Η τύχη του Μιλόσεβιτς φοβίζει και τον Σαρόν

Στα προσφυγικά στρατόπεδα: ένας νεαρός ρίχνει σκουπίδια σ’ έναν κάδο με το πορτρέτο του Σαρόν, υπεύθυνου για τη σφαγή του 1982 στη Σάμπρα και τη Σατίλα

Σάμπρα και Σατίλα, Λίβανος, Σεπτέμβριος 1982. Τουλάχιστον 1.000 Παλαιστίνιοι
πρόσφυγες ­ κατ’ άλλους 2.500 ­ μεταξύ των οποίων γυναικόπαιδα και
ηλικιωμένοι, σφαγιάζονται από Λιβανέζους παραστρατιωτικούς, συμμάχους του
Ισραήλ. Πολλοί μίλησαν τότε για ένα «νέο Άουσβιτς».

Ο σημερινός πρωθυπουργός του Ισραήλ Αριέλ Σαρόν, που ως υπουργός Άμυνας είχε
τότε το γενικό πρόσταγμα των στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή, κρίθηκε από
ισραηλινή επιτροπή ένοχος για εκείνη τη σφαγή. Είκοσι χρόνια μετά, 28
πρόσφυγες που επέζησαν εκείνης της τραγωδίας, αποφάσισαν να κινηθούν δικαστικά
εναντίον του Σαρόν στο Βέλγιο, τη χώρα που για το τρέχον εξάμηνο ασκεί την
προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατόπιν της προσφυγής αυτής, ο Βέλγος
εισαγγελέας Ζοζέφ Κοπλέν διέταξε τη διεξαγωγή ερευνών για να διαπιστωθεί αν
υπάρχουν αρκετές αποδείξεις ώστε να απαγγελθεί κατηγορία εναντίον του Σαρόν.

Η έκδοση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης
δημιούργησε ελπίδες ­ αλλά και φόβους ­ για μια νέα διεθνή δικαιοσύνη που θα
είναι ισχυρότερη από την εθνική κυριαρχία. Ήδη καταδικάστηκαν στο Βέλγιο
τέσσερα άτομα που κατηγορήθηκαν για γενοκτονία στη Ρουάντα, το 1994. «Είναι
θετικό ότι το Βέλγιο, μια ξένη χώρα, διώκει και τιμωρεί εγκλήματα κατά της
ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στη Ρουάντα. Πρέπει και άλλες χώρες να
ακολουθήσουν αυτό το παράδειγμα».

Η αρχή από το Βέλγιο

Ήταν η πρώτη φορά που έγινε στο Βέλγιο χρήση ενός νόμου ο οποίος ψηφίστηκε
πριν από επτά χρόνια και επιτρέπει στα δικαστήριά του να εκδικάζουν υποθέσεις
παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμη κι αν οι παραβιάσεις έγιναν στο
εξωτερικό από πολίτες ξένων χωρών. Μετά τη δίκη αυτή, πάντως, κατατέθηκε στις
Βρυξέλλες σωρεία αγωγών για πλήθος ατόμων, από τον Ιρακινό πρόεδρο Σαντάμ
Χουσεΐν ως τον πρόεδρο της Ακτής του Ελεφαντοστού Λοράν Γκμπάγκμπο.

Και το Δικαστήριο της Χάγης, όμως, αρχίζει να δέχεται διάφορες προσφυγές. Την
περασμένη εβδομάδα, ένας Ισραηλινός που τραυματίστηκε πριν από 27 χρόνια στη
διάρκεια επίθεσης του Δημοκρατικού Μετώπου για την Απελευθέρωση της
Παλαιστίνης έκανε γνωστό ότι θα καταθέσει προσφυγή εναντίον του Αραφάτ
κατηγορώντας τον για εγκλήματα πολέμου και θα ζητήσει αποζημίωση ύψους ενός
δισεκατομμυρίου δολαρίων.

