Είκοσι απαντήσεις για ασφαλισμένους

Τον νέο οδηγό για συνταξιοδότηση παρουσιάζει το περιοδικό «Ασφαλισμένος»,
που κυκλοφόρησε χθες από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Προσωπικού Οργανισμών
Κοινωνικής Πολιτικής (ΠΟΠΟΚΠ). Οι συνδικαλιστές κατέγραψαν 1.200 ερωτήσεις
ασφαλισμένων από διάφορα ασφαλιστικά ταμεία και παρουσιάζουν τις 20 κυριότερες
απαντήσεις – ερωτήσεις στις απορίες των ασφαλισμένων.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο διάλογος για την αναμόρφωση του συστήματος
κοινωνικής ασφάλισης θα επιδιωχθεί να αρχίσει μετά το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, τον
Οκτώβριο. Πάντως, οι όποιες αλλαγές αποφασιστούν (αν τελικά ληφθούν αποφάσεις)
σε καμία περίπτωση δεν θα θίξουν τους ήδη συνταξιούχους, καθώς και όσους
εξέλθουν στη σύνταξη μέχρι τις 31.12.2006.

1. Είμαι μητέρα ανήλικου παιδιού, ασφαλισμένη στο ΙΚΑ. Πότε μπορώ να
πάρω μειωμένη και πότε πλήρη σύνταξη; Πόσο μειώνεται η σύνταξή μου στην
περίπτωση που επιλέξω να πάρω μειωμένη;

* Για να πάρετε μειωμένη σύνταξη, θα πρέπει να συμπληρώσετε τουλάχιστον 5.500
ένσημα στο ΙΚΑ, ηλικία 50 ετών και να έχετε στην ηλικία αυτή ανήλικο παιδί.
Πλήρης σύνταξη χορηγείται στην ίδια περίπτωση σε ηλικία 55 ετών. Η μείωση που
θα έχει η σύνταξή σας εάν συνταξιοδοτηθείτε σε ηλικία μικρότερη των 55 ετών,
θα είναι 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι τη συμπλήρωση του 55ου
έτους της ηλικίας σας. Για παράδειγμα, εάν συνταξιοδοτηθείτε σε ηλικία 52
ετών, η σύνταξη που θα πάρετε θα είναι μικρότερη (από αυτήν που αντιστοιχεί
στις ημέρες ασφάλισης και την κλάση που ανήκετε με βάση τις αποδοχές σας) κατά
36/200. Πάντως επισημαίνεται ότι η σύνταξη αυτή δεν μπορεί ποτέ να είναι
μικρότερη από το κατώτατο όριο (124.160 δραχμές).

2. Είμαι μητέρα ανήλικου παιδιού, διορισμένη στο Δημόσιο πριν από τις
31/12/82. Έχω τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθώ και μετά την ενηλικίωση του
παιδιού μου;

* Εφόσον κατά τη συμπλήρωση της 15ετίας είχατε ανήλικο παιδί, το δικαίωμα
συνταξιοδότησης ως μητέρα ανηλίκου δεν το χάνετε ποτέ, είναι κατοχυρωμένο. Με
βάση λοιπόν το έτος συμπλήρωσης της 15ετίας καθορίζεται το όριο ηλικίας για
συνταξιοδότηση που παραμένει σταθερό, καθώς και τα απαιτούμενα συντάξιμα
χρόνια για συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας.

Για παράδειγμα, εάν το 1994 συμπληρώσατε τη 15ετία, το απαιτούμενο όριο
ηλικίας για συνταξιοδότηση είναι τα 43 έτη, ενώ τα απαιτούμενα συντάξιμα έτη
για συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας είναι τα 23 έτη. Αντίστοιχα, εάν η
15ετία συμπληρώθηκε το 1995, το όριο ηλικίας είναι τα 43,5 έτη και τα
συντάξιμα έτη για συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας είναι τα 23,5 έτη κ.λπ.

