Χαμηλές ρωσικές «πτήσεις» στο Αιγαίο

Από τον «αέρα» στη θάλασσα και από εκεί στην ξηρά! Τα hovercraft TZubr κινούνται σαν τον άνεμο «πετώντας χαμηλά» (φωτό α’ σελίδας, «Άμυνα και Διπλωματία») και «προσγειώνονται» μεγαλόπρεπα βαθιά στην ακτή (φωτό πάνω, «Στρατηγική») για να αποβιβάσουν 3 τανκς ή 500 πεζοναύτες

Η συζήτηση μεταξύ του κ. Άκη Τσοχατζόπουλου και του Αμερικανού ομολόγου του κ.
Ντόναλντ Ράμσφελντ στο ξενοδοχείο «Χαγιάτ» της Θεσσαλονίκης είχε φτάσει στο
ψητό: στις αμυντικές προμήθειες.

Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ με ικανοποίηση έδειξε να ακούει τον Έλληνα ομόλογό
του να του ανακοινώνει ευθύς αμέσως ότι το 35% των εξοπλισμών της χώρας μας
προέρχεται από τις ΗΠΑ. Ο κ. Ράμσφελντ έχει πολύ λίγο καιρό στο πόστο του και
ίσως αυτό εξηγεί τη θετική εντύπωση που του δημιούργησε το «35%» ­ έστω και αν
συνέχισε να τονίζει «πόσο καλά είναι τα αμερικανικά αεροπλάνα…».

Σίγουρα θα ήταν πιο πιεστικές οι αναφορές του αν είχε πρόχειρο εκείνη τη
στιγμή ότι η «πίτα» των ΗΠΑ στις παραγγελίες σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πολύ
μεγαλύτερη του ελληνικού ποσοστού, συγκεκριμένα 47%!

«Πολυεθνικό καλάθι»

Η ελληνική πλευρά εφαρμόζει τα τελευταία χρόνια τη θεωρία του «πολυεθνικού
καλαθιού» στους εξοπλισμούς και έχει επιφέρει μια σχετική εξισορρόπηση των
παραγγελιών ανεβάζοντας όχι μόνο τα ευρωπαϊκά αλλά και τα ρωσικά μερίδια! Τις
προάλλες μάλιστα έκαναν το εντυπωσιακό τους ντεμπούτο στις Ελληνικές Ένοπλες
Δυνάμεις τα ρωσικής και ουκρανικής κατασκευής γιγαντιαία χόβερκραφτ Zubr ­
δίνοντας άλλη διάσταση στην ταχυκίνηση των ελληνικών δυνάμεων στο Αιγαίο και
στη διακλαδική τους συνεργασία.

Οι ρωσικής προέλευσης εξοπλισμοί της Ελλάδας στο τελευταίο 5ετές εξοπλιστικό
πρόγραμμα ξεπερνούν τα 400 εκατ. δρχ. Μάλιστα, αν υπολογισθεί και το κόστος
των S-300 που αγόρασαν οι Κύπριοι και δάνεισαν στην Ελλάδα, το συνάλλαγμα που
εισέπραξε η Μόσχα για εξοπλισμούς που βρίσκονται στο ελληνικό οπλοστάσιο
ξεπερνά το 1,2 δισ. δολ. (+500 δισ. δραχμές) ­ συμπεριλαμβανομένης της μικρής,
σχετικά, αγοράς από την Ουκρανία.

Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε 9%-10% των ελληνικών αμυντικών προμηθειών την
5ετία 1996-2000, κατά την οποία οι συνολικές δαπάνες ανήλθαν σε 4,5 τρισ.
δραχμές.

Οι επιλογές της Αθήνας στα οπλικά συστήματα γίνονται, όπως λέει αρμόδια πηγή,
σύμφωνα με επιχειρησιακά κριτήρια. Βεβαίως, πολλές φορές έχουν συνυπολογισθεί
και πολιτικά – διπλωματικά κριτήρια, ενώ η λογική τής «μη εξάρτησης από μία
πηγή» έχει λειτουργήσει και σε επιλογές μεταξύ δυτικών προσφορών.

