Η εμπιστοσύνη των επενδυτών φάρμακο για τη Σοφοκλέους

«Κατ’ αρχήν, η αναβάθμιση είναι από μόνη της ένα θετικό γεγονός και σχετίζεται
με την είσοδο της χώρας στην ευρωζώνη, αλλά και στην σταδιακή ωρίμανση της
χρηματιστηριακής αγοράς», επισημαίνει στη συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο
πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών και γενικός διευθυντής της Ερμής ΑΕΔΑΚ
κ. Χρίστος Σπανός, ο οποίος, αναφερόμενος στις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις,
ανέφερε ότι «κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το ύψος των κεφαλαίων που θα
εισέλθουν, τη χρονική στιγμή κ.ά., διότι αυτό θα εξαρτηθεί και από την διεθνή
χρηματιστηριακή συγκυρία, το επενδυτικό κλίμα στην ελληνική αγορά κ.λπ. Από
την άλλη πλευρά κάποια κεφάλαια που επενδύονται στις αναδυόμενες αγορές και
βρίσκονται ακόμα στο ΧΑΑ θα αποχωρήσουν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα γίνει
με “συντεταγμένο” και αυστηρά προκαθορισμένο τρόπο. Το τελικό ισοζύγιο μεταξύ
εισροών από το εξωτερικό και εκροών προς το εξωτερικό θα διαμορφωθεί με βάση
το διεθνές επενδυτικό κλίμα που θα επικρατήσει το 2001 και την προσφορά
ελκυστικών επενδυτικών προϊόντων από τις χρηματοπιστωτικές εταιρείες στην
Ελλάδα για τοποθέτηση των κεφαλαίων που θα αποσύρονται από τις καταθέσεις και
τα repos».

Ο κ. Σπανός είναι αισιόδοξος και δηλώνει ότι «είμαι από αυτούς που πιστεύουν
ότι το κλίμα έχει αρχίσει να βελτιώνεται στην ελληνική αγορά τους τελευταίους
μήνες και σε αυτό βεβαίως έχει συμβάλει και η προσδοκία εισροής ξένων
κεφαλαίων. Δεν θα ήθελα όμως με τίποτα να παραμείνουμε “όμηροι” στις όποιες
διαθέσεις των ξένων επενδυτών και να περιμένουμε παθητικά τα “καλά νέα” να
έλθουν μόνο από το εξωτερικό. Η κινητήρια δύναμη των εξελίξεων θα πρέπει να
προέρχεται από το εσωτερικό και αυτό θα επιτευχθεί σταδιακά με την
αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του επενδυτικού κοινού απέναντι στο
Χρηματιστήριο και τους θεσμικούς επενδυτές».

Ουσιαστική και τυπική αναβάθμιση

Είναι, όμως, αρκετή μία απόφαση ενός ξένου επενδυτικού οίκου ­ όσο αξιόπιστος
κι αν είναι αυτός ­ για να χαρακτηριστεί μία αγορά ως ώριμη ή απαιτούνται
κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά; Στην ερώτηση αυτή ο πρόεδρος της Ένωσης
των Θεσμικών Επενδυτών απαντά: «Νομίζω ότι χρειάζονται και οι δύο
προϋποθέσεις, διότι, ειδικά για τους ξένους επενδυτές, η στάση ενός διεθνούς
οίκου έχει βαρύνουσα σημασία δεδομένου ότι αυτή η κατηγορία των επενδυτών δεν
έχει άμεση γνώση και εμπειρία για το τι συμβαίνει στην ελληνική οικονομία,
στην κεφαλαιαγορά και ειδικότερα στις ελληνικές επιχειρήσεις που είναι
εισηγμένες στο ελληνικό χρηματιστήριο. Ανεξάρτητα όμως από την όποια
αναβάθμιση, η Σοφοκλέους σίγουρα διαθέτει κάποια χαρακτηριστικά που την
τοποθετούν εκ των πραγμάτων μέσα στην ομάδα των ώριμων αγορών, κάτι που έχει
επιτευχθεί και από την ενίσχυση του νομικού και θεσμικού πλαισίου λειτουργίας
της».

