Φοιτητές του Κυβερνοχώρου

Όταν άρχισε δεν είχε μεγάλη εμπιστοσύνη σ’ αυτό που θα έβλεπε. «Νόμιζα ότι
ο υπολογιστής είναι μόνο μια οθόνη, ένα εργαλείο για τη δουλειά σου». Όμως, το
γεγονός ότι μπορούσε να συνομιλήσει με φοιτητές και καθηγητές από το
Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, να τους βλέπει και την ίδια ώρα να βρίσκεται στην
Αθήνα, την έκανε να αλλάξει γνώμη.

Μια απλή οθόνη. Η Αθηνά Σταυρίδου θεωρούσε τον υπολογιστή της εργαλείο δουλειάς, ώσπου παρακολούθησε μαθήματα on-line με το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και άλλαξε γνώμη

Η Αθηνά Σταυρίδου, αρχιτέκτων, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Αρχιτεκτονική
και τον Σχεδιασμό Χώρου και υποψήφια διδάκτωρ στον Τομέα Συνθέσεων
Τεχνολογικής Αιχμής της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ, ανήκει σε μια
μειοψηφία, αφού οι Έλληνες που αποφασίζουν να μπουν σε ψηφιακές τάξεις και να
παρακολουθήσουν μαθήματα μέσα από το Ίντερνετ είναι ακόμη πολύ λίγοι. Κι αυτό
επειδή δεν έχουν εξοικειωθεί με το Διαδίκτυο στον βαθμό που το έχουν καταφέρει
οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι.

Την ίδια ώρα ο ρόλος των διδασκόντων αλλάζει. Και το Διαδίκτυο έρχεται για να
υποστηρίξει με τα on-line μαθήματα την υπάρχουσα δομή των ευρωπαϊκών
εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δημιουργώντας μια ψηφιακή κουλτούρα, η οποία, σύμφωνα
με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή
εκπαίδευση έως το 2003. Τα πρώτα βήματα έχουν ήδη γίνει σε ολόκληρη την
Ευρώπη, ενώ η χώρα μας βρίσκεται ακόμα στην αρχή.

Η επιθυμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή κοινωνία της
πληροφορίας δεν είναι καινούργια, τώρα όμως αρχίζει να γίνεται πραγματικότητα.
Κι όπως όλα δείχνουν, δύο θα είναι οι κυρίαρχες τάσεις στο ευρωπαϊκό
εκπαιδευτικό γίγνεσθαι τα επόμενα χρόνια: το e-learning και το long life
learning (διά βίου εκπαίδευση). Με απλά ελληνικά, ο ρόλος του Πανεπιστημίου
αλλάζει, αφού το Ίντερνετ δίνει τη δυνατότητα σε όλους τους φοιτητές να
παρακολουθήσουν από την οθόνη του υπολογιστή τους μαθήματα σε όλη την Ευρώπη,
ενώ η εκπαίδευση γίνεται πιο δημοκρατική, αφού ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και
εκπαιδευτικοί φορείς δημιουργούν ειδικές πύλες γνώσεων στις οποίες μπορεί να
έχουν πρόσβαση όλοι οι πολίτες, ακόμη κι αν δεν είναι μαθητές ή φοιτητές.

Την πρωτιά κατέχει η Ισπανία που ίδρυσε το 1995 το πρώτο εικονικό Πανεπιστήμιο
στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο της Καταλωνίας (UOC). Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι
τους, αφού δεν συμπληρώθηκαν ακόμα τα έξι πρώτα χρόνια λειτουργίας και το UOC
Virtual (Universidad Oberta de Cataluna) μετράει σήμερα 20.000 φοιτητές, 16
διαφορετικούς πανεπιστημιακούς τίτλους, 800 διδάσκοντες και συμβούλους στο
Διαδίκτυο, 350 καθηγητές και τεχνικό προσωπικό, 600 μαθήματα και τάξεις. Στο
UOC Virtual λειτουργούν επίσης 14 περιφερειακά κέντρα και ένα portal που
δέχεται 1,5 εκατομμύριο επισκέψεις κάθε μήνα, από τις οποίες «κατεβαίνουν» 20
εκατομμύρια σελίδες μηνιαίως. Η πλειοψηφία των φοιτητών (73%) είναι μεταξύ
23-40 ετών, ενώ σχεδόν όλοι (εννέα στους δέκα) είναι εργαζόμενοι, ενώ 4 στους
δέκα έχουν οικογένεια και παιδιά.

Πρωτοπόρο όμως είναι και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, το οποίο όχι μόνο
δημιούργησε το πρώτο σε όλο τον κόσμο πρόγραμμα που μελετά τις επιδράσεις του
Ίντερνετ στην κοινωνία, αλλά επενδύει 22 εκατομμύρια δολάρια για το
TALL(Technology Assisted Lifelong Learning), το πρόγραμμα διά βίου εκπαίδευσης
με τη βοήθεια της τεχνολογίας. Φιλοδοξία του Πανεπιστημίου είναι να γίνει
παγκόσμιος παροχέας on-line μόρφωσης, συνδυάζοντας την έρευνα με την ανάπτυξη
δικτυακών τμημάτων και μαθημάτων και την αμφίδρομη σχέση διαδασκόντων και
μαθητών. Μέχρι τώρα λειτουργούν τμήματα Λογισμικού, Τοπικής Ιστορίας και
Ανοσολογίας.

