ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η μοίρα του Τίγρη

Την αντίσταση πια στην Ελλάδα τη θυμόμαστε μόνο μέσω θανάτων. Όταν
πεθαίνουν οι τίγρεις της ζωής ­ και δεν έμειναν πολλοί ­ η κοιμισμένη μας
συνείδηση θυμάται για λίγο ότι αυτό που σήμερα είναι λόγια γινόταν κάποτε πράξη.

Η μοίρα θέλησε να φύγουν μαζί οι δυο Μανώληδες, τα αιώνια αντίβαρα, στη
ζυγαριά της Ελλάδας. Ο Χατζηαποστόλου ήταν ο Τίγρης, ο άνθρωπος που βούτηξε
πάνω στο τρίκυκλο, πάλεψε με τους οπλισμένους επιβάτες του, γιατί δεν μπορούσε
να αφήσει το παρακράτος να νικήσει χωρίς μάχη, και ανάγκασε τελικά το άλλο
κράτος, το επίσημο και διστακτικό, να στρέψει τα μάτια στο φονικό του
μαραθωνοδρόμου της ειρήνης. Ο Εμμανουηλίδης ήταν το όργανο του σκοταδιού, απ’
όπου έφυγε για να σπείρει το αδελφοκτόνο μίσος και όπου ξαναγύρισε μετά τα
οκτώμισι χρόνια μιας κάθειρξης που δεν ήταν καν καταδίκη.

Η πράξη του Τρίγρη δεν είχε κίνητρο άλλο από τη λεβεντιά του και δεν
ανταμείφθηκε με κανένα αξίωμα και καμία θέση, πέρα από τις υποσημειώσεις μιας
ιστορίας που, όπως πάντα, γράφτηκε από τους νικητές και περιφρόνησε τους
πραγματικά γενναίους. Η αντίστασή του ήταν αντίσταση ψυχής, προσωπική, όσο
προσωπικό ήταν το χτύπημα που δέχτηκε εκείνο το μεσημέρι η αξιοπρέπειά του από
την προαναγγελθείσα και άνανδρη πράξη. Δεν σκέφτηκε τότε τον εαυτό του, ούτε
καν τη ζωή του, κι αυτό δεν τον έκανε ήρωα ­ ποτέ δεν ένιωσε ο ίδιος έτσι ­
αλλά απλώς πολίτη.

Στις μέρες μας, μαζί με άλλα πολλά, ξεθώριασε, και γι’ αυτό δυσκόλεψε, η
αντίσταση απέναντι στο άδικο, το ψεύτικο και το φτηνό. Η τρυφηλότητα, ο
ατομικισμός, το τέλος των ψευδαισθήσεων χόντρυναν την πέτσα μας, στόμωσαν την
ευαισθησία μας, εξάντλησαν αχρησιμοποίητη την ικανότητα οργής και ξεσηκωμού
μας. Την ίδια στιγμή, η εξουσία συνεχίζει να μη μας δείχνει το πραγματικό της
πρόσωπο, που δεν έχει βέβαια μείνει το ίδιο με τα χρόνια του Εμμανουηλίδη και
του Γκοτζαμάνη, αλλά που μπαίνει στα σπίτια μας και τις ζωές μας με τη νέα
μάσκα της διαχείρισης, της τεχνικής, της προόδου, έτσι που δεν φοβίζει αλλά
και δεν μπορεί να εμπνεύσει.

Χάθηκε ως δυνατότητα το ξέσπασμα ψυχής και καταλήξαμε να θεωρούμε αντίσταση ­
το είδαμε την τελευταία εβδομάδα ­ την ενορχηστρωμένη και τηλεοπτικοποιημένη
αντίδραση συνόλων που δεν τα ενώνει καμία ιδέα και κανένας οργανικός δεσμός.
Ακόμα κι όταν είναι δίκαια, όπως απέναντι στο Ασφαλιστικό, η αντίδραση αυτή
κάθε άλλο παρά υποδηλώνει το ξύπνημα μιας συλλογικότητας ή ενός υγιούς
πολιτικού αυθορμητισμού. Οι φωνές του κόσμου και οι κινητοποιήσεις εκπροσώπων
του δεν σηματοδότησαν την αναγέννηση των συνδικάτων ή της μαζικής πολιτικής,
αλλά την ήττα μιας κυβέρνησης που, για να λύσει ένα υπαρκτό πρόβλημα, επέδειξε
ασύγγνωστη αφέλεια ή αλαζονεία.

Ακόμα περισσότερο αδικαίωτη είναι η αντίδραση που χρησιμοποιεί ως πρόσχημα
ιδεολογήματα ή την ίδια την πίστη. Σε μια δημοκρατία ζωντανή και με
αυτοπεποίθηση δεν θα ήταν νοητό να θεωρηθεί πνευματική και ηθική αντίσταση η
εναντίωση μιας χούφτας μισαλλόδοξων στην επίσκεψη του αρχηγού μιας άλλης
Εκκλησίας ή πράξη ιδιαίτερης γενναιότητας η εναντίωση ορισμένων επισήμων σε
αυτή την εκδήλωση φανατισμού. Όχι όμως στη χώρα μας, εκεί όπου τις ευκολίες
μάθαμε να τις λέμε τέχνη, το κινητό επικοινωνία, τη χυδαιότητα μοντερνισμό,
τις προσωπικές επιθέσεις διάλογο, την αποτελμάτωση ανανέωση και το ΚΕΠ κόμμα.
Και είναι αυτή η ισοπέδωση για τον Τίγρη ακόμα σκληρότερη μοίρα.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.