ΚΩΣΤΑΣ ΣΚΑΝΔΑΛΙΔΗΣ «Γίναμε τεχνικοί της εξουσίας, να κάνουμε την αυτοκριτική μας»

Να γίνει το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ «λαϊκή υπόθεση για να νικήσουμε», λέει στα
«ΝΕΑ» ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του κυβερνώντος κόμματος, κ. Κ.
Σκανδαλίδης. Τονίζει δε, ότι αν κάποιοι πιστεύουν ότι το ποσοστό του κ. Κ.
Σημίτη και οι συσχετισμοί στη νέα Κεντρική Επιτροπή θα κριθούν οργανωτικά,
«είναι γελασμένοι».

Ο κ. Σκανδαλίδης προχωρεί σε σκληρή αυτοκριτική για ολόκληρο το ΠΑΣΟΚ:
«Πολλοί στο ΠΑΣΟΚ γίναμε περήφανοι στ’ αυτιά», σημειώνει με έμφαση, και
επανέρχεται στην παλαιότερη πρότασή του για ένα «διαφορετικό μοντέλο
διακυβέρνησης». «Γίναμε τεχνικοί της εξουσίας» και «πρέπει καταρχήν όλοι μαζί
να κάνουμε την αυτοκριτική μας, γιατί πάει καιρός που με τα λόγια και τις
πράξεις μας δείχνουμε να περιφρονούμε την κοινωνία», τονίζει ο απερχόμενος
γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ. Ο κ. Σκανδαλίδης κάνει λόγο για
«νέους Ηρακλειδείς» που «θέλουν να κυβερνήσουν την παράταξη» και σημειώνει ότι
αυτό δεν γίνεται με παραγγέλματα «ή προεδρικά διατάγματα», επισημαίνοντας ότι
και η αγανάκτηση για τη δράση τους είναι μάλλον προσποιητή.

Ο κ. Σκανδαλίδης αναφέρει ότι «δεν έχει πια και τόση σημασία αν ήταν ο πιο
σωστός δρόμος» εκείνος της επίσπευσης του Συνεδρίου, που επέλεξε ο
Πρωθυπουργός, και σημειώνει ότι «είναι προτιμότερη η δράση από το συναίσθημα
της καθήλωσης». Τονίζει δε, ότι το Συνέδριο είναι ανοικτό στη λαϊκή βάση, να
αποφασίσει πολιτικές «εκεί που φαίνεται ότι πάσχουμε, εκεί που φαίνεται ότι
πρέπει να αλλάξει η πλεύση», επισημαίνοντας με έμφαση ότι η ενότητα
προϋποθέτει συμφωνίες σε πολιτικές και όχι σκιαμαχίες σε μία εικονική
πραγματικότητα.

ΕΡ.: Από το «ξεκαθάρισμα λογαριασμών», το ΠΑΣΟΚ και ο Κ.
Σημίτης δείχνουν να περνούν μέσα σε λίγες μέρες και πάλι στο «όλοι
μαζί». Θεωρείτε ότι η κοινωνία μπορεί να παρακολουθήσει, και
κυρίως να κατανοήσει, τις μεταπτώσεις στο εσωτερικό κλίμα του
ΠΑΣΟΚ;

ΑΠ.: Πρέπει κατ’ αρχήν «όλοι μαζί» να κάνουμε την αυτοκριτική μας γιατί πάει
καιρός που με τα λόγια και τις πράξεις μας δείχνουμε να περιφρονούμε την
κοινωνία. Ασφαλώς και δεν είναι υποχρεωμένη να ερμηνεύει τα ανερμήνευτα στο
ΠΑΣΟΚ, κι αυτός είναι ένας από τους λόγους που φαίνεται να μας γυρίζει την
πλάτη.

