ΔΡΟΜΟΙ

Μεθοριακός…

… σταθμός Τζιπόρεν, στο Ισραήλ. Σε αυτή τη σπαραγμένη γη, ακόμη και το
λησμονημένο μνήμα ενός αγίου ανθρώπου μπορεί να γίνει αφορμή για σύγκρουση
ανάμεσα στους Άραβες και τους Ισραηλινούς. Ένα απέριττο γρανιτένιο μνήμα, που
κάθεται πάνω σε ένα χωματόλοφο, στα σύνορα ανάμεσα στον Λίβανο και το Ισραήλ.
Αν σε κάτι συμφωνούν Άραβες και Ισραηλινοί, είναι πως εκεί βρίσκεται θαμμένος
ένας άγιος άνθρωπος που έζησε και κοιμήθηκε πριν από κάμποσους αιώνες. Μα εδώ
τελειώνει η συμφωνία τους.

Οι Ισραηλινοί…

… λένε πως στην αρχαία κρύπτη βρίσκεται το λείψανο του ραβίνου Ασή, Εβραίου
θεολόγου του πέμπτου αιώνα. Οι Άραβες λένε πως είναι η τελευταία κατοικία του
Σεΐχ Αμπάντ, μουσουλμάνου σοφού του δέκατου έκτου αιώνα. Όταν φωνάξανε τον ΟΗΕ
για να ξαναχαράξει τα σύνορα, πέρυσι, αποφασίστηκε μια σολομώντεια λύση: μια
«μπλε γραμμή» χωρίζει στα δυο το μνήμα. Από τη μια μεριά Ισραηλινοί με το
δάχτυλο στη σκανδάλη και από την άλλη Λιβανέζοι και Παλαιστίνιοι με πέτρες στο
χέρι. Ώσπου να ξαναπάρει φωτιά η έχθρα, λίγοι άνθρωποι έμπαιναν στον κόπο να
ανεβούν τον χωματόδρομο για να πάνε να προσευχηθούν ­ τώρα δεν πάει κανείς.

Μια «ιεροτελεστία»…

… που δεν μοιάζει καθόλου με προσευχή γίνεται κάθε μέρα. Καραβάνια με
λεωφορεία από τη Βηρυτό φέρνουν πλήθη, οικογένειες ολόκληρες, που φωνάζουν
«Θάνατος στο Ισραήλ». Αυτό το σχεδόν τουριστικό σκηνικό οι Ισραηλινοί λένε πως
οργανώνεται από τη Χεζμπολά. Εδώ και οκτώ μήνες, πάνω σε αυτό τον στέρφο λόφο
φτάνει ο απόηχος από την παλαιστινιακή εξέγερση που σαρώνει τη Δυτική Όχθη και
τη Γάζα. Περίπου 170 χιλιόμετρα βόρεια της Ιερουσαλήμ, στο μέρος που οι Άραβες
λένε λόφο του Αμπάντ και οι Ισραηλινοί φυλάκιο του Τζιπόρεν, γίνεται κάθε μέρα
μια μικρή εξέγερση ­ τόσο μικρή που δεν διαβάσαμε γι’ αυτήν παρά μονάχα στο
«Βήμα του Μπεχρέιν». Πού και πού, οι Ισραηλινοί στρατιώτες που σταθμεύουν εκεί
πυροβολούν για να απωθήσουν τους λιθοβόλους. Και η Χεζμπολά λένε πως αποφεύγει
να κάνει ένοπλες επιθέσεις εκεί, για να μη βλάψει τους δικούς της.

Ο ΟΗΕ…

… ανησυχεί μήπως η βία χειροτερέψει, μαζί με την παλαιστινιακή «ιντιφάντα».
«Ένας Θεός ξέρει ποιος είναι θαμμένος εδώ», λέει ένας κυανόκρανος. «Μα
ανησυχούμε μήπως μας ξεφύγει η κατάσταση». Η συνοριακή διαφορά προέκυψε όταν
το Ισραήλ αποσύρθηκε πέρυσι από τη «ζώνη ασφαλείας» ­ ζώνη κατοχής, δηλαδή ­
που είχε δημιουργήσει στον Νότιο Λίβανο. Ο μουντός λόφος, που κοιτάζει στο
κιμπούτζ της Μανάρα στην ισραηλινή μεριά και σε μια συστάδα από χωριά στον
Νότιο Λίβανο, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας αλλόκοτης διαμάχης, μόλις οι άνθρωποι
του ΟΗΕ θέλησαν να ξαναχαράξουν τον χάρτη της περιοχής. Αποφάσισαν πως δεν
τους έμενε άλλη λύση παρά να «κόψουν» το μνήμα στα δύο με έναν συρμάτινο
φράχτη. Με αυτή τη σολομώντεια λύση, τα δύο τρίτα του μνήματος ανήκουν στον
Λίβανο και το ένα τρίτο στο Ισραήλ. Έτσι κι αλλιώς, τον νεκρό δεν μπορεί να
τον ρωτήσει κανείς.