3. Διορίστηκα στο Δημόσιο μετά την 1/1/83. Πότε μπορώ να πάρω σύνταξη
ως μητέρα ανηλίκου;

* Για να πάρετε σύνταξη θα πρέπει να συμπληρώσετε 25 συνολικά συντάξιμα έτη
(μαζί με τα χρόνια που ενδεχομένως έχετε στον ιδιωτικό τομέα) και ηλικία 50
ετών. Κατά τη συμπλήρωση της 25ετίας θα πρέπει να έχετε ανήλικο παιδί.

4. Τι προβλέπεται για τη συνταξιοδότηση μητέρων με τρία ή περισσότερα
παιδιά;

* Οι μητέρες που έχουν τρία ή περισσότερα παιδιά, καθώς και οι άνδρες, χήροι ή
διαζευγμένοι, έχοντες την επιμέλεια των παιδιών, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν
ύστερα από 20 έτη πραγματικής υπηρεσίας χωρίς όριο ηλικίας. Στην περίπτωση των
γυναικών, δεν έχει σημασία η ηλικία των παιδιών. Για τους άνδρες πρέπει τα
παιδιά να είναι ανήλικα ή ανίκανα για εργασία.

Η παραπάνω διάταξη ισχύει για τους εργαζομένους στο Δημόσιο, την Τράπεζα της
Ελλάδος, την Εθνική, την Αγροτική, την ΕΤΒΑ, την Ιονική – Λαϊκή, τον ΟΤΕ, τον
ΟΣΕ, τα ΕΛΤΑ, τους ΗΣΑΠ, τη ΔΕΗ και τους ασφαλισμένους στο ΤΑΠ ασφαλιστικής
εταιρείας η «ΕΘΝΙΚΗ» και του ΤΑΠ Συνεταιριστικών Οργανώσεων.

5. Ποιες ημέρες ασφάλισης προσμετρώνται για τη συμπλήρωση 35ετίας
(10.500 ένσημα) και συνταξιοδότηση από το ΙΚΑ σε ηλικία 58 ετών;

* Πρέπει να συμπληρωθούν 10.500 ημέρες ασφάλισης από εξηρτημένη εργασία. Για
κάθε ημερολογιακό έτος υπολογίζονται μέχρι 300 ημέρες. Για τους άνδρες
προσμετράται και ο χρόνος στρατιωτικής θητείας, εφόσον αναγνωρισθεί και
μάλιστα μέχρι 360 ημέρες ετησίως.

Δεν συνυπολογίζονται για τη θεμελίωση του δικαιώματος συνταξιοδότησης με
35ετία από το ΙΚΑ ο χρόνος ασφάλισης με την ιδιότητα του ελεύθερου
επαγγελματία, ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης, καθώς και ο χρόνος από
αναγνώριση κ.λπ. παρά μόνον εκείνος της στρατιωτικής θητείας.

6. Είμαι ασφαλισμένος στο ΙΚΑ επί πολλά χρόνια. Πριν όμως ήμουν
ασφαλισμένος στο ΤΕΒΕ. Σε ποια ηλικία μπορώ να πάρω σύνταξη, με 10.000 ένσημα;

* Εάν έχετε περισσότερα από 5 χρόνια ασφάλισης στο ΙΚΑ μπορείτε οι άνδρες σε
ηλικία 62 ετών και οι γυναίκες σε ηλικία 57 ετών να πάρετε σύνταξη, εφόσον
παράλληλα έχετε συμπληρώσει τουλάχιστον 10.000 ένσημα οπουδήποτε.

7. Προσμετράται ο χρόνος στρατιωτικής θητείας από το ΙΚΑ για τη
συμπλήρωση της 35ετίας και τη συνταξιοδότηση στα 55 για τα βαρέα και
ανθυγιεινά επαγγέλματα;

* Όχι, ο χρόνος αυτός εφόσον αναγνωρισθεί δεν συνυπολογίζεται για τη
συμπλήρωση των 10.500 ενσήμων, αλλά μόνο για την προσαύξηση της σύνταξης.

