Έφερες εξάρι; Απόδειξέ το…

Το θέμα είναι…

… Τα ΛΟΤΤΟ – μπερδέματα που οδηγούν ενίοτε στα δικαστήρια. Όπου το δίκιο
δεν είναι εύκολο να βρεθεί. Αν ο παίκτης δεν έχει στο χέρι του το τυχερό
δελτίο, κανείς δεν του εγγυάται την απόδοση των κερδών. Τα δελτία άλλωστε
είναι συνήθως ανώνυμα. Αυτό μπορεί να εξασφαλίζει την ησυχία των υπερτυχερών
που αναδεικνύει η κλήρωση, αλλά, σε κάποιες περιπτώσεις, είναι δίκοπο μαχαίρι.
Εναπόκειται στη συνείδηση του πράκτορα να γυρίσει την πλάτη στον πειρασμό και
να παραδεχθεί ότι ο πελάτης, ο φίλος ίσως, ο οποίος μπαινοβγαίνει στο
κατάστημά του τόσο συχνά, δικαιούται τα εκατομμύρια που του χάρισε η τύχη.
Έστω και χωρίς το αποδεικτικό στο χέρι.

Το δίκαιο, ως ένα σύνολο συστηματοποιημένων κανόνων δεν ήταν δυνατόν να μη
ρυθμίζει από απόψεως Αστικού Δικαίου την αγορά και πώληση ανωνύμων χρεογράφων
όπως είναι τα λαχεία, ανώνυμες ομολογίες, τοκομερίδια κ.λπ.

Ο νομοθέτης, ανταποκρινόμενος στη σύγχρονη οικονομική και κοινωνική ανάγκη για
απρόσκοπτη κυκλοφορία απαιτήσεων, θέσπισε το ανώνυμο χρεόγραφο με δύο βασικά
χαρακτηστικά: πρώτον, με την ενσωμάτωση της απαίτησης στο έγγραφο και
δεύτερον, με την αναγνώριση στον κομιστή του εγγράφου δικαιώματος είσπραξης
της απαίτησης. Το λαχείο αποτελεί το πλέον διαδεδομένο και ευρύτερα γνωστό
στον απλό πολίτη ανώνυμο χρεόγραφο. Περιέχει δε, την υπόσχεση εκ μέρους του
κρατικού φορέα ή άλλου εξουσιοδοτημένου ιδιωτικού προς παροχή στον κομιστή. Η
παροχή συνίσταται στο δικαίωμα συμμετοχής στην κλήρωση και σε περίπτωση
επιτυχίας στο αντίστοιχο κέρδος. Το κέρδος μπορεί να είναι χρήματα, πράγματα ή
υπηρεσίες. Το ανώνυμο χρεόγραφο επιτελεί τετραπλή λειτουργία: αποδεικτική,
συστατική, νομιμοποιητική και μεταβιβαστική. Τα σπουδαιότερα προβλήματα που
έχουν αποτελέσει αντικείμενο ενδιαφέροντος, όχι μόνο της έννομης τάξης αλλά
και της κοινωνίας, όσον αφορά την έκταση και το είδος της εγκληματικής
δραστηριότητας, αφορούν τη νομιμοποιητική λειτουργία. Και αυτό, γιατί ο
κομιστής εμφανίζοντας τον τίτλο έχει δικαίωμα να αξιώσει την εκπλήρωση της
παροχής δίχως να υποχρεούται να αποδείξει ότι είναι ο πραγματικός δικαιούχος.

