Το 94% της αγοράς αλεύρων κατέχουν 20 βιομηχανίες

Όπως προκύπτει από την τελευταία μελέτη του ΙΟΒΕ για τον κλάδο της
αλευροβιομηχανίας, οι συνολικές εισαγωγές αλεύρων παρουσίασαν σημαντική άνοδο
κατά την περίοδο 1993-1999, αφού υπερδιπλασιάστηκαν σημειώνοντας αύξηση της
τάξεως του 152,9%. Αντίστοιχα, ανοδική τάση παρουσίασαν και οι εξαγωγές
αλεύρων, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ένα μικρό τμήμα της εγχώριας παραγωγής,
καθώς από 59,2 χιλιάδες τόνους το 1993 έφθασαν στους 67,7 χιλιάδες τόνους το
1999. Αύξηση της τάξεως του 6,8% σε ετήσια βάση παρουσίασαν και οι πωλήσεις
των κυριοτέρων αλευρόμυλων της χώρας, ενώ αντίθετα τα κέρδη τους σημείωσαν
μέση ετήσια μείωση της τάξεως του 6,1%.

Σύμφωνα με τους αναλυτές του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, η
αλευροβιομηχανία είναι ένας συγκριτικά μικρού μεγέθους κλάδος παραγωγής της
βιομηχανίας τροφίμων, ο οποίος καλύπτει μερίδιο της τάξεως του 7,5%.

Σε τρέχουσες αξίες, η αγορά αλεύρων όλων των ειδών ξεπέρασε το 1998 τα 87.878
εκατομμύρια δραχμές, ενώ η συνολική αξία των ελληνικών εισαγωγών σε άλευρα
αυξήθηκε κατά 14,8%, από 376 εκατομμύρια δραχμές το 1993 σε 862 εκατομμύρια
δραχμές το 1999.

Η δομή της αγοράς

Όπως προκύπτει από τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η δομή της αγοράς στον κλάδο των
αλεύρων διαμορφώνεται αρχικά από την πίεση των υποκατάστατων προϊόντων που,
στην περίπτωση της αλευροβιομηχανίας, επικεντρώνεται στα εισαγόμενα άλευρα από
άλλες χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από τρίτες χώρες. Η πίεση αυτή
οφείλεται τόσο στην απελευθέρωση της αγοράς της Ε.Ε. στα προϊόντα αλεύρων, όσο
και στην καθυστέρηση που εμφάνισε ο κλάδος στον αναγκαίο εκσυγχρονισμό του,
γεγονός που οδήγησε στην απώλεια μεριδίων στις αγορές του εξωτερικού.

Σε ό,τι αφορά στη διαμόρφωση της εγχώριας αγοράς, σημαντικός παράγοντας είναι
η διαπραγματευτική δύναμη των πελατών των αλευροβιομηχανιών, σε συνδυασμό με
το γεγονός ότι η διαπραγματευτική δύναμη της αρτοποιίας φαίνεται να είναι
μικρής ισχύος, καθώς ο κλάδος στη χώρα μας είναι μία κατακερματισμένη αγορά,
αποτελούμενη από μεγάλο αριθμό μικρομεσαίων αρτοποιών.

Αντίθετα, η βιομηχανία ζυμαρικών, η οποία αποτελεί και έναν από τους
βασικότερους πελάτες του κλάδου, επειδή χαρακτηρίζεται από μεγάλη συγκέντρωση,
ασκεί ισχυρή πίεση σε ό,τι αφορά στη διαμόρφωση των τιμών των αλεύρων.

Πάντως, η εγχώρια αγορά αλεύρων κυριαρχείται από έναν πολύ ισχυρό πυρήνα
επιχειρήσεων και χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης.

Συγκεκριμένα, το 93,7% της αγοράς κατέχουν οι 20 μεγαλύτερες επιχειρήσεις του
κλάδου. Όπως αναφέρεται και στη μελέτη του ΙΟΒΕ, ο κίνδυνος εισόδου νέων
επιχειρήσεων στον κλάδο δεν αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη διαμόρφωση της
δομής στην αγορά της αλευροβιομηχανίας. Το γεγονός ότι η παραγωγή
συγκεντρώνεται στα μεγάλα βιομηχανικά συγκροτήματα συνεπάγεται τη διενέργεια
μεγάλων επενδύσεων από την πλευρά των ανταγωνιστών που θα ήθελαν να εισέλθουν
στον κλάδο.

Η αυξανόμενη ένταση του ανταγωνισμού στην εγχώρια αγορά αναμένεται ότι θα
συνεχίσει στο μέλλον να οδηγεί τις ελληνικές επιχειρήσεις σε συνεχή αναζήτηση
νέων πηγών κεφαλαίου, με στόχο τη δημιουργία έργων υποδομής, την
αυτοματοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας και τη βελτίωση των δικτύων
διανομής του τελικού προϊόντος, ώστε να ανταποκριθούν στη ζήτηση, στο πλαίσιο
της ευρύτερης βαλκανικής αγοράς.

Πάντως, οι εκτιμήσεις των αναλυτών θέλουν το κύμα των επιθετικών εξαγορών, των
συγχωνεύσεων και των συνεργασιών, που ξεκίνησε την προηγούμενη διετία, να
οδηγεί στην εξαφάνιση των μικρών οικογενειακών μονάδων, τη θέση των οποίων θα
πάρουν joint ventures.