Η δύναμη στον λαό

Κεμπέκ, Καναδάς. Αστυνομικός συλλαμβάνει νεαρό που διαδήλωνε κατά της παγκοσμιοποίησης

Όταν το θέμα αφορά την εξέγερση στους δρόμους, οφείλω να ομολογήσω
προκατάληψη. Στις πρόσφατες διαδηλώσεις στους δρόμους, τόσο στο Κεμπέκ όσο και
στο Σιάτλ στο τέλος του 1999, ενάντια στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ),
ο 50χρονος υπογράφων ήταν έξω στις λεωφόρους μαζί με τους νέους. Είχα
εντυπωσιαστεί από την ανάλυσή τους, το θάρρος τους, τη δημιουργικότητά τους
και τη διακαή επιθυμία τους να προστατεύσουν άλλα είδη από την επίθεση των
ανθρώπων.

Γιατί εξεγέρθησαν αυτοί οι νέοι; Ίσως να οφείλεται στο ότι βλέπουν τα μεγάλα
βιολογικά συστήματα του πλανήτη να καταρρέουν, ενώ ένας καουμπόι πετρελαϊκής
εταιρείας στον Λευκό Οίκο «αποσύρει» τις Ηνωμένες Πολιτείες από τις
μετριοπαθείς Συνθήκες του Κιότο με το επιχείρημα ότι μπορεί να πληγούν τα
κέρδη των ευεργετών του. Παρά τις εκτιμήσεις των μέσων ενημέρωσης, το
στηριζόμενο στους νέους κίνημα για την οικονομική μεταμόρφωση δεν τάσσεται
κατά της παγκοσμιοποίησης.

Στην ουσία υπάρχουν δύο μορφές παγκοσμιοποίησης: η παγκοσμιοποίηση της ελίτ
(στην οποία διαφωνούμε) και η παγκοσμιοποίηση της λαϊκής βάσης (την οποία
προάγουμε). Η πρώτη αναγκάζει τις χώρες να «ανοίξουν» τις εθνικές οικονομίες
τους στις μεγάλες επιχειρήσεις, να μειώσουν τις κοινωνικές υπηρεσίες, να
ιδιωτικοποιήσουν τις κρατικές, να απορρυθμίσουν την οικονομία, ώστε να είναι
«αποδοτική» και ανταγωνιστική και να υποβάλουν τον καθένα και το καθετί στους
κανόνες των «δυνάμεων της αγοράς».

Ελίτ και λαϊκή βάση

Επειδή ακριβώς οι αγορές οδηγούν τους πόρους μόνο στα χέρια εκείνων που έχουν
χρήματα, η κοινωνική ανισότητα έχει φθάσει σε τερατώδη επίπεδα.

Υπάρχει όμως ένα άλλο είδος παγκοσμιοποίησης που επικεντρώνεται σε αξίες ζωής:
στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος. Η
παγκοσμιοποίηση της λαϊκής βάσης αποτελείται από πολλά κινήματα που αυξάνουν
όλο και περισσότερο την ισχύ τους: το κίνημα έντιμου εμπορίου, τα πιστωτικά
δίκτυα μικροεπιχειρήσεων, οι «αδελφές» πόλεις και τα σχολεία, άλλα που
στηρίζουν τη διπλωματία των πολιτών, την αλληλεγγύη των εμπορικών συνδικάτων,
τις εταιρείες που ανήκουν σε εργαζομένους και πολλά άλλα. Ενώ δεν διακρίνονται
για τα κεφάλαιά τους και την επιρροή στις κυβερνήσεις, που χαρακτηρίζουν τις
μεγάλες επιχειρήσεις, στις διαδηλώσεις κατά τη διάσκεψη του ΠΟΕ απέδειξαν ότι
είναι σε θέση να κινητοποιήσουν πολύ κόσμο ώστε να σταματήσουν, έστω
προσωρινά, τη λήψη αποφάσεων.

Ένα μεγάλο ερώτημα που πρέπει να απαντήσουμε με την έλευση του 21ου αιώνα
είναι το εξής: θα κυριαρχήσουν οι οικονομικές αξίες έναντι των αντίστοιχων
ζωής ή θα συμβεί το αντίθετο; Οι μεγάλοι πνευματικοί ηγέτες όλων των
πολιτισμών ήταν σαφείς όταν έλεγαν ότι ο καλύτερος δρόμος στη ζωή δεν
εμπεριέχει τη συγκέντρωση υλικών αγαθών. Ο Ιησούς χρησιμοποίησε βία μόνο μία
φορά, ενάντια μιας συγκεκριμένης κατοχής ­ όχι των Ρωμαίων στρατιωτών ή των
φοροεισπρακτόρων ­ αλλά των τραπεζιτών.

Ελεύθερη αγορά

Ας είμαστε σαφείς με τον όρο «ελεύθερη αγορά». Πρόκειται για ένα ιδεολογικό
οικοδόμημα που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Όλες οι χώρες που
βιομηχανοποιήθηκαν επιτυχώς, το πέτυχαν μέσω της κρατικής παρέμβασης, μέσω της
ενεργούς κυβερνητικής συμμετοχής στην κατεύθυνση των επενδύσεων και της
επιχορήγησης επιλεγμένων τομέων της οικονομίας. Ο ναός της δημοκρατίας έχει
καταληφθεί τις τελευταίες δεκαετίες από τους υπερ-εθνικούς κολλυβιστές. Οι
μεγάλες επιχειρήσεις υπερισχύουν των εθνικών κυβερνήσεων καθώς και της
μυστικής παγκόσμιας κυβέρνησης (ο ΠΟΕ, η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές
Νομισματικό Ταμείο και άλλα), η οποία οικοδομήθηκε πίσω από τις πλάτες των
πολιτών. Το γιατί οι άρχοντες χρειάζεται να κρύβουν τις διαδικασίες λήψης
αποφάσεων, εξηγείται: αν το ποσοστό εκείνων που μονοπωλούν τη διαδικασία
(εκατομμυριούχων νομικών συμβούλων εταιρειών) διαμορφώνεται σε μικρότερο του
1% του πληθυσμού, το κοινό δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στις λεπτομέρειες. Αν
οι πολιτικές των διεθνών οργανισμών στόχευαν στο κοινό καλό, θα κρατούνταν
μυστικές; Και οι δικηγόροι των επιχειρήσεων δεν θα ήθελαν να συζητήσουν
ανοιχτά με εμάς, τους αντιπάλους αυτής της παγκοσμιοποίησης, και να αποδείξουν
τους ισχυρισμούς τους ότι… δεν ξέρουμε τι λέμε;

Στις πόλεις των πλουσίων χωρών του κόσμου, το Σιάτλ, το Κεμπέκ, το Λονδίνο, οι
διαδηλωτές οργίζονται με την οικονομία που μετατρέπει κάθε ζώντα οργανισμό σε
νεκρό χρήμα. Αυτές οι διαδηλώσεις σηματοδοτούν τη συγκρότηση ενός κινήματος
που βάζει την αγάπη για τη ζωή πάνω από την αγάπη για το χρήμα. Αν είναι
αλήθεια ότι «η φύση πάντα εκδικείται», τότε η άποψη που τη θέλει συνοδοιπόρο
θα υπερισχύσει της αντίπαλης, που προσπαθεί να της επιβληθεί και να τη
μετατρέψει σε χρήμα.

Ο Kevin Danaher είναι γνωστός Αμερικανός συγγραφέας και ιδρυτής του
κινήματος Νέα Διαμαρτυρία, που αποκτά όλο και μεγαλύτερη απήχηση.