ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Κοινωνική αντεπανάσταση

Οι προτάσεις της κυβέρνησης για το Ασφαλιστικό ­ παρά το προσωρινό «πάγωμά»
τους λόγω της καθολικής κοινωνικής αντίδρασης ­ αποτελούν την «κορωνίδα» του
σκληρού νεοφιλελεύθερου προτύπου που εφαρμόζεται στη χώρα μας τα τελευταία
χρόνια.

Προηγήθηκε βεβαίως, ως «πρόγευση», η απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, και η
υπονόμευση των εργασιακών θεσμών, ώστε να αποδυναμωθεί καίρια ο ένας βασικός
πυλώνας της κοινωνικής ασφάλειας και συνοχής.

Ιδιαίτερα για τους νέους το μήνυμα είναι σαφέστατο:

Αν το παρόν εμφανίζεται ανασφαλές και αβέβαιο, το μέλλον είναι ήδη
ακυρωμένο…

Ο σημερινός «απασχολήσιμος» αύριο θα είναι (πιθανώς) «συντάξιμος», αν
μπορέσει, μέχρι τότε, να καταστεί «επιβιώσιμος»…

Το, σοβαρό, όντως, πρόβλημα της ασφάλισης εμφανίζεται ως πρόβλημα καθαρώς
οικονομικό: Ως έλλειμμα πόρων που πρέπει να καλυφθεί από τους ίδιους τους
εργαζομένους στο εσωτερικό του υποσυστήματος της ασφάλισης. Ως πρόβλημα δηλαδή
καθαρώς ταμειακό, που προκύπτει δήθεν από τις παροχές προς τους ασφαλισμένους.

Το κράτος και το κεφάλαιο δεν επωμίζονται κανένα βάρος, δεν έχουν καμία
ιστορική ευθύνη…

Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι λογιστικό – ταμειακό. Είναι κατ’ εξοχήν
κοινωνικοπολιτικό. Αφορά στη δίκαιη αναδιανομή του πλούτου και του εθνικού
εισοδήματος, δηλ. στην αντίπαλη πολιτική από αυτήν που προωθεί το κυβερνητικό
επιτελείο.

Γιατί η κυβερνητική πολιτική οδηγεί ευθέως στην αποδυνάμωση του δημόσιου
χαρακτήρα της ασφάλισης και στη μεταφορά πόρων και εισοδημάτων των εργαζομένων
στον ιδιωτικό τομέα ασφάλισης. Το κράτος αποσύρεται σταδιακά από τις
κοινωνικές του υποχρεώσεις και μέσω του προωθούμενου «τριπλού» σχήματος
ασφάλισης (ελάχιστη κατώτερη σύνταξη, μεικτού τύπου οριακή σύνταξη, ιδιωτική
ασφάλιση και σύνταξη) αναθέτει τις κοινωνικές υπηρεσίες στην ασυδοσία των
μηχανισμών της αγοράς. Η κατεύθυνση είναι σαφής: Λιγότερο κράτος για την
κοινωνική προστασία. Περισσότερο κράτος για την ιδιωτική κερδοσκοπία.

Εγκαταλείπονται πλέον και τα τελευταία ερείσματα του κράτους πρόνοιας και
υιοθετείται επίσημα το υπολειμματικό μοντέλο προνοιακής πολιτικής, με
επιλεκτικές παροχές, οριακού χαρακτήρα. Άλλωστε οι κοινωνικές παροχές
θεωρούνται από τους νεοφιλελεύθερους όνειδος, σύμφωνα και με τις αντιλήψεις
που επικρατούσαν τον 19ο αιώνα.

Το ΠΑΣΟΚ και η κυβέρνησή του, εδώ και δύο τουλάχιστον χρόνια, διανύει μια
παρατεταμένη περίοδο κρίσης με ελάχιστα διαλείμματα.

Το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα, ως ιδεολογικές αρχές, ως πολιτικές θέσεις, θυσιάζεται στον
βωμό του αυστηρού μονεταριστικού προτύπου. Ο νεοφιλελευθερισμός ως οικονομική
στρατηγική και ως δέσμη «αξιών» αναπτύσσεται ιστορικά διαλύοντας την κοινωνία,
αποδυναμώνοντας την πολιτική, υπονομεύοντας τελικά την ίδια τη δημοκρατική
πολιτεία.

Χωρίς κοινωνικά δικαιώματα δεν υπάρχουν ούτε ατομικά ούτε πολιτικά δικαιώματα.
Χωρίς το κοινωνικό κράτος, το κράτος δικαίου αποβαίνει ένας τύπος χωρίς
περιεχόμενο.

Η κρίση που ταλανίζει την κυβέρνηση είναι καθαρά πολιτική, αφού βρίσκεται σε
πλήρη αδυναμία να αντιμετωπίσει την τραγική ανισότητα που διαμορφώνεται στη
διανομή του εθνικού εισοδήματος και του πλούτου.

Η συμμαχία του ΠΑΣΟΚ με τα κοινωνικά στρώματα στηρίχθηκε ιστορικά στη
διασφάλιση του παρόντος και μέλλοντος των εργαζομένων με την εργασία, την
ασφάλιση, τη σύνταξη. Γι’ αυτό και η συμμαχία αυτή οδηγείται σήμερα σε ανοικτή
ρήξη.

Το δίλημμα είναι ξεκάθαρο: Ή το ΠΑΣΟΚ θα εγκαταλείψει οριστικά τον δρόμο που
ακολουθεί και θα χαράξει μια ριζικά αντίθετη πολιτική διακυβέρνησης, ή θα
οδηγηθεί στην απαξίωση και στην ιστορική πτώση. Γιατί πλέον το ερώτημα που θα
τεθεί στην ελληνική κοινωνία δεν θα είναι ποιος είναι ο ικανότερος για
πρωθυπουργός, αλλά τι χειρότερο μπορεί να διαπράξει η Νέα Δημοκρατία από το
ΠΑΣΟΚ… Και σ’ αυτό το ερώτημα οι «λογιστές ψυχών» αδυνατούν ν’ απαντήσουν.

Ο Μενέλαος Γκίβαλος είναι επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του
Πανεπιστημίου Αθηνών.