Γολγοθάς 190.000 μαθητών

Λήγουν στις 16 Μαΐου τα μαθήματα στα Ενιαία Λύκεια και τα ΤΕΕ και αμέσως
μετά αρχίζει ο μαραθώνιος των φετινών εξετάσεων πρόσβασης στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση. Από τις 18 Μαΐου μέχρι και το τελευταίο δεκαήμερο του Ιουνίου
περίπου 190 χιλιάδες μαθητές θα πάρουν μέρος σε πανελλαδικού τύπου εξετάσεις,
διεκδικώντας την εισαγωγή τους στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ.

Από 18-28 Μαΐου περίπου 75 χιλιάδες μαθητές της Β’ τάξης του Ενιαίου Λυκείου
θα εξετασθούν σε μαθήματα σε επίπεδο σχολικής μονάδας και από 31 Μαΐου έως 18
Ιουνίου στα μαθήματα που εξετάζονται σε εθνικό επίπεδο.

Εξήντα τρεις χιλιάδες μαθητές της Γ’ τάξης του Λυκείου θα διαγωνιστούν από
18-25 Μαΐου στα μαθήματα που εξετάζονται σε επίπεδο σχολικής μονάδας και από
29 Μαΐου μέχρι 18 Ιουνίου στα μαθήματα που εξετάζονται σε εθνικό επίπεδο.

Για τον Β’ κύκλο ΤΕΕ, περίπου 8 χιλιάδες υποψήφιοι (σύμφωνα με τους
υπολογισμούς του ΥΠΕΠΘ) θα διαγωνιστούν από 18 Μαΐου μέχρι και 5 Ιουνίου.

Οι εξετάσεις των Δεσμών (οι τελευταίες Γενικές Εξετάσεις για τους υποψηφίους
παλαιότερων ετών) στις οποίες θα πάρουν μέρος περίπου 18 χιλιάδες, θα
διενεργηθούν από 19 έως 23 Μαΐου.

Ένας αδιευκρίνιστος επίσης αριθμός υποψηφίων, ο οποίος μπορεί και να ξεπεράσει
τις 20 χιλιάδες, θα διεκδικήσει με την ειδική ρύθμιση του 10% (χωρίς
εξετάσεις, με απλή κατάθεση της βαθμολογίας του) την εισαγωγή του στα ΑΕΙ –
ΤΕΙ ή τη βελτίωση της θέσης του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, ο φετινός αριθμός εισακτέων σε
Πανεπιστήμια και ΤΕΙ ανέρχεται στις 84.000 (38.640 στα ΑΕΙ, 41.150 στα ΤΕΙ και
οι υπόλοιποι στις Στρατιωτικές και Αστυνομικές Σχολές, στην Πυροσβεστική
Ακαδημία και στις Σχολές της Ακαδημίας του Εμπορικού Ναυτικού). Από το σύνολο
των θέσεων στους φετινούς τελειόφοιτους των Ενιαίων Λυκείων διατίθενται
63.155, ενώ στους περσινούς αποφοίτους που θα υποβάλουν μηχανογραφικό δελτίο,
χωρίς να εξετασθούν εκ νέου στα εννέα μαθήματα, διατίθενται 8.384 θέσεις.
Στους υποψηφίους που θα πάρουν μέρος με το σύστημα των Δεσμών διατίθενται
8.100 θέσεις, ενώ 3.519 θέσεις εισακτέων διατίθενται στους κατόχους πτυχίου Β’
κύκλου των Τεχνικών Επαγγελματικών Εκπαιδευτηρίων (ΤΕΕ).

Τυχόν θέσεις που δεν θα καλυφθούν από υποψηφίους των Δεσμών θα καλυφθούν από
τους υποψηφίους με το σύστημα του απολυτηρίου του Ενιαίου Λυκείου, οι οποίοι
απέκτησαν το απολυτήριο με εξετάσεις σε εθνικό επίπεδο το σχολικό έτος
2000-2001 ή συμμετείχαν στις εξετάσεις αυτές ως απόφοιτοι προηγούμενων ετών.