Αναβολή ταξιδιού

Η γνωστότερη υπόθεση πάντως αφορά τον ρόλο του Σαρόν στις σφαγές της Σάμπρα
και της Σατίλα, που φαίνεται να έχει πολιτικές επιπτώσεις. Φοβούμενος μήπως
βρεθεί στη θέση του Πινοσέτ, ο οποίος συνελήφθη στη διάρκεια ταξιδιού του στη
Βρετανία, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αποφάσισε την τελευταία στιγμή να
εξαιρέσει το Βέλγιο από την πρώτη ευρωπαϊκή του περιοδεία, που ολοκληρώθηκε
χθες με τη συνάντησή του με τον Γάλλο πρωθυπουργό Αριέλ Ζοσπέν. Μια μέρα
νωρίτερα είχε συναντηθεί με τον καγκελάριο της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ και
τον πρόεδρο της Γαλλίας Ζακ Σιράκ, ο οποίος τον προειδοποίησε πως η
αποδυνάμωση του Γιασέρ Αραφάτ θα έπαιζε αρνητικό ρόλο στην ειρηνευτική
διαδικασία της Μέσης Ανατολής.

Όσο για τον Βέλγο υπουργό Εξωτερικών Λουί Μισέλ, ο Σαρόν τον συνάντησε στο…
Βερολίνο. Και η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες αντιβελγικές
διαδηλώσεις στην Ιερουσαλήμ, ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις στις σχέσεις
του Ισραήλ με την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Είναι ένα πολύ δυσάρεστο και ενοχλητικό
θέμα, που δεν θα εξαφανιστεί γρήγορα», δήλωσε ένας Ισραηλινός αξιωματούχος.

Κανένα νέο στοιχείο δεν έχει προκύψει μέχρι στιγμής για τον ρόλο του Σαρόν στη
σφαγή. Στις κατηγορίες της ισραηλινής πλευράς για πολιτική σκοπιμότητα πίσω
από την προβολή της επίμαχης εκπομπής από το BBC, και μάλιστα σε ιδιαίτερα
δύσκολη περίοδο για τις ισραηλινοπαλαιστινιακές σχέσεις ­ μεσούσης της νέας
Ιντιφάντα ­ το βρετανικό δίκτυο απάντησε ότι δικαιολογείται από τον συνδυασμό
της πρόσφατης εκλογής του Σαρόν και του ανανεωμένου ενδιαφέροντος, λόγω
επικαιρότητας, για τα εγκλήματα πολέμου.

Σκότωσαν αμάχους

Το 1982 ως υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, ήταν υπεύθυνος για την εισβολή στον
Λίβανο. Μια στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την εξολόθρευση της Οργάνωσης για
την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης από την περιοχή. Εκατοντάδες άμαχοι
σκοτώθηκαν τότε και τα στρατεύματα του Ισραήλ, οδηγήθηκαν λίγο έξω από τη
Βηρυτό.

Οι Λιβανέζοι παραστρατιωτικοί, γνωστοί ως φαλαγγίτες, συνεργάζονταν με το
Ισραήλ και πολεμούσαν επί χρόνια τους Παλαιστινίους στον Λίβανο. Το Ισραήλ
επέτρεψε στους φαλαγγίτες να μπουν στα στρατόπεδα, με το πρόσχημα της
ανεύρεσης Παλαιστινίων ανταρτών… Επί τρεις μέρες συνεχιζόταν η τρομακτική
σφαγή, από τους διψασμένους για αίμα φαλαγγίτες, που ήθελαν να πάρουν εκδίκηση
για τη δολοφονία του ηγέτη τους, Μπασίρ Τζεμαγέλ, νεοεκλεγμένου ­ τότε ­
Χριστιανού προέδρου του Λιβάνου.

Παρά τη σκληρότητα που κατά καιρούς έχει επιδείξει ο ηγέτης του δεξιού
κόμματος Λικούντ, οι σφαγές στη Σάμπρα και τη Σατίλα τον κυνηγούν ως το πιο
μελανό σημείο της σταδιοδρομίας του. «Ποτέ δεν θα το φανταζόμουν» δήλωσε
επανειλημμένα για τις ενέργειες των φαλαγγιτών.