Το κόστος της διεύρυνσης

Μια ματιά στο μέλλον της Ευρώπης είχε την ευκαιρία να ρίξει χθες το
μεσημέρι η μικρή σουηδική πόλη Νουσόπινγκ.

Οι 15 υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνέφαγαν με τους ομολόγους
τους από τις 13 υποψήφιες προς ένταξη χώρες. Η διαδικασία διεύρυνσης της Ε.Ε.
ήταν, άλλωστε, ένα από τα θέματα που κυριάρχησαν στο Συμβούλιο των υπουργών
Εξωτερικών που ολοκληρώθηκε χθες στο Νουσόπινγκ. Εκμεταλλευόμενοι τον άτυπο
χαρακτήρα του Συμβουλίου, οι 15 υπουργοί παρέθεσαν με σχετική ελευθερία τις
απόψεις τους, θέτοντας επί τάπητος προβλήματα που μέχρι πρότινος απέφευγαν να
θίξουν. Ακόμα και πριν από την έναρξη του γεύματος, όμως, η επικείμενη άφιξη
των 13 υποψηφίων χωρών έδωσε αφορμή για προστριβές. Φοβούμενες τη δημιουργία
ρεύματος μεταναστών, η Γερμανία και η Αυστρία στήριξαν τις προτάσεις της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αναστολή της ελεύθερης κυκλοφορίας των μισθωτών των
ανατολικών χωρών έως και για επτά έτη ­ μία πρόταση που έχει προκαλέσει
οργισμένες αντιδράσεις, ιδιαίτερα στην Πολωνία.

Ζητούν εγγυήσεις

Παράλληλα, η Ισπανία, με την υποστήριξη της Ελλάδας και της Πορτογαλίας, άφησε
να εννοηθεί ότι θα δεχθεί το σχέδιο της Επιτροπής μόνον κατόπιν εγγυήσεων ότι
η χρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά ταμεία θα συνεχιστεί και μετά τη διεύρυνση.
Η Ε.Ε. φαίνεται να έχει πέσει θύμα της ίδιας της επιτυχίας της. Από τη Συνθήκη
της Ρώμης και μετά (1957), η ιστορία της είναι μια ιστορία σχεδόν διαρκούς
διεύρυνσης. Οι δομές της, ωστόσο, απλώς προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα, δεν
αναθεωρούνται. Και ο μηχανισμός λειτουργίας της, που αποδείχθηκε
αποτελεσματικός για έξι χώρες και επαρκής για 12, έχει οδηγήσει την ένωση των
15 στα πρόθυρα της σκλήρωσης. Τώρα, 12 νέες χώρες θέτουν υποψηφιότητα για
ένταξη, 13 αν συμπεριλάβουμε την Τουρκία, η οποία δεν έχει ξεκινήσει ακόμα
επίσημες διαπραγματεύσεις. Και η πορεία προς το μέλλον δεν αναγγέλλεται
απρόσκοπτη. Το άτυπο Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. στο Νουσόπινγκ
ήταν το πρώτο στο οποίο ετέθη σαφώς το ερώτημα «πόσο κοστίζει η διεύρυνση και
πώς θα καλυφθεί το κόστος της». Τουλάχιστον έγινε μια αρχή.