Αντίστοιχα ο εκδότης του ανωνύμου χρεογράφου, όπως είναι το λαχείο, δελτίο
ΠΡΟ-ΠΟ κ.λπ., οφείλει να καταβάλει την παροχή στον κομιστή του τίτλου.
Καταβάλλοντας όμως, καλόπιστα στον κομιστή απαλλάσσεται από την υποχρέωση έστω
και αν ο κομιστής δεν είχε εξουσία διάθεση του τίτλου. Η πρόσφατη νομολογία
του Αρείου Πάγου (ΑΠ 901/2000) δέχθηκε ότι ο αγοραστής γραμματίου λαχείου
καθίσταται κύριος αυτού διά της σχετικής συμβάσεως με τον πωλητή με καταβολή ή
πίστωση του τιμήματος και χωρίς την παραλαβή του γραμματίου. Αν δε, το
γραμμάτιο αυτό κατά τη σχετική κλήρωση κερδίσει ορισμένο ποσό και το ποσό αυτό
το εισπράξει ο κάτοχος αυτού πωλητής, χωρίς να το αποδώσει ακολούθως στον
αγοραστή και κύριο αυτού, αλλά το κρατήσει για να το ιδιοποιηθεί παράνομα,
διαπράττει υπεξαίρεση και έχει υποχρέωση να αποζημιώσει τον αγοραστή, σύμφωνα
με τις διατάξεις του Α.Κ. για αδικοπραξία.

Η πολλή δουλειά τρώει τον… πελάτη

΄Ηταν μια ευχάριστη συνήθεια το ΛΟΤΤΟ για την κ. Ευαγγελία Γελαδάρη. Κάθε
εβδομάδα είχε κάτι να περιμένει. Έπαιζε πάντα στο ίδιο πρακτορείο, στην
Παλλήνη, με του οποίου τον ιδιοκτήτη είχαν γίνει φίλοι. Ένα πρωί του
Ιανουαρίου του 1994, καθ’ οδόν προς τη δουλειά της, σταμάτησε στο πρακτορείο
ΠΡΟ-ΠΟ του Δημ. Σταμπέλλου για το κυνήγι της τύχης.

Την ημέρα εκείνη, αν και πολύ νωρίς, το πρακτορείο είχε ήδη αρκετό κόσμο. Η κ.
Γελαδάρη συμπλήρωσε δύο δελτία ΛΟΤΤΟ αξίας 9.000 δραχμών, αλλά επειδή περνούσε
η ώρα και βιαζόταν, άφησε τα χρήματα και τα δελτία στον ιδιοκτήτη προκειμένου
να τα καταθέσει για λογαριασμό της. Μόνο τα νούμερα που είχε παίξει σημείωσε
σ’ ένα χαρτί ώστε να τα έχει μπροστά της το βράδυ στην κλήρωση.

Επιστρέφοντας την ίδια ημέρα από τη δουλειά της ούτε σκέφθηκε να περάσει από
το πρακτορείο να πάρει τα αποδεικτικά των δελτίων. Άλλωστε είχε τόση
εμπιστοσύνη στον κ. Σταμπέλλο, που δεν κλονίστηκε καθόλου ακόμη και όταν είδε
στην τηλεόραση πως στο ένα από τα δύο δελτία της είχε ποντάρει στα νούμερα που
είχαν κληρωθεί.

Πρωί-πρωί έσπευσε στο πρακτορείο για να βεβαιωθεί ότι το σύστημα που είχε
παίξει έπιανε εξάρι. Ο πράκτορας όμως προφασίστηκε ότι είχε πολλή δουλειά και
δεν μπόρεσε να την εξυπηρετήσει. Η κ. Γελαδάρη, διατηρώντας βάσιμες ελπίδες
πως θα γινόταν πλούσια ­ καθώς είχε ήδη ανακοινωθεί ότι το ένα τυχερό δελτίο
είχε βρεθεί στην Παλλήνη και το δεύτερο στο Μέτσοβο ­ περίμενε υπομονετικά έως
την επομένη.

Συνοδευόμενη από τον σύζυγό της, ξαναπήγε στο πρακτορείο. Τότε πλέον ο
ιδιοκτήτης τής… ομολόγησε πως δεν είχε προλάβει να ρίξει τα δικά της δελτία.
Την καθησύχασε όμως διαβεβαιώνοντάς την πως ούτως ή άλλως δεν θα έπιανε το
πολυπόθητο εξάρι. Οι εξηγήσεις αυτές ενέβαλαν σε υποψίες την πελάτισσα. Έφυγε,
αλλά αμέσως τηλεφώνησε στον ΟΠΑΠ προκειμένου να ενημερωθεί επισήμως. Τη
ρώτησαν ποια νούμερα είχε παίξει και αντί άλλης απάντησης πήρε συγχαρητήρια.
Της ανακοίνωσαν μάλιστα πως τα κέρδη της ανέρχονταν σε 121 εκατομμύρια
δραχμές. Ωστόσο η κ. Γελαδάρη δεν είχε το απόκομμα στο χέρι…

