ΔΡΟΜΟΙ

Στην εξαγωγή…

… του οικονομικού μοντέλου τους στον υπόλοιπο κόσμο, από την Πολωνία μέχρι
την Κίνα, οι Αμερικανοί υποστηρίζουν πως μαζί με αυτό εξάγουν και δημοκρατικά
ιδεώδη, όπως την έννομη τάξη και τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα. Τότε
γιατί δίνουν το κακό παράδειγμα; Το ερώτημα δεν είναι ούτε ρητορικό ούτε
αντιαμερικανικό. Το θέτει πρόσφατη μελέτη της οργάνωσης Human Rights Watch και
του Πανεπιστημίου Κορνέλ.

Η μελέτη…

… διαπιστώνει πως οι αμερικανικές επιχειρήσεις καταπατούν συστηματικά την
εργατική νομοθεσία και παραβιάζουν τα κατοχυρωμένα δικαιώματα των εργαζομένων
τους. Και το χειρότερο: η κυβέρνηση δεν κάνει τίποτα για να τις σταματήσει.
Από το 1930, η αμερικανική νομοθεσία εγγυάται τα συνδικαλιστικά δικαιώματα.
Και όμως, χιλιάδες εργαζόμενοι απολύονται κάθε χρόνο επειδή αναπτύσσουν
συνδικαλιστική «δράση» ­ επειδή, ας πούμε, φορούν στο πέτο την κονκάρδα του
σωματείου τους. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Συμβουλίου Εργασιακών Σχέσεων,
περισσότεροι από 20.000 εργαζόμενοι απολύονται κάθε χρόνο για τέτοιους λόγους.
Αυτό θα αποτελούσε σκάνδαλο σε οποιαδήποτε ανεπτυγμένη ευρωπαϊκή χώρα.

Τα συνδικάτα…

… έχουν υποστεί βαριά πλήγματα με τα χρόνια ­ πολλά από αυτά με δική τους
ευθύνη. Όμως, τα σωματεία είναι αυτά που δίνουν φωνή στις ανησυχίες των
εργαζομένων για την ασφάλεια στους χώρους εργασίας, τα σωματεία είναι αυτά που
στενεύουν το χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς, τα σωματεία είναι
αυτά που δίνουν συντάξεις και περίθαλψη. Χωρίς τα σωματεία, οι εργαζόμενοι δεν
θα έπαιρναν τίποτα από κανέναν, γιατί κανείς δεν δίνει τίποτα «δωρεάν». Γιατί
όμως οι Αμερικανοί, που κάθε τόσο υπογράφουν διεθνείς εμπορικές συμφωνίες,
διαλαλώντας πως έτσι προάγουν σε όλον τον κόσμο τη δημοκρατία και την έννομη
τάξη, αρνούνται να εφαρμόσουν τη δική τους;

Οι καιροί…

… είναι δύσκολοι για τις επιχειρήσεις. Σε μία περίοδο που διατυμπανίζεται ως
θριαμβευτική για τον καπιταλισμό ­ δέκα χρόνια μετά την πτώση του αντίπαλου
δέους ­ το οικονομικό σύστημα που επιβίωσε από τη σύγκρουση μοιάζει να πάσχει
σοβαρά στην καρδιά του: το κέρδος. Τα φθηνά εργατικά χέρια λιγοστεύουν ­ όσο
στερεύουν οι «δεξαμενές» του Τρίτου Κόσμου. Η οικολογική κρίση αυξάνει το
κόστος ­ το πόσο, φάνηκε από την πεισματική άρνηση του Μπους να δεχτεί το
πρωτόκολλο του Κιότο για το κλίμα. Από τον δέκατο ένατο αιώνα μέχρι σήμερα, οι
δημοκρατικές κατακτήσεις των εργαζομένων και το «κοινωνικό κράτος» κοστίζουν
ολοένα και πιο ακριβά στις επιχειρήσεις. Σε μια περίοδο που τη χρειάζεται όσο
ποτέ άλλοτε, το κράτος δεν έχει πια αξιοπιστία. Την έχασε μαζί με τον
ρυθμιστικό ρόλο του παγκόσμιου συστήματος. Δεν μπορεί να εγγυηθεί ούτε δουλειά
ούτε συντάξεις για όλους. Δεν μπορεί να εγγυηθεί την «τάξη», που έγινε
ασύμφορη. Δεν μπορεί να εγγυηθεί τα μονοπώλια, που είναι η μοναδική σίγουρη
πηγή υψηλού κέρδους. Η επαγγελία της «νέας τάξης» μοιάζει με χάος. Αν αυτό
είναι το «τέλος της Ιστορίας», καλή αρχή, κύριε Φουκουγιάμα…