Ακόμη μια προσπάθεια έχει ξεκινήσει από το υπουργείο Παιδείας της Νέας
Ζηλανδίας και το όνομα αυτής Te Kete Ipurangi, δηλαδή on-line εκπαιδευτικό
κέντρο. Το portal, στο οποίο είναι συνδεδεμένα όλα τα σχολεία της χώρας
«μιλάει» νεοζηλανδικά και αγγλικά.

Συνολικότερη προσπάθεια αποτελεί η δημιουργία του πρώτου Εικονικού Ευρωπαϊκού
Ιδρύματος στον τομέα της έρευνας, το οποίο συνδυάζει τις γνώσεις με τις
ανάγκες της αγοράς. Το Εβιμάρ (European Virtual maritime Insitute), στο οποίο
συμμετέχουν 17 εταίροι από ερευνητικά ιδρύματα για τη ναυτιλία, τις
επιχειρήσεις και τη βιομηχανία από 11 ευρωπαϊκές χώρες, ιδρύθηκε στις αρχές
Μαΐου. Στόχος των εταίρων, ανάμεσα στους οποίους βρίσκεται και το Πολυτεχνείο
της Αθήνας, είναι να συνδυάσουν τις γνώσεις και την εξειδίκευσή τους για να
βοηθήσουν τη βιομηχανία της ναυτιλίας να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του 21ου
αιώνα. Η φιλοσοφία είναι κάποια στιγμή το Ινστιτούτο να γίνει ανεξάρτητη και
αυτοχρηματοδοτούμενη νομική οντότητα που θα παρέχει υπηρεσίες στους Ευρωπαίους
πελάτες.

Η Ελλάδα στα πρώτα της βήματα

Μακρύς ο δρόμος της χώρας για τα μαθήματα on-line παρ’ ότι διαθέτει την
απαραίτητη υποδομή. Όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο κ. Πέτρος Στεφανέας, ερευνητής στο
Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και το Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας
(ΕΔΕΤ), «στην υποδομή είμαστε μπροστά, αλλά τώρα ξεκινούν οι πρώτες
προσπάθειες για τη συνεργασία μεταπτυχιακών τμημάτων με πανεπιστήμια του
εξωτερικού».

Σε μια από τις προσπάθειες ανήκει το τρίγωνο αιθουσών τηλεδιάσκεψης στο οποίο
συμμετέχουν το Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας, το Εθνικό και Καποδιστριακό
Πανεπιστήμιο Αθηνών και το ΕΜΠ. «Μέσα από το Ίντερντετ υψηλών ταχυτήτων, οι
φοιτητές μπορούν να υποβάλλουν ερωτήσεις στους καθηγητές μέσα από παράθυρα,
δηλαδή κάτι σαν αμφίδρομη τηλεόραση», εξηγεί ο κ. Στεφανέας.

Οι φοιτητές του ΕΜΠ όμως είχαν την ευκαιρία το περασμένο εξάμηνο να
συνεργαστούν με καθηγητές του Χάρβαρντ και άλλων ιδρυμάτων μέσα από το
μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός χώρου» του επίκουρου
καθηγητή της Αρχιτεκτονικής Σχολής Δημήτρη Παπαλεξόπουλου. Όπως εξηγεί στα
«ΝΕΑ» ο ίδιος, «στόχος του μαθήματος ήταν να μελετηθούν οι επιπτώσεις της
κοινωνίας της πληροφορίας στην Αρχιτεκτονική. Να διαπιστωθεί δηλαδή ποιος
είναι ο πραγματικός και ποιος ο εικονικός χώρος στην αρχιτεκτονική». Μετά τη
λήξη της διάλεξης οι φοιτητές μπορούσαν να κάνουν ερωτήσεις και να ζητήσουν
διευκρινίσεις από τους ξένους ομιλητές.

«Η δομή της διδασκαλίας αλλάζει, αφού σε μερικά χρόνια το μάθημα θα είναι 50%
εκπαιδευτικό και 50% τεχνολογικό. Τα νέα συστήματα Πληροφορικής έρχονται για
να στηρίξουν την υπάρχουσα δομή του Πανεπιστημίου και όχι για να την
καταργήσουν. Ο δημόσιος χώρος του Πανεπιστημίου θα πρέπει να κυριαρχήσει στην
τεχνολογία», τονίζει ο κ. Παπαλεξόπουλος.

LINKS:

*http://www.europa.eu.int/comm/education/elearning/what.htm

*http://www.uoc.es/web

*http://www.tall.ox.ac.uk/tallinternet/about

*http://www.tki.org.nz/e/tki

*http://www.ntua.gr/archtecha

*http://www.iearn.org