«Να γνωριστούν κινήματα – συνδικάτα»

Ο Μαξ Βέμπερ μιλούσε για «υποδειγματικούς προφήτες», για ανθρώπους ή ομάδες
που δρουν μέσα από το παράδειγμα των πράξεών τους. Αυτός είναι ο ρόλος των
κοινωνικών κινημάτων, όπως τουλάχιστον τον περιέγραψε ο Γάλλος κοινωνιολόγος
Πιερ Μπουρντιέ, στη χθεσινή δεύτερη μέρα της Διάσκεψης της Αθήνας για τη
συγκρότηση ενός Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Κινήματος. Ένας ρόλος που θα
παραδειγματίζει με την ανιδιοτέλειά του, φθάνει τα κοινωνικά κινήματα να
συνδεθούν ουσιαστικά με τα εργατικά συνδικάτα και τη διανόηση.

Στο αμφιθέατρο του Γαλλικού Ινστιτούτου και στην εκδήλωση που διοργανώνεται
από τον διεθνή σύλλογο «Λόγοι Δράσης» (που έχει ιδρύσει ο Π. Μπουρντιέ), τη
ΓΣΕΕ και «ΤΑ ΝΕΑ», πήραν μέρος χθες το πρωί εκπρόσωποι διαφόρων κοινωνικών
κινημάτων. Τις μεγάλες δυσκολίες συνεργασίας κοινωνικών κινημάτων και
συνδικαλιστικού κινήματος τόνισαν όλοι οι ομιλητές και ιδίως ο διάσημος
φιλόσοφος, ο οποίος υπογράμμισε «ότι τα κοινωνικά κινήματα και οι
συνδικαλιστές πρέπει να γνωριστούν τόσο μεταξύ τους αλλά να γνωρίσουν καλύτερα
τον ίδιο τους τον εαυτό».

Τα κινήματα αυτά, συνέχισε ο Πιερ Μπουρντιέ, έφεραν νέες μεθόδους δράσης στο
προσκήνιο, τις οποίες δεν είχαν τα συνδικάτα. «Η συμβολική αποτελεσματικότητα
που χρησιμοποιούν τα κοινωνικά κινήματα είναι σημαντική επειδή εξαρτάται από
την προσωπική δέσμευση και το ρίσκο που πρέπει να πάρουν τα μέλη τους. Δεν
είναι μόνο οι διαδηλώσεις της Πρωτομαγιάς. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι
αντίδρασης, όπως οι καταλήψεις. Αυτά όμως απαιτούν θάρρος και κυρίως φαντασία.
Φαντασία που το εργατικό κίνημα διστάζει να δείξει…»

«Τα κοινωνικά κινήματα δεν εργάζονται σε επίπεδο λαϊκής επιμόρφωσης»,
παρατήρησε ο Φρανκ Πουπό, ερευνητής του συλλόγου «Λόγοι Δράσης» και ιδρυτής
του τμήματος Λατινικής Αμερικής του συλλόγου. Μεταφέροντας την εμπειρία του
από τις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Κεμπέκ, μίλησε για την παθητικότητα που
διακρίνει το ευρύ κοινό, για το «jet-set της αντιπαγκοσμιοποίησης» και για το
γεγονός ότι ακόμα και αδύναμα και ανοργάνωτα κοινωνικά κινήματα, όπως αυτό που
εκφράσθηκε στην καναδική πόλη, «υποχρεώνουν τους δυνατούς να επιδείξουν τη βία
τους, να κρυφτούν πίσω από τα όπλα τους».

Ένα παράδειγμα σύνδεσης κινημάτων και συνδικάτων είναι η περίπτωση του Ρ.
Ολιβέιρα στην Κολομβία που δημιούργησε μια σχολή επιμόρφωσης των εργατών και
κινητοποίησε μια ολόκληρη πόλη να αντιταχθεί στην ιδιωτικοποίηση της εταιρείας
υδάτων.

Οι μετανάστες ήταν άλλο ένα θέμα που απασχόλησε τους συμμετέχοντες στο
στρογγυλό τραπέζι, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν, ο αριθμός θα
αυξηθεί κατά πολύ τα επόμενα χρόνια ­ όπως είπε χαρακτηριστικά ο Γάλλος
ερευνητής, έως το έτος 2015 υπολογίζεται ότι θα φθάσουν στη Γαλλία από τη
Βόρεια Αφρική άλλα 30 εκατομμύρια μετανάστες.

Συγκλονιστικά στοιχεία για την ανεργία αλλά και προτάσεις για τη σύνδεση των
ανέργων με τα άλλα κοινωνικά κινήματα έδωσε ο Γ. Γαλάνης, εκπρόσωπος του
σωματείου ανέργων Πάτρας. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι πέρσι από τα 5.000 άτομα
με ψυχολογικά προβλήματα που επισκέφθηκαν την Ψυχιατρική Κλινική του
Πανεπιστημίου Πατρών, το 65% αντιμετώπιζε προβλήματα ανεργίας και επιβίωσης.

Όταν μιλάμε για «λησμονημένους», δεν πρέπει να ξεχνάμε τις γυναίκες,
παρατήρησε η Φωτεινή Σιάνου, αντιπρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής της
Ομοσπονδίας Εργατικών Συνδικάτων.

«Τα 2/3 των φτωχών είναι γυναίκες, το 70% των αναλφαβήτων είναι γυναίκες. Και
είναι σημαντικό να συνδεθεί το γυναικείο κίνημα με τα άλλα κινήματα αλλά και
να αναβαθμισθούν οι γυναίκες που συμμετέχουν στον συνδικαλισμό».

«Πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι σχέσεις των κοινωνικών κινημάτων με τα εργατικά
συνδικάτα δεν είναι ανταγωνιστικές», κατέληξε συνοψίζοντας την κουβέντα ο Πιερ
Μπουρντιέ. «Τα κοινωνικά κινήματα πρέπει να βοηθήσουν τα συνδικάτα να
αλλάξουν, αλλάζοντας ταυτόχρονα και τον ίδιο τους τον εαυτό και εκφραζόμενα με
πλουραλιστικό τρόπο».