Οι όροι πρόσβασης

Οι 18.156 υποψήφιοι των Δεσμών δίνουν φέτος την τελευταία τους μάχη με το
σύστημα των Γενικών Εξετάσεων για την πρόσβασή τους στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση. Είναι γνωστό ότι ένα μεγάλο τμήμα τους έρχεται στις φετινές
εξετάσεις έχοντας κατοχυρώσει βαθμολογία σε ένα ή περισσότερα μαθήματα από
προηγούμενες χρονιές. Παίρνοντας υπόψη αυτή την πραγματικότητα και σε
συνδυασμό με το γεγονός ότι οι εννέα στους δέκα είναι προσανατολισμένοι σε
τμήματα των ΑΕΙ, άρα στοχεύουν στις 3.888 διαθέσιμες θέσεις, μπορούμε να
υποθέσουμε πως θα έχουμε και φέτος υψηλές βάσεις εισαγωγής, γενικά, στα
Πανεπιστημιακά Τμήματα και ιδιαίτερα στις σχολές αιχμής (Ιατρικά Τμήματα,
Πολυτεχνικά Τμήματα, κυρίως της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, Νομικά Τμήματα
της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και σε ορισμένα Τμήματα του Οικονομικού
Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Πειραιά).

* Για τους φετινούς μαθητές – υποψηφίους της Γ’ Λυκείου τα πράγματα φαίνονται
αρκετά ευκολότερα όσον αφορά, βεβαίως, τις αναλογίες πρόσβασής τους γενικά
στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, καθώς σχεδόν σε κάθε έναν υποψήφιο αναλογεί και
μία θέση. Αν υπολογίσουμε, με βάση και την περσινή εμπειρία, ότι το 95% θα
πάρει το απολυτήριο Λυκείου και άρα θα αποκτήσει «βεβαίωση» πρόσβασης στην
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, τότε μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι φέτος δεν θα
παρουσιαστεί το περσινό φαινόμενο να μείνουν έξω από τα ΑΕΙ – ΤΕΙ αρκετές
χιλιάδες απολυτηριούχων του Ενιαίου Λυκείου λόγω έλλειψης θέσεων (το 2000
περίπου 9 χιλιάδες τελειόφοιτοι δεν κατάφεραν να βρουν θέση στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση παρά τις επίσημες διακηρύξεις του ΥΠΕΠΘ, που προέβλεπαν ότι «όλοι
οι κάτοχοι απολυτηρίου Λυκείου θα έχουν δικαίωμα εγγραφής στα ΑΕΙ – ΤΕΙ»).

Ωστόσο, αν και σε κάθε υποψήφιο αντιστοιχεί μία θέση, αυτό σε καμία περίπτωση
δεν σημαίνει τη μείωση του ανταγωνισμού στους κόλπους των υποψηφίων. Μάλιστα
θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει με στοιχεία ότι ίσως σήμερα, όσο και να
φαίνεται παράδοξο, ο ανταγωνισμός των υποψηφίων για την κατάληψη μίας θέσης
είναι σφοδρότερος. Και αυτό, βέβαια, συμβαίνει γιατί ο παράγοντας «αγορά
εργασίας – ανεργία των πτυχιούχων» παρεμβαίνει δραστικά στον καθορισμό των
επιλογών-στάσεων των υποψηφίων απέναντι στις Σχολές και τα Τμήματα της
Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Κάτω από το συντριπτικό βάρος της επαγγελματικής
αποκατάστασης, σε μια περίοδο μαζικής ανεργίας και απαξίωσης σπουδών και
πτυχίων, το ενδιαφέρον των υποψηφίων εστιάζεται όχι γενικά στην είσοδο στην
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, αλλά σε πολύ συγκεκριμένα Τμήματά της. Για να γίνουν
περισσότερο κατανοητά τα παραπάνω, αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στη σχέση
«ζήτηση και προσφορά» για ορισμένες σπουδές. Σε 35 μόνο Πανεπιστημιακά Τμήματα
που συγκεντρώνουν υψηλή ζήτηση από την πλευρά των υποψηφίων προσφέρονται φέτος
(2001) περίπου 20 χιλιάδες λιγότερες θέσεις από όσες ζητούσαν πέρσι οι
υποψήφιοι, οι οποίοι τα δήλωναν ως πρώτη προτίμησή της.

Είναι φανερό ότι και η «νέα πρόσβαση» όχι μόνο δεν καταφέρνει να εξισορροπήσει
την προσφορά και τη ζήτηση των θέσεων, αλλά αντίθετα θα «εκτροχιάσει» την
πορεία χιλιάδων επιτυχόντων (με υψηλές βαθμολογίες) που θα δουν πιθανόν τους
δύσκολα κατακτημένους «χρυσούς» βαθμούς τους να «κουρελιάζονται» στα σινικά
τείχη τεχνητά υπερτιμημένων βάσεων. Ο εκπαιδευτικός μηχανισμός, περισσότερο
από ποτέ ίσως, δεν μπορεί να εγγυηθεί τις ιεραρχίες που αναπαράγει.