ΕΡ.: Κατά τη γνώμη σας, ποιος ήταν ο λόγος που ανάγκασε τον
Πρωθυπουργό να επιλέξει αρχικά τη γραμμή της εσωκομματικής σύγκρουσης;

ΑΠ.: Δεν είμαι εγώ αυτός που θα ερμηνεύσω τον Πρωθυπουργό. Πάντως φαίνεται ότι
όλη αυτή η εικόνα, να επικοινωνούμε μεταξύ μας μόνο διαμέσου των ραδιοφώνων,
των τηλεοράσεων και των εφημερίδων, να αποφασίζουμε δράση μόνο για να
προβάλλουμε αντιθέσεις, να εμφανίζουμε διγλωσσία μιλώντας συνεχώς ως αμύντορες
της ενότητας και δρώντας διχαστικά διά των διερμηνέων μας, να λοιδορούμε και
να απαξιώνουμε επιλογές που γίνονται από τον καθένα μας αφήνοντάς τον στη
μοναχική του πορεία, επέβαλε μια δραστική πρωτοβουλία υπέρβασης. Όλοι μας
ομολογούμε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ότι φτάσαμε σε ένα αδιέξοδο. Και ο Κ.
Σημίτης διάλεξε τον δρόμο του Συνεδρίου. Δεν έχει και τόση σημασία πια αν ήταν
ο πιο σωστός. Σημασία έχει ότι άνοιξε ένας δρόμος. Είναι προτιμότερη η δράση
από το συναίσθημα της καθήλωσης.

ΕΡ.: Πέρα από τη γενική περιγραφή της κατάστασης που, αν θυμάμαι
καλά, για χρόνια την επισημαίνετε, ποιο ήταν το βαθύτερο αίτιο
που φάνηκε να οδηγεί στη σύγκρουση;

ΑΠ.: Προς στιγμήν φάνηκε ότι θα πηγαίναμε σ’ ένα Συνέδριο όπου θα έλυναν τους
λογαριασμούς τους το «κακό ΠΑΣΟΚ» και η «καλή κυβέρνηση». Η παράταξη είναι
ενιαία, ο πολιτικός σχηματισμός στις διαφορετικές εκφράσεις του αποτελεί όψεις
του ιδίου νομίσματος. Κι επειδή αυτές τις μέρες όλοι ασχολούνται με προθέσεις,
σενάρια, διαδικασίες, εγώ θέλω να είμαι κατηγορηματικός για την ουσία της
κρίσης. Δεν είναι πια ευδιάκριτος ο ομφάλιος λώρος που συνδέει την πολιτική
μας με τους πολίτες. Γίναμε τεχνικοί της εξουσίας. Κι αυτό αφορά το όλον
ΠΑΣΟΚ.

ΕΡ.: Κι όμως, μια σειρά κυβερνητικών στελεχών που ανήκουν στους
«εκσυγχρονιστές» και είναι προσωπικές επιλογές του ίδιου του Πρωθυπουργού,
έσπευσαν τις προηγούμενες ημέρες να προεξοφλήσουν «ξεκαθάρισμα λογαριασμών»
που θα οδηγούσε σε… αφωνία την εσωκομματική αντιπολίτευση. Με
ποιον πρακτικό τρόπο θα ενταχθούν στο… «όλοι μαζί»;

ΑΠ.: Πάντα υπάρχει ο τρόπος όταν οι διαφορετικές και ακραίες απόψεις
προσγειώνονται στη σκληρή πραγματικότητα. Δεν θεωρώ ότι εκ προοιμίου υπάρχει
κακή πρόθεση. Εξάλλου, πολλοί από αυτούς είναι ικανά, αξιόλογα και ελπιδοφόρα
στελέχη. Αλλά κι από την άλλη μεριά, μάλλον προσποιητή μού φαίνεται η
αγανάκτηση για τους «νέους Ηρακλειδείς» που θέλουν να κυβερνήσουν την
παράταξη, ενώ όλοι μας ξέρουμε ότι αυτό δεν γίνεται με παραγγέλματα ή με
προεδρικά διατάγματα. Γίνεται μόνο με όρους κοινωνικής και πολιτικής
καταγραφής στην πράξη.

ΕΡ.: Στη δεύτερη συνεδρίαση του Ε.Γ. χαμήλωσαν οι τόνοι κι όλοι
μιλούν για συνέδριο ενότητας, συσπείρωσης και νίκης. Παρ’ όλα
αυτά, δεν παύει να αποτελεί κορυφαία διαδικασία που θα καταλήξει σε
ψηφοφορίες για τον πρόεδρο και τη νέα Κ.Ε. Πιστεύετε ότι ο Κ.
Σημίτης μπορεί να αυξήσει το ποσοστό αποδοχής του; Ότι μπορεί να
αποτραπεί η «λιστομαχία» στην Κ.Ε.;

ΑΠ.: Πριν φτάσουμε στην Ιθάκη, υπάρχει η πορεία προς αυτήν. Κι αν κάποιοι
πιστεύουν ότι το ποσοστό του Κ. Σημίτη θα κριθεί οργανωτικά και η Κ.Ε. από
τους «λίσταρχους» και τις «σταυρομαχίες», είναι γελασμένοι. Αυτό το συνέδριο
θα κριθεί με πολιτικούς όρους παράταξης για το αν θα είναι συνέδριο νίκης ή
ήττας.