Επί δύο μήνες δεν εμφανίστηκε ο κάτοχος του τυχερού δελτίου. Τελικά, θεωρώντας
προφανώς πως το ζήτημα είχε ξεχαστεί, παρουσιάστηκε στον ΟΠΑΠ η κ. Αντωνία
Χατζηδάκη, κάτοικος Αθηνών, με το “χρυσό” ΛΟΤΤΟ στο χέρι. Και εισέπραξε τα
κέρδη.

Η κ. Ευαγγελία Γελαδάρη υπέβαλε μήνυση εναντίον του ιδιοκτήτη του πρακτορείου,
αλλά και κατά της “τυχερής”, η οποία ισχυριζόταν πως τυχαία περνούσε τη
συγκεκριμένη ημέρα από την Παλλήνη και έπαιξε το ΛΟΤΤΟ. Ο ισχυρισμός της βρήκε
απολύτως σύμφωνο και τον συγκατηγορούμενό της, αλλά δεν έπεισε το δικαστήριο.

Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων της Αθήνας έκρινε και τους δύο ενόχους
επιβάλλοντας συνολική ποινή φυλάκισης 8 ετών στον πράκτορα και 6 στην “τυχερή”
πελάτισσα. Και των δύο οι ποινές μειώθηκαν κατά ένα χρόνο στον δεύτερο βαθμό,
ενώ η μηνύτρια συνεχίζει τον αγώνα ελπίζοντας πως κάποια στιγμή θα κατορθώσει
να πάρει στο χέρι και τα κέρδη που διεκδικεί.

Ένα τηλεφώνημα αξίας 80 εκατομμυρίων

Είχε πιάσει το τυχερό εξάρι! Έπαιζε ΛΟΤΤΟ συστηματικά, πάντα με την ελπίδα να
γίνει πλούσιος. Όπως όλοι όσοι συμπληρώνουν το μαγικό δελτίο. Τη στιγμή της
κλήρωσης σταματούσε ο χρόνος για τον Ευστάθιο Ζερβάκη, ο οποίος είδε την τύχη
να του κλείνει το μάτι στις 14 Ιουλίου 1993, ενώ παραθέριζε στη Σάμο.

Οι καλοκαιρινές διακοπές δεν του απέσπασαν την προσοχή από την ευχάριστη
συνήθειά του. Πήγε σε πρακτορείο του νησιού και συμπλήρωσε ένα δελτίο, ενώ
συγχρόνως ­ όπως υποστήριξε ο ίδιος ­ τηλεφώνησε στην Αθήνα στον πράκτορά του
και του ζήτησε να συμπληρώσει εκ μέρους του το ίδιο ακριβώς σύστημα.

Η χαρά του ήταν απερίγραπτη όταν διαπίστωσε πως ήταν ο τυχερός εξάρης. Αμέσως
επισκέφθηκε το πρακτορείο του νησιού, όπου έμαθε ότι το δελτίο του είχε
κερδίσει 80.000.000 δραχμές. Η επόμενη κίνησή του ήταν να επιστρέψει στην
Αθήνα και να σπεύσει στο πρακτορείο ΠΡΟ-ΠΟ του Σάββα Γιαλαμά, του οποίου ήταν
πελάτης και όπου πίστευε πως τον περίμενε το δεύτερο τυχερό δελτίο που είχε
συμπληρώσει τηλεφωνικώς.

Προς μεγάλη του έκπληξη, όμως, ο ιδιοκτήτης του πρακτορείου αρνήθηκε πως είχε
παίξει το σύστημα για λογαριασμό του κ. Ζερβάκη, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι
το τυχερό δελτίο ανήκε στον ίδιο. Συγχρόνως εμφανίστηκαν στο πρακτορείο ακόμη
δύο πρόσωπα, ο συνταξιούχος του ΤΕΒΕ Αντώνης Παπάζογλου και ο αρτοποιός
Νίκος-Ευάγγελος Χουβαρδάς, για να ζητήσουν το μερίδιό τους από τα κέρδη που
απέφερε το δελτίο το οποίο ­ όπως ισχυρίστηκαν ­ είχαν παίξει μαζί με τον
Σάββα Γιαλαμά.