8. Πώς αναγνωρίζεται ο χρόνος στρατιωτικής θητείας στο Δημόσιο;
Προσμετράται για τη θεμελίωση του δικαιώματος;

* Για όσους μέχρι 31/12/1997 συμπλήρωσαν 25ετία (μαζί με τον χρόνο
στρατιωτικής θητείας), αναγνωρίζεται ο χρόνος αυτός χωρίς εξαγορά.

Όσοι, αντίστοιχα, συμπληρώνουν 25ετία μετά την 1/1/1998 θα πρέπει να
αναγνωρίσουν, εάν το επιθυμούν, τον χρόνο στρατιωτικής θητείας με εξαγορά. Και
στις δύο περιπτώσεις προσμετράται ο χρόνος αυτός για τη θεμελίωση του
δικαιώματος σύνταξης και βέβαια και για την προσαύξησή της.

9. Έχω προσληφθεί στο Δημόσιο μετά την 1/1/1983. Προτού εργαζόμουν στον
ιδιωτικό τομέα. Τι γίνεται με τα ένσημα αυτά; Χρειάζεται να τα αναγνωρίσω;

* Τα χρόνια που έχετε στον ιδιωτικό τομέα θα συνυπολογιστούν κατά τη
συνταξιοδότησή σας κανονικά, με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης. Δεν
γίνεται αναγνώριση με τον τρόπο που ισχύει για τους, πριν από τις 31/12/82,
διορισμένους.

10. Είμαι άνεργος και έχω μόνο 3.200 ημέρες ασφάλισης στο ΙΚΑ. Τι μπορώ
να κάνω για να συμπληρώσω προϋποθέσεις συνταξιοδότησης;

* Για όσους είναι άνεργοι για 12 τουλάχιστον συνεχείς μήνες και έχουν
συμπληρώσει περισσότερες από 3.000 ημέρες ασφάλισης στο ΙΚΑ, δίνεται η
δυνατότητα προαιρετικής ασφάλισης για κύρια και επικουρική σύνταξη και μέχρι
της συμπλήρωσης 4.500 ενσήμων. Οι εισφορές καταβάλλονται από το ΛΑΕΚ
(Λογαριασμός Αποκατάστασης και Επαγγελματικής Κατάρτισης) και δικαιούχοι του
παραπάνω μέτρου είναι:

Α. Ασφαλισμένοι του ΙΚΑ (στον κλάδο κύριας σύνταξης) που έχουν
συμπληρώσει το 60ό έτος της ηλικίας τους οι άνδρες και το 55ο οι γυναίκες.

Β. Ασφαλισμένοι του κλάδου βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων που
έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους οι άνδρες και το 50ό έτος οι
γυναίκες.

11. Πώς υπολογίζεται η σύνταξη για τους διορισμένους σε Δημόσιο, ΔΕΚΟ,
Τράπεζες από 1/1/83 μέχρι 31/12/92;

* Για τους εργαζομένους της κατηγορίας αυτής ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης
είναι ενιαίος. Για τα πρώτα 25 συντάξιμα χρόνια, χορηγείται για κάθε χρόνο
1/25 των 80/100 των συντάξιμων αποδοχών. Από τα 26 χρόνια μέχρι και τα 30,
2/50 για κάθε χρόνο και από τα 31 μέχρι τα 35, 3/50 για κάθε χρόνο. Έτσι για
35 συντάξιμα χρόνια χορηγούνται 50/50 των 80/100 των συντάξιμων αποδοχών, όσο
δηλαδή και για τους πριν από τις 31/12/82 ασφαλισμένους (35/35). Εάν όμως τα
συντάξιμα χρόνια είναι λιγότερα από 35, τότε οι συντάξεις των ασφαλισμένων που
υπολογίζονται με 50ά είναι σαφώς μικρότερες από εκείνες που υπολογίζονται με
35ά (μέχρι 30%).