ΕΡ.: Ποιες είναι οι επιδιώξεις γι’ αυτή την πορεία κατά την προσωπική σας
γνώμη;

ΑΠ.: Πρώτα και κύρια, το Συνέδριο οφείλει και πρέπει να γίνει λαϊκή υπόθεση.
Είναι μια μεγάλη ευκαιρία να βγούμε ξανά στον λαό. Να του πούμε τις αγωνίες,
τις απόψεις, τις προτάσεις μας, αλλά κυρίως να ακούσουμε. Γιατί, ας μη
γελιόμαστε, πολλοί στο ΠΑΣΟΚ γίναμε «περήφανοι στ’ αυτιά». Πάψαμε να
αφουγκραζόμαστε, να πιάνουμε τον λαϊκό σφυγμό, να ταυτιζόμαστε με τα
καθημερινά προβλήματα και τις αγωνίες του λαού. Αυτή είναι η βάση και η
αφετηρία για την αλλαγή του μοντέλου διακυβέρνησης που μονότονα εισηγούμαι.

ΕΡ.: Και οι πολιτικές;

ΑΠ.: Με προλάβατε. Η δεύτερη επιδίωξη είναι, το Συνέδριο, ανοιχτό στη λαϊκή
βάση, να αποφασίσει πολιτικές εκεί που φαίνεται ότι πάσχουμε, εκεί που
φαίνεται πως πρέπει να αλλάξουμε πλεύση, εκεί που φαίνεται ότι πρέπει να
αρθρώσουμε διαφορετικό ή πιο συγκεκριμένο λόγο. Πρέπει ο μη προνομιούχος, ο
δημιουργικός άνθρωπος, οι δυνάμεις της παραγωγής, να νιώσουν ξανά το ΠΑΣΟΚ
φορέα των δικών τους επιδιώξεων, να το δουν ευαίσθητο δέκτη και αλληλέγγυο
δύναμη. Ο πολίτης πρέπει να νιώθει την ανταποδοτικότητα και τη δικαιοσύνη στην
πολιτική μας κάθε στιγμή. Και ακόμα περισσότερο, δεν νοείται μετά το Συνέδριο
να υπάρχουν αμφιβολίες, διαφορετικές ερμηνείες και αντιπαρατιθέμενες πρακτικές
στα κρίσιμα θέματα της πολιτικής μας στρατηγικής. Η ενότητα προϋποθέτει
συμφωνίες σε πολιτικές κι όχι σκιαμαχίες σε μια εικονική πραγματικότητα.

Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ

Μπορεί και πρέπει να είναι το «μεγάλο όπλο»

«Ο Κ. Σημίτης έχει μια ιστορική ευκαιρία στην πορεία προς το Συνέδριο», λέει ο Κ. Σκανδαλίδης

Πιστεύει ο γραμματέας της Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ ότι ο Κ. Σημίτης είναι πάντοτε το
«μεγάλο όπλο» του ΠΑΣΟΚ;

«Μπορεί και πρέπει να είναι. Ο κόσμος εξακολουθεί να τον εμπιστεύεται. Μαζί
του το ΠΑΣΟΚ κέρδισε ήδη δύο αναμετρήσεις. Ο ίδιος έδωσε ένα μεγαλύτερο εύρος
στην παράταξη και η παράταξη τον ανέδειξε επιτυχημένο Πρωθυπουργό χρήσιμο για
τη χώρα. Όσοι προσπαθούν να αποσυνδέσουν ή να διαχωρίσουν αυτή τη σχέση και να
υψώσουν τείχη στο όνομα της δήθεν ομηρείας ή της απαξίωσης του Πρωθυπουργού,
και κακή υπηρεσία προσφέρουν και ιδιοτελείς σκοπούς εξυπηρετούν. Γιατί από τη
λαϊκή και την κομματική του νομιμοποίηση αποτελεί φορέα αυθεντικής εξουσίας. Ο
Κώστας Σημίτης έχει μια ιστορική ευκαιρία στην πορεία προς το Συνέδριο. Η
εποχή αλλάζει για μια ακόμη φορά και νέα σελίδα γυρίζει μετά την ΟΝΕ. Πρέπει
να αποδείξει ότι μπορεί να τη σφραγίσει με την παρουσία του».

