Η πτώση των επιτοκίων φέρνει ασφαλιστικά προγράμματα

Στις αρμόδιες υπηρεσίες της Εθνικής Τράπεζας, από τις αρχές του περασμένου
έτους, υπάρχει μία έκθεση σχετικά με τις επενδυτικές προτιμήσεις των Ελλήνων.
Όπως προκύπτει από την ανάλυσή τους, το 35% των διαθέσιμων προς επένδυση
κεφαλαίων παραμένει πιστό στα παραδοσιακά καταθετικά προϊόντα, το 18%
κατευθύνθηκε προς τα Αμοιβαία Κεφάλαια ­ ελληνικά, κυρίως, αλλά και ξένα ­ και
το υπόλοιπο 47% σε ομόλογα και τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου. Η συγκεκριμένη
έκθεση, όμως, θεωρείται (και είναι) ελλιπής, όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι
συντάκτες της, καθώς αποδείχθηκε ότι ήταν αντικειμενικά δύσκολο να ανιχνευθεί
το ύψος των κεφαλαίων που είναι επενδεδυμένα σήμερα σε σύγχρονα ασφαλιστικά
και συνταξιοδοτικά προγράμματα.

Η παράλειψη αυτή δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί αμελητέα, αν ληφθούν υπόψη τα
αποτελέσματα ανάλογης έρευνας που πραγματοποιήθηκε, το ίδιο διάστημα, σε
επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τίτλο «The outlook for European retail banking»
και η οποία αναφέρεται στην περίοδο 1999-2003. Σύμφωνα με αυτήν, το
συγκεκριμένο επενδυτικό «κομμάτι» σε ευρωπαϊκό επίπεδο απορροφά το περίπου
36,5% των διαθεσίμων προς επένδυση κεφαλαίων, την ίδια ώρα που στα παραδοσιακά
καταθετικά προϊόντα ­ και παρά το περιβάλλον των χαμηλών επιτοκίων που ισχύει
στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια ­ εξακολουθεί να κατευθύνεται το 33,56% των
κεφαλαίων, στα Αμοιβαία Κεφάλαια το 11,96%, στα ομόλογα και στους διάφορους
τίτλους το 11,43% και στις μετοχές το 6,70%.

Δυνατή συνήθεια

Η πρώτη παρατήρηση που κάνουν τα αρμόδια τραπεζικά στελέχη, τα οποία έχουν την
ευθύνη χάραξης της προϊοντικής πολιτικής των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων,
είναι ότι «παρά τις απειλές που ελλοχεύει η μείωση των επιτοκίων, οι Έλληνες,
όπως και οι Ευρωπαίοι, δύσκολα θα εγκαταλείψουν τις παλιές τους συνήθειες,
δηλαδή τους απλούς ή τους πιο προνομιούχους καταθετικούς λογαριασμούς». Αφού
στη ζώνη του ευρώ, όπου τα επιτόκια έχουν μειωθεί εδώ και πολλά χρόνια, ο
συγκεκριμένος χώρος εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να απορροφά το 33,56% των
διαθέσιμων κεφαλαίων, γιατί θα πρέπει στην Ελλάδα να αλλάξει η συγκεκριμένη
εικόνα; Το ερώτημα, για τα συγκεκριμένα στελέχη δεν είναι, σε καμία περίπτωση,
ρητορικό.

Επίσης, τονίζουν ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής
κανενός ότι τα ποσοστά που αφορούν στο ύψος των καταθέσεων σε Ελλάδα και
Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σχεδόν ίδια. «Ακόμα και αν ληφθεί υπόψη ότι στην
ελληνική περίπτωση δεν έχουν μετρηθεί οι κατηγορίες των ασφαλιστικών και
συνταξιοδοτικών προγραμμάτων, ο συσχετισμός αυτός δύσκολα θα αλλάξει»,
επισημαίνεται αρμοδίως.

Κατά συνέπειαν, ακόμα και αν οι επενδυτικές συνήθειες των Ελλήνων αλλάξουν στα
χρόνια που έρχονται, κοινή παραδοχή μεταξύ των τραπεζικών διευθύνσεων είναι
ότι «η τραπεζική αποταμίευση ήταν και θα παραμείνει κυρίαρχη επενδυτική
επιλογή και για τους Έλληνες, όπως και για τους Ευρωπαίους».

Αναμένεται στροφή

Ένα άλλο συμπέρασμα, το οποίο προκύπτει από την ανάλυση αλλά και την αναγωγή
των υπαρχόντων στοιχείων, έχει να κάνει με την αναμενόμενη στροφή και των
Ελλήνων προς ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά επενδυτικά προγράμματα.

Σύμφωνα με την έρευνα, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζεται ότι το
2002 τα κεφάλαια που θα «αναπαύονται» σε καταθετικούς λογαριασμούς θα πέσουν
στο 27,81% από το σημερινό 33,56%.

Σύμφωνα με την εκτίμηση που εκφράζεται, το ποσοστό αυτό θα κατευθυνθεί κυρίως
προς τα συνταξιοδοτικοασφαλιστικά προϊόντα. Υπολογίζεται ότι κάτι ανάλογο θα
συμβεί και στην Ελλάδα, ενδεχομένως σε μικρότερο βαθμό.

Το γεγονός άλλωστε ότι τα πρόσφατα, περισσότερο σύνθετα προϊόντα «εγγυημένου
κεφαλαίου» και «απόδοσης» δεν απέδωσαν εντυπωσιακά αποτελέσματα, συνηγορεί
υπέρ αυτής της εκτίμησης. Ο χαρακτήρας τους, που είναι περισσότερο
«σοφιστικέ», φαίνεται ότι δεν έγινε αντιληπτός από το ευρύ επενδυτικό κοινό,
το οποίο επιμένει στις απλές καταθέσεις, ακόμα και όταν αυτές του
«εξασφαλίζουν» αρνητική απόδοση.