των μετοχών είναι το πιο σημαντικό θέμα».

Η Citibank

Σε αυτές τις εξελίξεις η Citibank θα επιδιώξει να έχει συμμετοχή, μέσω μιας
ενδεχόμενης εξαγοράς, επί ελληνικού εδάφους. Ο κ. Σορώτος είναι αρνητικός και
μάλιστα με κατηγορηματικό τρόπο, καθώς ξεκαθαρίζει ότι: «Όχι, δεν υπάρχει θέμα
εξαγοράς από τη Citibank. Είναι πολύ δύσκολο, πολύ μεγάλο το κόστος και δεν
εντάσσεται στην πανευρωπαϊκή στρατηγική. Πιο εύκολα μπορώ να φανταστώ η
Citibank να εξαγοράσει μια τεράστια ευρωπαϊκή τράπεζα, παρά να αγοράσει μια
τράπεζα στην Πορτογαλία ή στην Ελλάδα».

Ποιος είναι ο Χρήστος Σορώτος

Ο κ. Χρήστος Σορώτος γεννήθηκε το 1952. Είναι παντρεμένος και έχει ένα
παιδί. Αποφοίτησε από το Κολλέγιο Αθηνών το 1971 και κατόπιν από το Οικονομικό
Τμήμα της Νομικής Σχολής Αθηνών. Η επαγγελματική του σταδιοδρομία ξεκίνησε από
την Εμπορική Τράπεζα, το 1978. Στη συνέχεια πέρασε στη National Westminster
Bank, στην Bank of America, στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, στην Private Bank
& Trust Company Ltd και, τέλος, στην Efg Eurobank – Ergasias, από την
οποία αποχώρησε πέρυσι για να αναλάβει επικεφαλής της Citibank στην Ελλάδα.