Οι προσπάθειες του Ευστάθιου Ζερβάκη να… υπενθυμίσει στον ιδιοκτήτη του
πρακτορείου ότι του είχε τηλεφωνήσει από τη Σάμο και του είχε ζητήσει να
συμπληρώσει το δελτίο απέβησαν άκαρπες. Άλλωστε δεν τον διέψευδε μόνο ο ίδιος
αλλά και οι άλλοι δύο κερδισμένοι. Μη βλέποντας άλλη λύση προσέφυγε στη
Δικαιοσύνη.

Υπέβαλε μήνυση εναντίον των τριών, από τους οποίους παράλληλα διεκδίκησε και
τα χρήματα με αγωγή.

Ο δικαστικός αγώνας πήρε τέλος ­ άδοξο για τον μηνυτή ­ τον Ιανουάριο του
2000. Τότε εκδικάστηκε η υπόθεση ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων
της Αθήνας, από το οποίο οι τρεις κατηγορούμενοι κηρύχθηκαν αθώοι. Η εντολή
που επικαλέστηκε ο κ. Ζερβάκης ότι είχε δώσει στον ιδιοκτήτη του πρακτορείου
δεν ήταν δυνατόν να τεκμηριωθεί. Η δικογραφία δεν περιελάμβανε κανένα στοιχείο
ικανό να στηρίξει την κατηγορία. Και τα πολιτικά δικαστήρια άλλωστε, που
ασχολήθηκαν με την αγωγή του τυχερού-άτυχου, είχαν αποφανθεί λίγο καιρό
νωρίτερα αμετάκλητα πως δικαιούχος του ποσού ήταν ο ιδιοκτήτης του
πρακτορείου.

Με λίγα λόγια…

Το μαγικό χαρτί… Το αποδεικτικό της ατυχίας συχνότερα, αλλά σπανίως και
της τύχης. Χωρίς αυτό δεν μας γνωρίζει ούτε ο πράκτορας της γειτονιάς μας. Αν
μάλιστα το δελτίο μας έφερε εξάρι, γιατί να μας θυμηθεί; Άλλωστε, το όνομα του
παίκτη συνήθως δεν αναγράφεται. Επομένως ποιος θα τον κατηγορήσει για
επιλεκτική μνήμη; Η έστω για έλλειψη επαγγελματικής συνείδησης; Περιστατικά
απελπισμένων παικτών που τρέχουν στο καθαριστήριο μήπως βρουν το απόκομμα του
κερδισμένου ΛΟΤΤΟ στην τσέπη του παντελονιού το οποίο βρίσκεται ήδη στο
πλυντήριο, έχουν καταγραφεί πολλά. Η πιο χαρακτηριστική ιστορία αγωνιώδους
αναζήτησης του τυχερού χαρτιού, με κωμικοτραγικά στοιχεία, διαδραματίστηκε
πριν από τρία χρόνια σε ένα ισπανικό χωριό. Οι κληρονόμοι του 76χρονου Χουάν
Βιλασάντε Παζ ζήτησαν την εκταφή του πτώματος προκειμένου να ψάξουν στις
τσέπες του κοστουμιού του μήπως βρουν το ΛΟΤΤΟ που είχε στο μεταξύ κερδίσει
πέντε εκατομμύρια πεσέτες! Ο άτυχος τυχερός ­ σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των
συγγενών του ­ είχε ταφεί συμπτωματικά με τα ρούχα που φορούσε την ημέρα που
έπαιξε το πολύτιμο δελτίο. Οι κληρονόμοι του μάλιστα ήταν τόσο βέβαιοι ότι θα
έβρισκαν το απόκομμα, ώστε αν συνέβαινε το αντίθετο, ήταν διατεθειμένοι να
στραφούν με μηνύσεις κατά του ιδιοκτήτη του γραφείου τελετών.

Ο Γερ. Διονυσάτος είναι μέλος της Τριμελούς Διοίκησης του Πρωτοδικείου Αθηνών.