Ο ήσυχος άνθρωπος

Αν συμμετείχα σε διαγωνισμό με έπαθλο μια συνάντηση με τον Ντικ Τσέινι, θα
έλεγα το εξής: Οπωσδήποτε θα πηγαίναμε για ψάρεμα. Όχι με απλά δολώματα, που
απευθύνεται σε ερασιτέχνες, μια κατηγορία που δεν αφορά τον Τσέινι, αλλά με τη
χρήση φυσικών ή τεχνητών μυγών επί του αγκίστρου. Θα κατευθυνόμασταν στο
Γουιντ Ρίβερ Ρέιντζ του Γουαϊόμινγκ, σε κάποιο μέρος ήσυχο και απόμακρο. Θα
σταθμεύαμε εκεί, και ύστερα θα σηκωνόμασταν πριν από το ξημέρωμα και θα
πηγαίναμε στο ποτάμι. Πρέπει να είσαι ψύχραιμος, υπομονετικός και ήρεμος για
να γίνεις καλός ψαράς αυτού του είδους ­ και αυτός είναι ο Τσέινι. Θα
περνούσαμε όλη τη μέρα μας έτσι, δουλεύοντας στα βαθιά σημεία του ποταμού,
χωρίς να μιλάμε. Με τον Τσέινι δεν μιλάς πολύ. Ίσως να του έκανα μια ερώτηση
την ώρα, και εκείνος να απαντούσε με ένα απλό «ναι» ή «όχι» ή «πολύ λίγο»,
τίποτα περισσότερο. Κάθε ψάρι που θα πιάναμε θα το πετούσαμε πίσω. Ύστερα, στο
τέλος της μέρας, θα ανάβαμε μια φωτιά και ο Τσέινι θα έφτιαχνε δείπνο ­ είναι
πράγματι καλός μάγειρας ­ με τα βασικά αμερικανικά υλικά και σπαγγέτι και
τσίλι και ραγού. Και θα τον πείραζα, λέγοντάς του πόσο κακό είναι το φαγητό
του. Αυτός είναι ένας από τους κανόνες με τον Τσέινι: δεν σε ενοχλεί, όμως εσύ
μπορείς να τον πειράζεις.

Με τον Τσέινι μαθαίνεις να μη διακόπτεις. Κάποιες φορές ύστερα από μια
πρόταση, περνά μεγάλο διάστημα πριν ακούσεις την επόμενη. «Πατριώτης».

Από μακριά, δεν είναι φανερό γιατί έχει τέτοια επίδραση στους ισχυρούς. Τον
Οκτώβριο, στη διάρκεια της δημόσιας συζήτησης των δύο υποψήφιων αντιπροέδρων,
του Τσέινι και του Τζόζεφ Λίμπερμαν, κατέστη σαφές πρώτη φορά τι είδε ο Μπους
στο πρόσωπό του. Έχει έναν τρόπο να απαντά σε ερωτήσεις για την κυβερνητική
πολιτική, που απορρέει η αίσθηση ότι στα αλήθεια έχει εντρυφήσει σε αυτό, δεν
αγορεύει απλώς τα συμφωνημένα.