12. Τα χρόνια ασφάλισης σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζονται
από τα Ταμεία της χώρας μας για τη θεμελίωση του δικαιώματος συνταξιοδότησης;

* Βεβαίως τα χρόνια για τα οποία υπάρχει ασφάλιση σε αντίστοιχα Ταμεία χωρών
της Ε.Ε. και εφόσον δεν έχουν επιστραφεί οι εισφορές συνυπολογίζονται κανονικά
με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης από τα ελληνικά ασφαλιστικά Ταμεία.

13. Σε ποιες περιπτώσεις το ΙΚΑ χορηγεί δεύτερη σύνταξη γήρατος;

* Οι ασφαλισμένοι του ΙΚΑ που παίρνουν ήδη σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας από
άλλο ασφαλιστικό οργανισμό κύριας ασφάλισης (πλην ΟΓΑ), από το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ
δικαιούνται σύνταξη γήρατος από το ΙΚΑ εφόσον έχουν συμπληρώσει το όριο
ηλικίας που απαιτείται και το οποίο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι
μικρότερο από το 60ό έτος για τους άνδρες και το 55ο για τις γυναίκες.
Παράλληλα απαιτείται να έχουν συμπληρώσει 5.100 ημέρες ασφάλισης, οι οποίες
προσαυξάνονται από 1/1/98 κατά 180 ανά έτος και μέχρι της συμπλήρωσης 6.000
ημερών. Μειωμένη σύνταξη χορηγείται στους άνδρες σε ηλικία 65 ετών και τις
γυναίκες σε ηλικία 60 ετών με την πραγματοποίηση 4.500 τουλάχιστον ημερών
ασφάλισης, οι οποίες από 1/1/98 αυξάνονται ανά έτος κατά 180 ημέρες και μέχρι
τις 4.800. Με ανάλογες προϋποθέσεις χορηγείται δεύτερη σύνταξη γήρατος και από
το ΤΕΒΕ, το ΤΑΕ κ.λπ.

14. Πότε μονιμοποιείται η σύνταξη αναπηρίας που χορηγείται από το ΙΚΑ;

* Η σύνταξη που χορηγείται από το ΙΚΑ σε συνταξιούχους λόγω αναπηρίας
μονιμοποιείται στις παρακάτω περιπτώσεις:

α. Έχουν συμπληρώσει οι άνδρες το 60ό έτος της ηλικίας τους και οι
γυναίκες το 55ο έτος, έχουν συνεχή συνταξιοδότηση για 5 χρόνια και έχουν
εξεταστεί από τις Υγειονομικές Επιτροπές (Υ.Ε.) τουλάχιστον 2 φορές κατά τη
διάρκεια της συνταξιοδότησής τους.

β. Έχουν συμπληρώσει οι άνδρες το 55ο έτος της ηλικίας τους και οι
γυναίκες το 50ό έτος, έχουν συνταξιοδότηση για 7 χρόνια και έχουν εξεταστεί
από τις Υ.Ε. τουλάχιστον 3 φορές κατά τη διάρκεια της συνταξιοδότησής τους.

γ. Ανεξάρτητα από όριο ηλικίας, εάν έχουν συνεχή συνταξιοδότηση για 12
χρόνια.

…Ανεξάρτητα από το όριο ηλικίας, εάν συνταξιοδοτούνται για 20 χρόνια
συνέχεια ή διακεκομμένα.

15. Έχω τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Εάν συνεχίσω να εργάζομαι,
υπάρχει περίπτωση μετά την ψήφιση του νέου νόμου να αλλάξει για την περίπτωσή
μου το όριο ηλικίας ή ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης;

* Για όσους έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης ή θα το θεμελιώσουν
μέχρι τις 31/12/2006 δεν αλλάζει τίποτε ούτε στο όριο ηλικίας ούτε στον τρόπο
υπολογισμού της σύνταξης, σύμφωνα με την αρχική κυβερνητική πρόταση που δεν
αναμένεται να είναι δυσμενέστερη για το μεταβατικό στάδιο.