Η αντιαεροπορική προστασία και η ταχεία, διά θαλάσσης, μεταφορά δυνάμεων είναι
οι δύο τομείς που η Ελλάδα έχει καλύψει σημαντικά από τη Ρωσία. Τώρα ανοίγεται
άλλο ένα παράθυρο, με την πιθανή αγορά αντιαρματικών πυραύλων Kornet-Ε καθώς
και κορβετών Severnoe. Μάλλον έχει αποκλειστεί οριστικά η αγορά πυραύλων αέρος
– εδάφους και κάποιων ηλεκτρονικών υψηλής τεχνολογίας. Για τα τελευταία, οι
σχετικές πιέσεις της «άλλης» πλευράς δεν ήταν λίγες ούτε πάντα απλά
εμπορικές…

Συγκεκριμένα, στο ελληνικό οπλοστάσιο υπάρχουν τα εξής ρωσικής προέλευσης
όπλα:

* 31 αυτοκινούμενα αντιαεροπορικά συστήματα TOR-Μ1 μικρού βεληνεκούς,
αξίας περίπου 750 εκατ. δολ. (αριθμό TOR-Μ1 έχει αγοράσει και η Κύπρος).

* 2 συστοιχίες αντιαεροπορικών και αντιβαλλιστικών πυραύλων μεγάλου
βεληνεκούς S-300 PMU-1 κυπριακής ιδιοκτησίας (αξίας περίπου 220 εκατ. δολ.).

* 20 αντιαεροπορικά συστήματα μικρού βεληνεκούς OSA, αξίας περίπου 120
εκατ. δολ.

* 2 χόβερκραφτ (πλοία ταχείας μεταφοράς) Zubr. Άλλα δύο πανομοιότυπου
τύπου είναι ουκρανικής προέλευσης ­ συνολικής αξίας 200 εκατ. δολ.

Επίσης είναι ενταγμένα στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και μια σειρά άλλα
ρωσικής προέλευσης όπλα που μας δόθηκαν δωρεάν μετά τη συνένωση των δύο
Γερμανιών: πρόκειται κυρίως για πυροβόλα ZU-23, για τεθωρακισμένα οχήματα
μεταφοράς προσωπικού ΒΜΡ-1, για συστοιχίες πολλαπλών εκτοξευτών ρουκετών RM-70
(τσεχικά, αντιγραφή ρωσικών), αντιαρματικά «Φάγκοτ» κ.ά.

Και κορβέτες στελθ

Στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο είναι πιθανόν να επιχειρήσουν με τα
ελληνικά χρώματα και ρωσικής κατασκευής κορβέτες ­ το πρόγραμμα βεβαίως αυτό
θα κινηθεί μετά το 2003-04. Μετά το γερμανικό, βρετανικό, αμερικανικό,
ολλανδικό, γαλλικό και ισπανικό ενδιαφέρον για τη ναυπήγηση των πλοίων αυτών,
προστέθηκε και το ρωσικό. Πρόκειται για πρόταση του ρωσικού οίκου Severnoe της
Πετρούπολης, η οποία περιλαμβάνει τη Version-1.000 και τη Version-1.500.
Κινούνται με συνδυασμό κινητήρων ντίζελ και τουρμπινων (27-30 κόμβοι) και
έχουν ακτίνα δράσης 4.000 χλμ. Είναι βαρύτατα οπλισμένα και η σχεδίαση έχει
χαρακτηριστικά στελθ για μικρό ίχνος στα ραντάρ ­ το ίδιο ισχύει και για τα
χόβερκραφτ.

«Έχουν και τη διάθεση και τη γνώση να προχωρήσουν», σχολίασε ανώτατος
αξιωματικός του Π.Ν. που γνωρίζει από πρώτο χέρι τις δυνατότητες των
ναυπηγείων της περιοχής Πετρούπολης αλλά και τις αδυναμίες τους. Στις
τελευταίες περιλαμβάνει την έλλειψη μέσων, αν και η Γενική Διεύθυνση
Εξοπλισμών έχει εντυπωσιασθεί με την ταχύτητα παραδόσεων «πιο γρήγορα από τις
υποχρεώσεις τους» τόνισε αρμόδια πηγή, η οποία ωστόσο καταγράφει αδυναμίες
στην υλοποίηση αντισταθμιστικών. Σ’ αυτά, ως… πρακτική της ελεύθερης αγοράς,
δεν έχουν ακόμα εκπαιδευτεί καλά…