Ο φίλος του, Κένεθ Άντελμαν, διευθυντής της Υπηρεσίας Περιορισμού των Όπλων
και Αφοπλισμού επί κυβερνήσεως Ρήγκαν λέει: «Δεν χρειάζεται να ασχοληθείς
χωριστά με τον Ντικ και το πρόβλημα, μόνο με το πρόβλημα. Είναι το αντίθετο
του Κίσινγκερ». Μπορεί να μη μιλά με τους υφισταμένους του, όμως τους
εμπιστεύεται και τους δίνει αρμοδιότητες. Υπάρχει μια ποιότητα σε αυτόν,
αόρατη από μακριά, που βοηθά όμως όταν θέλεις να δικαιολογήσεις το γιατί
κατέχει τη θέση που κατέχει. Δεν πάει πολύς καιρός από τότε που του πήρα
συνέντευξη…. Τον ρώτησα αν πιστεύει πως υπάρχει σε εξέλιξη ένα γεγονός στον
κόσμο, ανάλογο σε σημασία με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, όταν ήταν υπουργός
Άμυνας. «…Όταν εξαφανίστηκε η σοβιετική απειλή, αυτό ήταν πράγματι ένα
γεγονός που συντάραξε τον κόσμο. Η επανένωση της Ευρώπης, το τέλος του Ψυχρού
Πολέμου ­ αναγνωρίζονταν εύκολα. Είναι πιο δύσκολα τώρα. Δεν νομίζω ότι
υπάρχει αμφιβολία, οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να είναι η κυρίαρχη πολιτική,
οικονομική και στρατιωτική δύναμη στον κόσμο. Μεγάλο ερώτημα, το τι συμβαίνει
στη Ρωσία. Δεν είναι σαφής η πυρηνική δομή που διαθέτει. Μεγάλο θέμα η Κίνα.
Αν και οι προοπτικές της, οικονομικά, είναι μάλλον καλύτερες από αυτές της
Ρωσίας… Ασφαλέστερο να επενδύεις στην Κίνα». Του θύμισα ότι ο στρατός και οι
σύμμαχοί μας είναι προβληματισμένοι για την αντιπυραυλική άμυνα. «Ποιο είναι
το σύστημα διατήρησης της ειρήνης;», ρώτησε σαν να ήταν προφανές ότι δεν
έχουμε. «Ποιο είναι;», σάστισα. «Η διαδικασία μας περιορισμού των όπλων και οι
υφιστάμενες διπλωματικές μας σχέσεις με άλλα έθνη… Η Συνθήκη Αντιβαλλιστικών
Πυραύλων ήταν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την παλιά Σοβιετική Ένωση, πριν
από 30 χρόνια. Σήμερα, όμως έχει ξεπεραστεί…».

Η ζωή του

Ο Ρίτσαρντ Μπους Τσέινι γεννήθηκε το 1941 στη Νεμπράσκα. Αφοσιωμένοι
δημοκρατικοί οι γονείς του, ήταν περήφανοι που ο γιος τους Ντικ γεννήθηκε την
ημέρα γενεθλίων του Ρούσβελτ. Σε ηλικία 13 ετών ο πατέρας του ­ δημόσιος
υπάλληλος ­ πήρε μετάθεση για το Γουαϊόμινγκ. Η Λιν Βίνσεντ, που θα γινόταν
σύντομα κυρία Τσέινι, ήταν το αστέρι του σχολείου. «Πρέπει να πω ότι υπήρξε
θετική επιρροή στη ζωή μου», θα πει ο Τσέινι αργότερα. Όταν ο πρόεδρος Νίξον
διόρισε τον Ντόναλντ Ράμσφιλντ, νεαρό τότε, μέλος του Κογκρέσου στη θέση τού
διευθυντή στο Γραφείο Οικονομικών Ευκαιριών, ο Τσέινι ­ που είχε στο μεταξύ
σπουδάσει Πολιτικές Επιστήμες και εργαζόταν ήδη στο γραφείο του Μπιλ Στέιγκερ,
ρεπουμπλικανού από το Ουισκόνσιν, πήρε την πρωτοβουλία και έγραψε ένα σημείωμα
στον Ράμσφιλντ για το πώς θα πρέπει να χειριστεί τη νέα θέση. Η εργασία αυτή
τού έδωσε δουλειά και ήταν το γεγονός που καθόρισε την είσοδό του στην
πολιτική. Ο Ράμσφιλντ προσέλαβε τον Τσέινι ως σύμβουλο. Από όλους όσοι
στάθηκαν στο πλευρό του, ο Ράμσφιλντ, υπουργός Άμυνας σήμερα, είναι πιθανόν
αυτός που τον βοήθησε περισσότερο. Επίμονα, η νέα κυβέρνηση των Ηνωμένων
Πολιτειών εμφανίζεται πιο σκληρή με τους Ρώσους, πιο φιλική με την Ταϊβάν,
λιγότερο ευλαβική προς τους Ευρωπαίους συμμάχους και περισσότερο πρόθυμη να
κάνει χρήση της στρατιωτικής της δύναμης παρά της διπλωματίας.

Όπως με διαβεβαίωσαν πολλοί φίλοι τού Τσέινι, ποτέ δεν θα μάθουμε τις
συμβουλές που δίνει στον πρόεδρο ιδιωτικά, όμως οι περισσότερες θέσεις του
Μπους, μέχρι στιγμής, απηχούν αυτές που είναι γνωστές ως προσωπικές απόψεις
του Τσέινι.

Ο Nicholas Lemann είναι συντάκτης του περιοδικού «New Yorker»