Στο έλεος του Ιππότη

Οκτώ ημέρες μετά τη νίκη του Σίλβιο Μπερλουσκόνι στις κοινοβουλευτικές
εκλογές της Ιταλίας, η RAI, η κρατική τηλεόραση της χώρας, περιμένει
μοιρολατρικά τον «Ιππότη» να σχεδιάσει το μέλλον της. Η πρόθεσή του είναι
δεδηλωμένη: η ιδιωτικοποίηση των δύο πρώτων σταθμών της.

Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Η κρατική τηλεόραση της Ιταλίας περιμένει μοιρολατρικά τις αποφάσεις του

Η RAI δεν βρίσκεται σε κατάσταση πολιορκίας. Η RAI δεν πανικοβάλλεται. Η RAI
έχει αντιμετωπίσει και άλλες κρίσεις. Εδώ και χρόνια, κάθε εκλογική αναμέτρηση
σείει τη διοίκησή της σαν να επρόκειτο για πύργο από τραπουλόχαρτα και θέτει
την κρατική τηλεόραση στο στόχαστρο επικρίσεων, περιφρόνησης, απειλών… Αυτήν
τη φορά, η προσπάθεια εκφοβισμού είναι πιο αληθινή από ποτέ, ο κίνδυνος πιο
ορατός από κάθε άλλη φορά, αλλά η RAI (μοιάζει να) διατηρεί την ψυχραιμία της.
Και περιμένει.

Το χιούμορ είναι πάντα παρόν, σωτήριο. «Το πουλάω όσο όσο!», έλεγε τις
προάλλες κάποιος εργαζόμενος προτείνοντας στους συναδέλφους του ένα κόκκινο
φανελάκι. Χρώμα εφεξής απαγορευμένο. Μόνο το μπλε «επιτρέπεται» πλέον, το
αγαπημένο χρώμα του Μπερλουσκόνι και της Φόρτσα Ιτάλια. Κάτω από το ήρεμο
προσωπείο, η RAI ανησυχεί.

Πώς θα μπορούσε να ξεφύγει από τις φήμες που δημοσιεύει καθημερινά ο Τύπος;
Την περασμένη Πέμπτη, η καθημερινή εφημερίδα «Il Messaggero»,
παρουσίαζε μια συνέντευξη του πολιτειολόγου και νεοεκλεγέντος βουλευτή
Τζουλιάνο Ουρμπάνι, ο οποίος συγκαταλέγεται στα ιδρυτικά στελέχη την Φόρτσα
Ιτάλια και φέρεται να είναι ο επόμενος διευθυντής της RAI. Στη συνέντευξη του,
ο Ουρμπάνι δεν επιβεβαίωνε τίποτε. Στο τέλος, όμως, φορούσε πρόθυμα το
«κοστούμι του αφεντικού», δηλώνοντας μεγαλόψυχα ότι δεν υπάρχει λόγος
«εκκαθάρισης» στη RAI και ότι αρκεί να τοποθετηθούν «οι κατάλληλοι άνθρωποι
στις κατάλληλες θέσεις». Που σημαίνει ότι αυτήν τη στιγμή δεν ισχύει κάτι
τέτοιο.

Οι «κηδεμόνες»

Καθημερινά, άλλωστε, εμφανίζονται πλήρη οργανογράμματα τα οποία θέλουν τη RAI1
να περνάει υπό την κηδεμονία της Φόρτσα Ιτάλια, τη RAI2 υπό την κηδεμονία της
μεταφασιστικής Εθνικής Συμμαχίας και τη RAI3 υπό τον έλεγχο της
Κεντροαριστεράς. Ακούγεται σκανδαλώδες; Η κρατική τηλεόραση της Ιταλίας υπήρξε
ανέκαθεν σημαντικό κομμάτι του πολιτικού παζλ. Και ουδείς, στην Ιταλία,
μοιάζει πλέον να θίγεται. «Το γεγονός αυτό με εξοργίζει», λέει ένας
δημοσιογράφος από το πρώτο κανάλι. «Πριν από επτά χρόνια, την εποχή της πρώτης
άφιξης του Μπερλουσκόνι στην εξουσία, οι εργαζόμενοι είχαν εξεγερθεί εναντίον
της πολιτικής κατάληψης της RAI. Υπήρξαν ενημερωτικές συσκέψεις, απεργιακές
κινητοποιήσεις. Σήμερα, είναι σαν να έχουμε αποδεχθεί τη RAI ως πιόνι των
πολιτικών. Οι υπεύθυνοι της Συμμαχίας ζητούν την ανάκτηση του ελέγχου της,
ακόμα και την επιβολή κυρώσεων εναντίον δημοσιογράφων της, και δεν υπάρχει
καμία αντίδραση. Σαν να μην πιστεύει πλέον κανείς σε μία ανεξάρτητη δημόσια
τηλεόραση. Ποιος θα μας υποστήριζε άλλωστε; Η Αριστερά δεν έκανε καμία
μεταρρύθμιση ενόσω μπορούσε και η Δεξιά αξιώνει τώρα το μερίδιό της. Εδώ
βρισκόμαστε στην καρδιά της πολιτικής. Ουδείς γλιτώνει την “ετικέτα”. Η Ιταλία
έχει κατορθώσει να πολιτικοποιήσει ακόμα και τις καθαρίστριες της RAI!».

Όλα τα μέσα ενημέρωσης στα χέρια του

Πριν από τις εκλογές της 13ης Μαΐου, ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι είχε στην
ιδιοκτησία του μόνο τρεις τηλεοπτικούς σταθμούς· τώρα απειλεί, ούτε λίγο ούτε
πολύ, να συγκεντρώσει στα χέρια του όλα τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα ενημέρωσης της
χώρας. Το ενδεχόμενο αυτό προκαλεί ανησυχία σε πολλούς ευρωβουλευτές.
Προσπάθησαν, μάλιστα, να το καταγγείλουν, με αφορμή την ψήφιση μιας απόφασης
γύρω από «την ελευθερία του Τύπου στον κόσμο», στις 17 Μαΐου, στο Στρασβούργο.
Δεν είχαν υπολογίσει τις αντιδράσεις των δεξιών συναδέλφων τους. Σοσιαλιστές,
φιλελεύθεροι, Πράσινοι και κομμουνιστές είχαν συμφωνήσει να προτείνουν την
ενσωμάτωση δύο άρθρων που στόχευαν εμμέσως την Ιταλία: το ένα καλούσε τα
κράτη-μέλη να «επαγρυπνούν για αντικρουόμενα συμφέροντα», και το άλλο να
«ξεκινήσουν μία μεγάλη συζήτηση γύρω από την οικονομική οργάνωση των
επιχειρήσεων ΜΜΕ, που δεν πρέπει να θεωρούνται αμιγώς οικονομικές και
εμπορικές οντότητες». Η πρόταση αυτή εξόργισε τον εισηγητή της απόφασης και
μέλος του (δεξιού) Λαϊκού Ευρωπαϊκού Κόμματος, Φιλίπ Μοριγιόν. Ο Μοριγιόν
κατήγγειλε την ύφανση μιας «πολιτικής μηχανορραφίας», με στόχο «έναν από τους
συναδέλφους μας, ο οποίος εξελέγη δημοκρατικά επικεφαλής ενός κράτους της
Ευρωπαϊκής Ένωσης» και ζήτησε από τα μέλη του κόμματός του να καταψηφίσουν τα
δύο άρθρα ­ όπερ και έγινε.