ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η αφρόκρεμα της κοινωνίας

Η ΕΤΑ ψήφισε ήδη για τις εκλογές της Κυριακής: με δύο σφαίρες που έριξε από
πίσω σ’ έναν πατέρα δύο παιδιών.

«ΕΤΑ, φτάνει!». Τα ίχνη των χεριών στο παράθυρο του καφενείου συμβολίζουν την αθωότητα απέναντι στην τρομοκρατία

Ποια είναι τα ιδιαίτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων που επιλέγουν να
γίνουν μέλη της ΕΤΑ; Ποια είναι τα κίνητρα που τους οδηγούν σ’ αυτήν; Είναι
ψυχοπαθείς ή μισθοφόροι, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι; Ο Ισπανός καθηγητής
Φερνάντο Ρεϊνάρες δεν είναι ικανοποιημένος με τέτοιες εξηγήσεις. Έψαξε λοιπόν
τα δικαστικά αρχεία περισσοτέρων των 600 ανδρών και γυναικών που εντάχθηκαν
στην ΕΤΑ από το τέλος του φρανκισμού μέχρι τη δεκαετία του ’90, ενώ πήρε και ο
ίδιος 47 συνεντεύξεις.

«Με τον Βάσκο επιχειρηματία που είχαμε απαγάγει, είχαμε γίνει
φίλοι. Στις 23 ή 24 ημέρες που μείναμε μαζί μιλούσαμε για όλα,
εκείνος μαγείρευε, υποστηρίζαμε και την ίδια ομάδα, τη
Ρεάλ. Ήταν ένας άνθρωπος που μπορούσες να του έχεις εμπιστοσύνη.
Μια μέρα μού τηλεφώνησαν και μου είπαν πως πρέπει να τον σκοτώσω.
Του είπαμε κάποιο ψέμα, δεν ξέρω αν το πίστεψε. Τον βάλαμε σε
ένα αυτοκίνητο, τον πήγαμε σε ένα απομακρυσμένο μέρος, τον
βγάλαμε έξω, και μπαμ, του φυτέψαμε μια σφαίρα. Δεν
θυμάμαι να ένιωσα τίποτα. Δεν σκοτώναμε τον άνθρωπο, αλλά τον
επιχειρηματία». (Ειδικευμένος εργάτης)

Όπως προέκυψε από την έρευνα του Ρεϊνάρες, που θα κυκλοφορήσει στα τέλη Μαΐου
με τίτλο «Πατριώτες του θανάτου» (εκδ. Taurus), τα περισσότερα μέλη της ΕΤΑ
είναι νέοι, κάτω των 20 ετών όταν εισέρχονται στην οργάνωση, άνδρες, και οι
μισοί κατάγονται από τη Χώρα των Βάσκων. Πριν στρατευτούν, είχαν ήδη
μπολιαστεί με τις ιδέες του βασκικού εθνικισμού.

«Εγώ δεν υπήρξα ποτέ δημοκράτης. Δεν υπήρξα ποτέ αντιφρανκικός.
Η ΕΤΑ, άλλωστε, δεν είναι ούτε ήταν ποτέ αντιφρανκική.
Ούτε αγωνίστηκε για την ισπανική δημοκρατία. Η ΕΤΑ είναι μια
εθνικιστική οργάνωση που αγωνίζεται για την απελευθέρωση της Χώρας των
Βάσκων, τελεία και παύλα». (Ανειδίκευτος εργάτης)

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά των μελών της ΕΤΑ, λέει ο Ρεϊνάρες,
είναι η πεποίθηση ότι η ένταξή τους μπορεί να υπηρετήσει συγκεκριμένα ιδιωτικά
συμφέροντα. Και βέβαια, η πίστη τους όχι μόνο στη βία ως αποτελεσματική μέθοδο
πολιτικής δράσης, αλλά και στο ότι η ΕΤΑ έχει τα μέσα και την κοινωνική
στήριξη για να πετύχει τους στόχους της.

«Εδώ, στο Εουσκάντι, υπήρχε ανέκαθεν η εντύπωση ότι τα μέλη
της ΕΤΑ ανήκαν, πώς να το πω, στην αφρόκρεμα της κοινωνίας.
Όταν έχεις μια ιδεολογία και βλέπεις ότι η κοινωνία δεν σε υποστηρίζει,
είσαι υποχρεωμένος να την καταπιείς. Όταν όμως έχεις μια ιδεολογία
και το κοινωνικό σου περιβάλλον την ευνοεί και τη στηρίζει… Θέλω να
πω πως δημιουργήθηκε μια εξουσία στο εσωτερικό του κράτους. Μια εξουσία
πραγματικά ισχυρή». (Στέλεχος μικρής επιχείρησης)