ΔΡΟΜΟΙ

Έτσι έπεσε…

… ο Σινόπολι, όπως ακριβώς ο Μητρόπουλος, με το τεντωμένο χέρι που βαστούσε
την μπαγκέτα να συστρέφεται από έναν ξαφνικό σπασμό. Στα πενήντα τέσσερά του
χρόνια. Την πιο όμορφη και εκστατική στιγμή τής παρτιτούρας, στον γαλάζιο
ουρανό της Αΐντας, ένας ηλεκτρικός σπινθήρας έσκισε τη νύχτα του Νείλου, από
το μέρος της καρδιάς. Παράξενο και μοναδικό πεπρωμένο για τον Τζουζέπε
Σινόπολι, που η Αίγυπτος ήταν μια από τις μεγάλες του αγάπες. Κάποιοι τον
είχαν δει να γράφει ιερογλυφικά με την ίδια ευκολία που εμείς γράφουμε την
αλφαβήτα.

Ο Σινόπολι…

… ήταν δοσμένος στον ρομαντισμό, άρα στην παρακμή. Αν και Ιταλός, είχε
γερμανική κουλτούρα. Είχε σπουδάσει και τα πάθη της ψυχής. Όλα αυτά δεμένα
αρμονικά με τη μουσική. Ένας μεγάλος βαγκνερικός μαέστρος. Όμως το πεπρωμένο
θέλησε να «ζήσει» την τελευταία του στιγμή παρέα με τον Βέρντι, στον ουρανό
του Νείλου. Τόπος ταιριαστός για τον μαέστρο, που από το ιταλικό φως έμοιαζε
να προτιμούσε τις σκιές της αιγυπτιακής αρχαιότητας. Ανάμεσα στις ψηλές
νυχτερινές νότες της Αΐντας και τον επώδυνο σπασμό, μπορεί άραγε εκείνο το
τελευταίο σύντομο χαμόγελό του να έκλεινε μέσα του ένα αδιάβαστο μήνυμα, κάτι
σαν ιερογλυφικό;

55 χρόνια…

… πάνε από τότε που ο Αυστριακός συνθέτης Άντον Βέμπερν έπεφτε νεκρός από
τις σφαίρες ενός Αμερικανού στρατιώτη στις αυστριακές Άλπεις. Στα εξήντα δύο
του χρόνια. Βέμπερν, Σένμπεργκ και Άλμπαν Μπεργκ ήταν οι εμπνευστές τής
επαναστατικής δωδεκαφωνικής και αργότερα της σειραϊκής μουσικής της λεγόμενης
«σχολής της Βιέννης», στην οποία θήτευσε ευδοκίμως και ο δικός μας Σκαλκώτας.
Φεύγοντας μακριά από τους «συφιλιδικούς των τυμπάνων», ο Βέμπερν περιπλανιέται
από πόλη σε πόλη, από επαρχία σε επαρχία, από χώρα σε χώρα, χωρίς να βρίσκει
πουθενά ησυχία (στο βιβλίο του «Anton Weberns Tod», ο Γκερτ Γιόνκε περιγράφει
αυτό το ταξίδι). Ο «αφύσικος τύφος, η χολέρα της αμβροσίας, ο αφθώδης πυρετός
του κήπου της Εδέμ», αυτό το μουσικό τοπίο της αστικής τάξης, που την
υποκρισία του ξεγύμνωσε ο Φρόυντ, τον κυνηγάει παντού. Τον κυνηγάει και ο
ναζισμός, που διακρίνει την ανατροπή στη μουσική του.

Ο Βέμπερν…

… μετά την πτώση τού ναζισμού δείχνει επιτέλους να βρίσκει ησυχία.
Καλεσμένος στο σπίτι της κόρης του, βγαίνει λίγο στην εξώπορτα για να καπνίσει
ένα τσιγάρο, το πρώτο μετά το τέλος του πολέμου. Τρεις πιστολιές αντηχούν μέσα
στο σκοτάδι. Ο Αμερικανός στρατιώτης Ρέι Μπελ, που ήταν μαυραγορίτης, θα πει
αργότερα πως νόμισε ότι κάποιος τον απειλούσε, όταν είδε τη λάμψη από την
κάφτρα του τσιγάρου μέσα στη νύχτα. Έμεινε δεκαπέντε ημέρες στη φυλακή και
ύστερα φυγαδεύτηκε στην Αμερική. Δύσκολο να το χωρέσει ο νους πως κάτι τόσο
μεγάλο μπορεί να τελειώνει με κάτι τόσο μικρό, όταν το τυχαίο συναντιέται με
το πεπρωμένο του ανθρώπου.