Το Κόσοβο ανησυχεί την Αθήνα

* ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ

Πάουελ – Παπανδρέου. Το Κόσοβο κυριάρχησε στις συζητήσεις τους

Όταν ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Κόλιν Πάουελ άρχισαν να συζητούν για τα
Βαλκάνια, στο γεύμα που παρέθεσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών προς τον
Έλληνα ομόλογό του, δεν είχαν και πολλές διαφωνίες: κανείς τους δεν επιθυμεί
περαιτέρω βαλκανιοποίηση και αλλαγή συνόρων, και οι δύο θέλουν τη σταθερότητα.

Οι Αμερικανοί, μάλιστα, και για έναν επιπλέον λόγο ­ για «να γυρίσουν κάποτε
τα παιδιά μας που υπηρετούν εκεί».

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα δεδομένα που μπορούν να ανατρέψουν τους σχεδιασμούς.
Όπως ανέφερε ο κ. Παπανδρέου στον κ. Πάουελ, σκέψεις για ανεξαρτητοποίηση του
Κοσόβου δεν υπάρχουν μόνον μεταξύ των Κοσοβάρων, αλλά και σε ορισμένους
κύκλους της κυβέρνησης του Βελιγραδίου, που θεωρούν ότι η εκκρεμότητα του
Κοσόβου ενδεχομένως είναι ένα περιττό «βάρος» στην πορεία ανασυγκρότησης της
χώρας. Ήταν η δεύτερη φορά που ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ άκουγε γι’
αυτό το ζήτημα. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών κ. Ιβανόφ, πριν από λίγες μέρες,
είχε αναφερθεί επίσης στο ενδεχόμενο μιας «κοινή συναινέσει» ανεξαρτητοποίησης
του Κοσόβου. Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι το γεγονός πως οι Σέρβοι της
Μιτροβίτσα έχουν αποφασίσει να μη μετάσχουν στις εκλογές του Κοσόβου ­ κάτι
που δεν θα έκαναν χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Βελιγραδίου ­ μπορεί να
υποδηλώνει τη σερβική παραίτηση.

Να έχει, δηλαδή, επικρατήσει στην κυβέρνηση του κ. Κοστούνιτσα η άποψη πως
είναι καλύτερα να κρατήσει η Σερβία ένα μικρό κομμάτι του Κοσόβου, απαλλαγμένο
από Αλβανούς και να απαλλαγεί από το υπόλοιπο, το οποίο μόνο προβλήματα της
δημιουργεί.

Μια τέτοια λογική είναι σύμφωνη με τους στόχους της κυβέρνησης Κοστούνιτσα:
θέλει να απαλλαγεί από τα τραύματα της εποχής Μιλόσεβιτς για να προχωρήσει
χωρίς εκκρεμότητες στην ευρωπαϊκή πορεία που ακολουθούν ήδη η Ρουμανία και η
Βουλγαρία. Έτσι, όμως, «ανακατεύεται η σούπα» πάλι στα Βαλκάνια ­ και το δόγμα
περί μη αλλαγής των συνόρων καθίσταται ανεδαφικό. Ως εκ τούτου, είναι εύλογες
και οι ανησυχίες της Αθήνας.

Η ένταση στα σύνορα της ΠΓΔΜ με το Κόσοβο και τους Αλβανόφωνους προβληματίζει την ελληνική κυβέρνηση

Μια ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου ­ και μάλιστα με ταυτόχρονη διχοτόμηση ­ θα
δημιουργούσε ένα μάλλον αρνητικό προηγούμενο στο Διεθνές Δίκαιο σε ό,τι αφορά
το Κυπριακό. Πώς να επιμείνει κανείς σε λύση διζωνική, δικοινοτική, ενός
ενιαίου κράτους, όταν σε άλλη περίπτωση της περιοχής θα έχει επιλεγεί εντελώς
διαφορετικό μοντέλο;

Και για μεν το Κυπριακό η Αθήνα και η Λευκωσία μπορούν να ελπίζουν ότι η
ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα λύσει το πρόβλημα κατά τρόπο θετικό. Μια
ανεξαρτητοποίηση, όμως, του Κοσόβου θα επηρεάσει και την Πρώην Γιουγκοσλαβική
Δημοκρατία της Μακεδονίας. Οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ θα είναι δύσκολο να πειστούν να
μην επιδιώξουν την αυτονομία τους, όταν οι ομοεθνείς και γείτονές τους το
έχουν επιτύχει ­ πόσο μάλλον όταν θεωρούν ότι δεν απολαμβάνουν ισονομίας.

Κάπως έτσι, όμως, διαγράφεται η προοπτική δημιουργίας της Μεγάλης Αλβανίας ­ η
οποία μπορεί να μην έχει τη μορφή ενός ενιαίου κράτους, αλλά δύο ή τριών
κρατών. Όπως και να έχει όμως, θα είναι μια υπολογίσιμη δύναμη στα βόρεια
σύνορα της χώρας, που έχει και κάποιες διεκδικήσεις έναντι της Ελλάδας. Οι
ανησυχίες της Αθήνας επιτείνονται και από το γεγονός ότι στην Ελλάδα υπάρχουν
τουλάχιστον 500.000 Αλβανοί ­ οι οποίοι αλλιώς λειτουργούν όταν νιώθουν τη
μητέρα – πατρίδα αδύναμη και αλλιώς όταν τη νιώθουν ισχυρή. Είναι γι’ αυτό που
στο υπουργείο Εξωτερικών μιλούν πλέον για την προτεραιότητα της βελτίωσης των
σχέσεων με τα Τίρανα, αλλά και για την ανάγκη συγκεκριμένης πολιτικής ένταξης
των μεταναστών και αντιμετώπισης των στοιχείων ρατσισμού που έχουν εντοπισθεί.
«Φαντάζεστε μια διαδήλωση 100.000 Αλβανών στο κέντρο της Αθήνας;» ήταν η
ερώτηση έμπειρου διπλωμάτη.

Και συνεργάτης του κ. Παπανδρέου προσέθετε πως «είναι άγνωστο μέχρι πότε το
πολιτικό σύστημα της Ελλάδας θα έχει τη δυνατότητα να αποσοβεί τη δημιουργία
ρατσιστικού κόμματος».