Όχι στις συντεχνιακές μορφές αντιμετώπισης των προβλημάτων

Με βασικό προσκεκλημένο τον διεθνούς φήμης Γάλλο κοινωνιολόγο Πιέρ
Μπουρντιέ συνδιοργανώνεται στις 3, 4 και 5 Μαΐου από τη ΓΣΕΕ, «ΤΑ ΝΕΑ» και το
ελληνικό τμήμα του Ευρωπαϊκού Ομίλου «Λόγοι Δράσης» η Διάσκεψη της Αθήνας.

Αντικείμενο της Διάσκεψης θα είναι η συζήτηση των προτάσεων για την
αναγκαιότητα της συγκρότησης ενός Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Κινήματος ως
απαραίτητη προϋπόθεση για την οικοδόμηση μιας κοινωνικής Ευρώπης καθώς και οι
όροι υλοποίησής του.

Εν όψει της Διάσκεψης «ΤΑ ΝΕΑ» ανοίγουν έναν πρώτο κύκλο συζητήσεων
φιλοξενώντας όλο τον Απρίλιο τοποθετήσεις και αντιδράσεις εκπροσώπων του
συνδικαλιστικού κινήματος, των κοινωνικών κινημάτων και του κόσμου της διανόησης.

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, το μεγάλο αυτό όραμα όλων των Ευρωπαϊκών Εθνών, έχει
ήδη περάσει στη φάση της συγκεκριμένης υλοποίησής της. Τη θέση του ονειροπόλου
ενθουσιασμού της προηγούμενης δεκαετίας καταλαμβάνει πλέον ο συνετός και
ορθολογικός σχεδιασμός των κινήσεων από την πλευρά όλων των συντελεστών της
μεγάλης πορείας. Οι κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις των
χωρών-μελών σταθμίζουν προσεκτικά τον ρόλο τους και προγραμματίζουν τις μορφές
της παρέμβασής τους στο νέο ευρωπαϊκό υπερεθνικό περιβάλλον.

Είναι περισσότερο από φανερές οι επιδιώξεις των πανίσχυρων πολυεθνικών
οικονομικών κύκλων να ισχυροποιήσουν ακόμη περισσότερο τη θέση τους και να
καταστούν κύριοι ρυθμιστικοί παράγοντες στα πλαίσια της ενιαίας Ευρώπης. Στην
προσπάθειά τους αυτή, την οποία καλύπτουν με δάνεια συνθηματολογία από το
οπλοστάσιο του φιλελευθερισμού, π.χ. ελεύθερες αγορές προϊόντων, ελεύθερη
αγορά εργασίας, κατάργηση του κρατικού παρεμβατισμού κ.λπ., δεν διστάζουν να
χρησιμοποιήσουν την κρατική εξουσία ως μέσον επιβολής των απόψεών τους.
Κηρύττουν έτσι έναν ιδιότυπο φιλελευθερισμό, σύμφωνα με τον οποίο το κράτος
πρέπει να παρεμβαίνει ως ισχυρότατος μηχανισμός επιβολής των απόψεών τους, και
να καταργηθεί σε όλες τις λοιπές του εκφράσεις.

Ένα τέτοιο σχέδιο δεν οδηγεί ασφαλώς σε μια Ευρώπη δικαιοσύνης και ευημερίας
για όλους. Οι εργαζόμενοι των ευρωπαϊκών χωρών, το σύνολο του κόσμου της
εργασίας μέσα στο μεγάλο αυτό πολιτισμικό οικοδόμημα, πρέπει να παρουσιάσουν
τη δική τους άποψη για την αυριανή Ευρώπη της Ελευθερίας και της Δικαιοσύνης.
Και αυτό αναμφισβήτητα προϋποθέτει τον συντονισμό τής σκέψης και της δράσης
τους στα πλαίσια ενός ενοποιημένου ευρωπαϊκού κοινωνικού και συνδικαλιστικού
κινήματος.

Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, απαιτείται σοβαρή προσπάθεια και υπεύθυνη
μελέτη και ανάλυση των συντελεστών του νέου υπερεθνικού περιβάλλοντος. Πρέπει
να αποβληθούν παραδοσιακές συντεχνιακές μορφές αντιμετώπισης των προβλημάτων,
ώστε το ευρωπαϊκό κίνημα των εργαζομένων να κατορθώσει να αρθεί επιτυχώς στις
απαιτήσεις της νέας πραγματικότητας. Παρωχημένες και αναποτελεσματικές
νοοτροπίες και τακτικές είναι πιθανόν να αποτελέσουν στο άμεσο μέλλον το
μεγαλύτερο εμπόδιο στη γενική συσπείρωση γύρω από ένα κοινό σχέδιο και έναν
κοινό αγώνα. Επίσης, τα πλήγματα που έχει ήδη δεχθεί το συνδικαλιστικό κίνημα
σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες στη διάρκεια των δύο προηγούμενων δεκαετιών, σε
συνδυασμό με την διάχυτη αποπολιτικοποίηση ευρέων στρωμάτων των ευρωπαϊκών
κοινωνιών, προσθέτουν στα εμπόδια και τις αντιστάσεις που πρέπει να
υπερνικηθούν.

Ακόμη, δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ένα
γιγαντιαίων διαστάσεων οικονομικό και πολιτικό μόρφωμα, του οποίου η κατανόηση
είναι εξαιρετικά δυσχερής. Αποτελεσματική παρέμβαση και αποτελεσματική δράση
σημαίνει πρωτίστως επαρκή γνώση των πολύπλοκων μηχανισμών της λειτουργίας του.
Και η γνώση αυτή δεν είναι κάτι εύκολο, κάτι στο οποίο κάθε εργαζόμενος μπορεί
να έχει άμεση και ευχερή πρόσβαση. Επομένως, η συνεργασία με παράγοντες
ειδικευμένους στα «μυστικά» των δομικών και λειτουργικών παραμέτρων του
συστήματος είναι περισσότερο από αναγκαία. Ειδικοί επιστήμονες και ερευνητές,
αλλά και συνδικαλιστικά στελέχη με διάθεση διαρκούς ενημέρωσης, κατάρτισης και
επιμόρφωσης, θα διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο τόσο στην προσπάθεια να αναδειχθεί
η ανάγκη της ενοποίησης των ενεργειών των εθνικών φορέων, όσο και στη
διαμόρφωση μιας ρεαλιστικής, δυναμικής και αποτελεσματικής στρατηγικής.

Εξίσου μεγάλη σημασία πρέπει να αποδοθεί και στον ρόλο των Μέσων Μαζικής
Ενημέρωσης. Ζούμε σε μια εποχή, όπου ό,τι δεν διοχετεύεται στα Μέσα και δεν
προβάλλεται από αυτά, σχεδόν «δεν υπάρχει». Ο βαθμός εξάρτησης των πολιτών από
την πληροφορία που του προσφέρουν τα ηλεκτρονικά και τα έντυπα Μέσα, είναι
ιστορικά καινοφανής, καθώς παλαιότερες μορφές προσέγγισης και επικοινωνίας
έχουν χάσει τον δυναμισμό τους και τείνουν να εξαλειφθούν. Ωστόσο, η πρόσβαση
στα Μέσα, δεν πρέπει να θεωρηθεί πως αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Αν μια ενιαία
προσπάθεια όλων των Ευρωπαίων εργαζομένων αποκτήσει υπόσταση, τότε οι
δυνατότητές της να δηλώσει την παρουσία της στα δίκτυα ενημέρωσης μπορεί να
θεωρείται εξασφαλισμένη.

Βρισκόμαστε ακόμη στο ξεκίνημα. Αν σταθμιστούν σωστά οι όροι και οι
προϋποθέσεις, τότε μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ένα ενοποιημένο ευρωπαϊκό
κοινωνικό και συνδικαλιστικό κίνημα είναι πράγματι εφικτό. Μπορεί να διαρρήξει
τα όρια του οράματος και της ουτοπίας και να αποκτήσει σάρκα και οστά. Μπορεί
να αποτελέσει μια ζωντανή και πανίσχυρη κοινωνική δύναμη, που θα
συνδιαμορφώνει τις εξελίξεις και θα θέτει τη δική της σφραγίδα στην πορεία της
ενωμένης Ευρώπης.

Ο Γιάννης Μανώλης είναι γενικός γραμματέας της ΓΣΕΕ και σύμβουλος
ευρωπαϊκής ΟΚΕ