Ιστορία για Φλύα στη δροσερή αυλή του «Μιχάλη»

Ένιωσα έκπληξη όταν μπήκα στην καταπράσινη, λουλουδιαστή και δροσερή αυλή της
λαϊκής ταβέρνας «Μιχάλης» στο Χαλάνδρι, όταν είδα έναν βετεράνο συνάδελφο με
οικογενειακή και φιλική συντροφιά να σηκώνει το χέρι του και να με καλεί προς
το τραπέζι του. Ήταν ο Γιάννης Καιροφύλας, δημοσιογράφος, ιστορικός και
συγγραφέας σε θέματα που αφορούν την παλιά Αθήνα, την ιστορία της και τις γύρω
περιοχές. Παράλληλα με την έκπληξη ένιωσα μια εσωτερική ικανοποίηση, γιατί ­
δεν το κρύβω ­ επιθυμούσα να δω κάποια στιγμή από κοντά τον Γιάννη Καιροφύλα.

Ήθελα να τον ρωτήσω για ορισμένα στοιχεία που αφορούν την ιστορία του
Χαλανδρίου, κυρίως για την ονοματολογία, για την οποία υπάρχουν πολλές
εκδοχές. Κάποιες απ’ αυτές θεωρούνται κατά καιρούς σαν γεγονότα. Όμως δεν
είναι έτσι τα πράγματα, γι’ αυτό και ήθελα ν’ ακούσω τη γνώμη του Γιάννη
Καιροφύλα. Δέχθηκα λοιπόν την πρόταση να καθήσω στο τραπέζι του, να
τσουγκρίσουμε τα ποτήρια μας και να μιλήσω μαζί του για το παλιό Χαλάνδρι.

Ο Καιροφύλας σε τέτοιες περιπτώσεις, δηλαδή όταν μιλά για θέματα ιστορικά,
δείχνει πολύ ευχάριστη διάθεση και είναι παραστατικός στις αφηγήσεις του.
Ευκαιρία, λοιπόν, ν’ ακούσουν οι φίλοι μας αλλά και να «στήσουν αυτί» από τις
διπλανές παρέες, για να πάρουν κάποια σημαντικά ιστορικά στοιχεία για την
περιοχή στην οποία βρισκόμαστε. Στη θέση του Χαλανδρίου φέρεται να υπήρχε ο
αρχαίος Δήμος Φλυή ή Φλύα, λέει ο Γιάννης Καιροφύλας και υποστηρίζει, σύμφωνα
με στοιχεία παλαιότερων ιστορικών, ότι ο δήμος αυτός (Φλύα), όπως αποδεικνύουν
αρχαιολογικές επιγραφές, πρέπει να ήταν κάπου μεταξύ των σημερινών ορίων
Χαλανδρίου και Αγίας Παρασκευής, πιθανόν όμως μέσα στον χώρο που βρίσκεται
σήμερα ο Χολαργός. Η Φλύα ­ τονίζει ο Γιάννης Καιροφύλας ­ είχε σύνορα με τους
Δήμους Παλλήνης και Αμαρουσίου, των αρχαίων Αθμονέων. Ο ιστορικός Ν.
Παπαχατζής είχε διατυπώσει την άποψη ότι η έννοια του ονόματος Φλύα είναι
«πολύκαρπος». Η Φλύα, που έχει σχέση με τη βλάστηση και τον Κάτω Κόσμο,
παρουσιάζεται στις πηγές ως ο κατ’ εξοχήν δήμος μετά την Ελευσίνα, των
μυστικών τελετών και της μυστικής ζωής.

Ο Γιάννης Καιροφύλας, σύμφωνα με τις μελέτες που έχει κάνει για την ονομασία
του Χαλανδρίου, μας λέει επίσης ότι σύμφωνα με κάποιους άλλους ερευνητές, το
όνομα μπορεί να οφείλεται στη βαθιά ρεματιά της Νεράιδας που ήταν βόρεια του
Χαλανδρίου και μπορεί να υπήρχε απ’ αυτή το τοπωνύμιο Χαράδριον, που έγινε
Χαλάνδριον. Μια άλλη, απίθανη εκδοχή ­ κατά τον Καιροφύλα ­ είναι ότι η
ονομασία προέρχεται από το Χαλά-ντερέ, που σημαίνει ρεματιά του Ντερέ.
Επικαλέσθηκε και άλλα στοιχεία ερευνητών-ιστορικών για το Χαλάνδρι, ο Γιάννης
Καιροφύλας. Και η κουβέντα κράτησε ώς τις 2.30 (!) το πρωί. Είχε αρχίσει να
δροσίζει, ενώ η 10μελής συντροφιά είχε αδειάσει αρκετά μπουκάλια κρασί και
πολλά πιάτα με νοστιμιές που πολύ ευγενικά σέρβιρε ο ίδιος ο ιδιοκτήτης
Μιχάλης Πεπόνης και αεικίνητοι σερβιτόροι. Θα σας προτείναμε να δοκιμάσετε για
ορντέβρ: γαριδοσαλάτα σπέσιαλ, κολοκυθάκια ζεστά φρεσκοτηγανισμένα, το ίδιο
και ωραίες στρογγυλοκομμένες πατάτες τηγανητές, μελιτζανοσαλάτα, φάβα με
κρεμμύδι, σαγανάκι κεφαλογραβιέρα, φέτα χωριάτικη, βλήτα, κολοκυθάκια βραστά,
ντοματοσαλάτα. Για κύριο πιάτο: μπιφτέκι σπέσιαλ με ωμή ντομάτα (ψιλοκομμένη)
και πιπεριά, μπιφτέκια νοστιμότατα, απλά. Ψαρονέφρι, σουβλάκια χοιρινά και
σουβλάκι κοτόπουλο, χοιρινή καπνιστή και άλλα κρέατα της ώρας.

Για όσους αποφεύγουν το κρέας, ας δοκιμάσουν τον μπακαλιάρο τηγανητό με ωραία
σκορδαλιά (με πατάτα). Επιδόρπιο γιαούρτι σακούλας με γλυκό κεράσι ή κυδώνι
τριφτό, μπακλαβάς ηπειρώτικος και φρούτα. Λαϊκή ταβέρνα «ΜΙΧΑΛΗΣ». Βαλαωρίτου
20, Χαλάνδρι, (μπαίνετε από το φανάρι απέναντι από το «Υγεία» δεξιά).
Τηλέφωνα: 6815.166 και 6845.507. Το μαγαζί είναι ανοιχτό καθημερινά (και τις
Κυριακές) μεσημέρι – βράδυ.