ΕΡ.: Κύριε Σκανδαλίδη, με το χέρι στην καρδιά, δεν φοβάστε
ότι το Συνέδριο μπορεί να μετατρέψει το ΠΑΣΟΚ σε αρένα που θα το οδηγήσει σε
οριστική ήττα;

ΑΠ.: Ειλικρινά δεν το φοβάμαι. Γιατί πιστεύω ότι οι φωνές και οι επιδιώξεις
που είτε θέλουν το ΠΑΣΟΚ καθηλωμένο και ηττημένο είτε το θέλουν να
μετατρέπεται σε αρένα χωρίς αρχή και τέλος δεν θα βρουν πρόσφορο έδαφος στη
βάση μας. Μπορεί να βγουν μαχαίρια, να γίνουν οι «λιστομαχίες», να
δημιουργηθούν πολώσεις. Όμως, το ΠΑΣΟΚ, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, θα
υπάρχει και μετά το Συνέδριο. Το εγγυόμαστε όλοι μαζί και ο καθένας χώρια.

ΕΡ.: Ο γραμματέας της Κ.Ε., πάντοτε αισιόδοξος,
γεφυροποιός, μετριοπαθής…

ΑΠ.: Θα απαντήσω με μια ρήση του Μακιαβέλι, ενός διανοητή, που έχει πει και
πολλά σωστά πράγματα. «Εκτιμάς το μέγεθος των βουνών όταν κατέβεις στις
κοιλάδες και το μέγεθος των κοιλάδων όταν ανέβεις στο βουνό. Οι μεταπτώσεις
είναι αναγκαίες στην κομματική ζωή όταν γίνονται με μέτρο γιατί προσδίδουν
πραγματικές διαστάσεις στο πρόβλημα και οδηγούν στη λύση του». Επειδή όλα αυτά
τα χρόνια, από τη θέση μου, γνώρισα καλά και τα βουνά και τις κοιλάδες και τις
μεταπτώσεις τους, ένα μόνο μπορώ να εγγυηθώ: Θα αγωνιστώ να επικρατήσει το
μέτρο και η λογική που θα καταστήσουν το Συνέδριο αφετηρία επανάκαμψης του
ΠΑΣΟΚ στη νικηφόρα στρατηγική.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Πέντε αλλαγές πολιτικής

ΕΡ.: Ο κ. Σκανδαλίδης μιλάει για αλλαγή πλεύσης σε πολιτικές.
Μπορείτε να γίνετε πιο συγκεκριμένος; Σε ποιους τομείς της
κυβερνητικής πολιτικής πρέπει να επεκταθούν;

ΑΠ.: Έχω ήδη μιλήσει για την ανάγκη ενός νέου ριζοσπαστικού και προοδευτικού
πλαισίου πολιτικών που μπορούν να συμπεριλάβουν:

Πρώτον, έναν νέο συνδυασμό πολιτικών στην οικονομία.

Δεύτερον, την ανασυγκρότηση πάνω στο σύγχρονο κοινωνικό κράτος και την
αποκεντρωμένη δημοκρατία του κοινωνικού και του πολιτικού μας μετώπου.

Τρίτον, την υιοθέτηση μιας πραγματικής σταυροφορίας κατά της διαφθοράς σε όλα
τα επίπεδα του κρατικού μηχανισμού και των θεσμών.

Τέταρτον, το κλείσιμο άκαιρων και άγονων ανοιχτών μετώπων που μας τραυματίζουν
κοινωνικά και κάνουν την παράταξη να αιμορραγεί.

Πέμπτον, την άμεση και κατεπείγουσα προτεραιότητα στην ανακούφιση του πολίτη
που ταλαιπωρείται αφόρητα στην καθημερινή του ζωή.