Η επετηρίδα των «δυσαρεστημένων επιτυχόντων»

Όπως είναι γνωστόν, 10% των θέσεων (8.384 θέσεις) για τις σχολές που είναι
ενταγμένες σε κάθε επιστημονικό πεδίο θα καλυφθεί από υποψηφίους που απέκτησαν
το απολυτήριο Ενιαίου Λυκείου το σχολικό έτος 1999-2000 με συμμετοχή στις
εθνικού επιπέδου εξετάσεις της Γ’ τάξης του Ενιαίου Λυκείου και από αποφοίτους
άλλου τύπου Λυκείου, οι οποίοι πήραν μέρος στις εξετάσεις όλων των μαθημάτων
της Γ’ Ενιαίου Λυκείου το σχολικό έτος 1999-2000 και εφόσον δεν
επανεξετάστηκαν στα αντίστοιχα μαθήματα το σχολικό έτος 2000-2001.

Για όσους από αυτήν την κατηγορία υποψηφίων προτιμήσουν να συμπληρώσουν το
μηχανογραφικό δελτίο διεκδικώντας το 10%, χωρίς εξέταση, τα πάντα θα κριθούν
τόσο από τη βαθμολογία που έχουν «κατοχυρώσει» από πέρσι όσο και από τον
τελικό αριθμό των υποψηφίων που θα διεκδικήσουν τις προσφερόμενες θέσεις. Ας
σημειωθεί ότι γι’ αυτήν την κατηγορία των υποψηφίων, οι θέσεις των ΑΕΙ είναι
3.918 και των ΤΕΙ 4.120.

Πόσοι είναι

Σίγουρα ένα μεγάλο μέρος από τους 9.400 μαθητές οι οποίοι δεν πέτυχαν πέρσι
την είσοδό τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, παρ’ ότι αποφοίτησαν από το
Ενιαίο Λύκειο. Επίσης τις παραπάνω θέσεις θα διεκδικήσει ένας αδιευκρίνιστος
αριθμός υποψηφίων, οι οποίοι πέτυχαν πέρσι την είσοδό τους σε κάποια σχολή που
όμως δεν ήταν μέσα στις πρώτες προτιμήσεις τους.

Έχει επιβεβαιωθεί στατιστικά ότι περισσότεροι από 7 στους 10, από τους
περσινούς επιτυχόντες, δεν μπήκαν σε σχολές πρώτης προτίμησης. Αυτό σημαίνει
ότι ένας σημαντικός αριθμός από τους «δυσαρεστημένους» πρωτοετείς φοιτητές,
που δεν μπορεί να προσδιοριστεί εύκολα, θα επιδιώξει να βελτιώσει τη θέση του
και να εισαχθεί σε κάποια από τις «περιζήτητες» σχολές. Π.χ. όσοι μπήκαν σε
κάποιο ΤΕΙ και ελπίζουν να πετύχουν τώρα την είσοδό τους σε κάποιο ΑΕΙ ή όσοι
μπήκαν σε κάποιο ΑΕΙ και ελπίζουν να πετύχουν την είσοδό τους σε κάποιο άλλο
της προτίμησής τους.

Στην κατηγορία αυτή βρίσκονται και αρκετοί υψηλόβαθμοι υποψήφιοι (με μέσον όρο
βαθμολογίας που ξεπερνάει το 17,5, φθάνει ακόμη και το 19), με μεγάλες
προσδοκίες λόγω της βαθμολογίας που κατάφεραν να συγκεντρώσουν, οι οποίοι λόγω
της απρόβλεπτα μεγάλης ανόδου των περσινών βάσεων δεν κατάφεραν να πετύχουν
την εισαγωγή τους στις Πανεπιστημιακές Σχολές που επιθυμούσαν.

Στα πλαίσια αυτά είναι πολύ πιθανόν ο συνολικός αριθμός των υποψηφίων του 10%
να ξεπεράσει τις 20.000. Τι σημαίνει αυτό; Ότι η ρύθμιση του 10% ουσιαστικά θα
εξαντληθεί στην οριζόντια μετακίνηση των φοιτητών. Είναι φανερό ότι το μέτρο
του 10% θα αξιοποιηθεί κυρίως από τους υποψηφίους για οριζόντιες μετακινήσεις
μεταξύ ομοειδών σχολών ή εισαγωγή σε «όμορες» σχολές ελαφρώς υψηλότερης βάσης.