16. Πόσο κοστίζει η αναγνώριση του χρόνου στρατιωτικής θητείας από το
ΙΚΑ και πόσο από το ΤΕΒΕ;

* Στο ΙΚΑ θα πρέπει να καταβληθεί για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται ποσοστό 20%
επί των αποδοχών του τελευταίου, πριν από την υποβολή της αίτησης, μήνα.

Οι αποδοχές αυτές δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερες από τον τεκμαρτό μισθό της
ανώτατης ασφαλιστικής κλάσης του ΙΚΑ, ούτε κατώτερες από το 25πλάσιο του
ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη, όπως ισχύει κάθε φορά.

Οι ασφαλισμένοι του ΤΕΒΕ θα πρέπει να καταβάλλουν για κάθε μήνα εισφορά ίση με
το καταβαλλόμενο ασφάλιστρο της ασφαλιστικής κατηγορίας του κλάδου σύνταξης
στην οποία ανήκουν κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

17. Πώς γίνεται η εξαγορά για αναγνώριση του χρόνου στρατιωτικής
θητείας για τους εργαζομένους στο Δημοσίο;

* Η εξαγορά αυτή γίνεται με ποσοστό εισφορών 6,67% επί των συντάξιμων αποδοχών
του μήνα υποβολής της αίτησης. Σημειώνεται ότι για όσους μέχρι 31/12/97
συμπληρώνουν 25 συντάξιμα έτη μαζί με τον στρατό η αναγνώριση γίνεται χωρίς
εξαγορά.

18. Είμαι διορισμένος-η σε τράπεζα. Πότε μπορώ να πάρω μειωμένη
σύνταξη;

* Μειωμένη σύνταξη χορηγείται από τα Ταμεία των Τραπεζών, των ΔΕΚΟ (και όσα
αναφέρονται ως ειδικά Ταμεία) και το Δημόσιο, σε ηλικία 60 ετών για τους
άνδρες και 55 ετών για τις γυναίκες, εφόσον παράλληλα έχουν συμπληρώσει 25
συντάξιμα έτη.

Η μείωση της σύνταξης είναι 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι τη
συμπλήρωση του κανονικού ορίου ηλικίας για συνταξιοδότηση.

19. Έχω διοριστεί στο Δημόσιο μετά την 1/1/83, αλλά πριν από το ’82
είχα εργαστεί στον ιδιωτικό τομέα και έχω ασφάλιση ΙΚΑ. Τι ισχύει για μένα; Οι
προϋποθέσεις που ισχύουν για τους μετά την 1/1/83 ή τους πριν από τις
31/12/82. Πώς θα υπολογιστεί η σύνταξή μου;

* Ισχύουν οι προϋποθέσεις συνταξιοδοτήσεως που προβλέπονται για όσους έχουν
διοριστεί στο Δημόσιο μετά την 1/1/1983. Επομένως, η σύνταξή σας θα
υπολογιστεί με 50ά και όχι με 35α που υπολογίζεται για όσους έχουν διοριστεί
πριν από τις 31/12/82.

20. Είμαι ασφαλισμένος στο Ταμείο Εμπόρων για 15 χρόνια. Έχω όμως και
20 χρόνια ασφάλισης στο ΙΚΑ από προηγούμενη απασχόλησή μου ως μισθωτού στον
ιδιωτικό τομέα. Μπορώ να συνταξιοδοτηθώ με 35ετία σε ηλικία 58 ετών;

* Όχι δεν μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε σε ηλικία 58 ετών, γιατί δεν
προβλέπεται από τις καταστατικές διατάξεις του Ταμείου Εμπόρων. Πρέπει να
συμπληρώσετε ηλικία 60 ετών, για να συνταξιοδοτηθείτε με 35ετία (το ίδιο
ισχύει και για το ΤΕΒΕ).