Έτσι, θα αποκαταστήσουμε ξανά το αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης ανάμεσα
στο ΠΑΣΟΚ και τον λαό.

ΕΡ.: Δηλαδή, όπως κάνατε στο Ασφαλιστικό;

ΑΠ.: Για το Ασφαλιστικό δεσμευτήκαμε εξαρχής, αλλά φαίνεται ότι δεν
κατανοήσαμε τις δεσμεύσεις μας. Έχουμε χρέος να ξεκινήσουμε από εντελώς νέα
βάση και νομίζω ότι αυτό το εξυπηρετεί η ομόφωνη απόφαση της Κ.Ε. Διαβεβαίωσα
γι’ αυτό τη ΓΣΕΕ και την ΑΔΕΔΥ στη συνάντηση που είχαμε πριν από λίγες ημέρες.
Ένα άλλο κλίμα αρχίζει να διαφαίνεται. Πιστεύω ότι από μπούμερανγκ το
Ασφαλιστικό μπορεί και πρέπει να γίνει νέα αφετηρία σε κοινωνικά δίκαιη
κατεύθυνση.

ΕΡ.: Εσείς μιλάτε για ένα «διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης». Μήπως
καλείτε τον κ. Σημίτη να ενστερνιστεί ένα μοντέλο «που δεν του
πάει»;

ΑΠ.: Η ικανότητα του ηγέτη ­ λέει συχνά ο Πρωθυπουργός ­ είναι η προσαρμογή
του στις νέες πραγματικότητες. Στο τέλος της δεκαετίας του ’70 με σειρά άρθρων
ο Κ. Σημίτης μίλησε για τη δομική αντιπολίτευση. Τώρα είναι η ώρα της δομικής
αλλαγής στον τύπο διακυβέρνησης. Είναι χρέος απέναντι στην πορεία του, τη
συνέπειά του, αλλά και κυρίως στις ανάγκες των καιρών.

ΤΑ ΤΑΞΙΔΙΑ

Έξοδος από την εσωστρέφεια

Τον τελευταίο καιρό βλέπουμε συχνά τον κ. Σκανδαλίδη στο εξωτερικό.

ΕΡ.: Μέση Ανατολή, Βαλκανική, Ευρώπη. Ιπτάμενος γραμματέας, σε εποχή
έντονων εσωκομματικών ζυμώσεων και συγκρούσεων, δεν είναι και τόσο
συνηθισμένο…

ΑΠ.: Το ΠΑΣΟΚ έξω έχει κύρος, δύναμη και επιρροή. Και για πολλά χρόνια, σε
περιοχές όπως η Μέση Ανατολή, απουσίαζε. Είναι μια έξοδος από την εσωστρέφεια
και τον δικό μας μικρόκοσμο, αλλά και μια αναβάθμιση των διεθνών μας σχέσεων
σε εποχή που το παιγνίδι παίζεται κυρίως έξω από τα τείχη.

ΕΡ.: Είδαμε συναντήσεις με τον Σιμόν Πέρες και τον Γιάσερ Αραφάτ στο ίδιο
ταξίδι. Ήταν εν γνώσει τους;

ΑΠ.: Ασφαλώς, και μάλιστα με την προτροπή τους. Τόσο το Ισραήλ όσο και η
Παλαιστίνη αναγνωρίζουν σε μας όχι μόνο τον Ευρωπαίο εταίρο, αλλά και τον
αξιόπιστο συνομιλητή. Είναι εντυπωσιακό ότι από τη μία στην άλλη όχθη του
Ιορδάνη, από την Ιερουσαλήμ στη Ραμάλα, η αντιπροσωπεία μας κινήθηκε με πολύ
αποτελεσματικό και ουσιαστικό τρόπο. Και μάλιστα σε μια εποχή έντασης και
αναμμένης φωτιάς. Για μένα, και αυτό το ταξίδι στη Μέση Ανατολή, αλλά και το
προηγούμενο, στα Σκόπια και στο Βουκουρέστι, ήταν αποκαλυπτικό. Η Ελλάδα είναι
πια μια ευρωπαϊκή ισχυρή περιφερειακή δύναμη. Δεν ξέρω αν οι ίδιοι
αντιλαμβανόμαστε τις δυνατότητές μας.