Κλονισμένη εμπιστοσύνη

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι οι επενδυτές έχουν «πληγωθεί» από
την παρατεταμένη πτώση σε βαθμό που δεν εμπιστεύονται πλέον ούτε τις μετοχές
ούτε τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια. Μάλιστα υποστηρίζουν ότι το κλίμα αυτό θα
πάρει πολύ καιρό για να αποκατασταθεί, καθώς η αναστροφή της ψυχολογίας είναι
δύσκολη.

Γι’ αυτό το θέμα ο κ. Σπανός πιστεύει ότι «η ελληνική και η διεθνής εμπειρία
αποδεικνύει ότι η εμπιστοσύνη του επενδυτικού κοινού απέναντι στις μετοχές και
τα αμοιβαία κεφάλαια μπορεί βραχυπρόθεσμα να κλονίζεται, αλλά
μεσομακροπρόθεσμα οι επενδυτές επιστρέφουν, κάτι που έχει αρχίσει να
σημειώνεται πρόσφατα και στην ελληνική αγορά. Άλλωστε αργά ή γρήγορα οι
Έλληνες επενδυτές θα συνειδητοποιήσουν ότι οι εναλλακτικές τοποθετήσεις για τα
διαθέσιμά τους δεν τους προσφέρουν υψηλές ονομαστικές αποδόσεις ή προσφέρουν
καθαρές αποδόσεις που υπολείπονται του πληθωρισμού».

Υπάρχουν όμως κι άλλες επενδυτικές διέξοδοι, εκτός του Χρηματιστηρίου. Όπως
εξηγεί ο κ. Σπανός, «μία επενδυτική συμβουλή θα ήταν σίγουρα να επενδύσουν
μέρος των διαθεσίμων τους σε αμοιβαία κεφάλαια και μετοχές επενδύσεων
χαρτοφυλακίου γιατί πιστεύω ότι ο μέσος επενδυτής χρειάζεται υποστήριξη και
επαγγελματική διαχείριση τώρα περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στο
παρελθόν. Οι επενδύσεις σε αυτά τα προϊόντα στηρίζονται στη διασπορά του
κινδύνου κάτι που συχνά οι ιδιώτες επενδυτές ξεχνούν στην προσπάθειά τους να
πετύχουν το μέγιστο κέρδος σε ελάχιστο χρονικό διάστημα».

Οι «μεγάλοι» είναι τελικά «μικροί»

Οι θεσμικοί θεωρούνται οι «μεγάλοι παίκτες» της αγοράς, στους οποίους
χρεώνεται κατά καιρούς η μεγάλη άνοδος ή η μεγάλη πτώση στη Σοφοκλέους. Όμως,
από το ενεργητικό τους προκύπτει ότι τελικά κατέχουν μικρό ποσοστό της
συνολικής κεφαλαιοποίησης, το οποίο είναι λίγο μεγαλύτερο απ’ αυτό των ξένων.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Μερικοί υποστηρίζουν ότι οι θεσμικοί δεν θέλουν ή ότι
διστάζουν να επενδύσουν στο ελληνικό Χρηματιστήριο.

Ο πρόεδρος των θεσμικών επενδυτών απαντά λέγοντας ότι «πράγματι οι θεσμικοί
επενδυτές (αμοιβαία κεφάλαια και εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου)
θεωρούνται από πολλούς οι “μεγάλοι παίκτες” της αγοράς στους οποίους χρεώνεται
κατά καιρούς η μεγάλη άνοδος ή η μεγάλη πτώση της Σοφοκλέους. Αυτό όμως είναι
κάτι το οποίο ακόμα και αν επιθυμούσαν οι θεσμικοί επενδυτές δεν θα μπορούσαν
να πραγματοποιήσουν για τον απλούστατο λόγο ότι η θέση τους στη συνολική
κεφαλαιοποίηση της αγοράς δεν είναι αυτή που μερικές φορές πιστεύεται και
συνήθως είναι κάτω του 10%, ποσοστό μικρότερο από το αντίστοιχο στις
περισσότερες αγορές του εξωτερικού. Η συμμετοχή αυτή των θεσμικών βασικά
καθορίζεται από τα κεφάλαια τα οποία μάς εμπιστεύονται οι ιδιώτες επενδυτές
και θα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα για όσο καιρό αυτοί οι επενδυτές θα
προσδοκούν να αποκομίσουν σημαντικότερα κέρδη με τις απευθείας τοποθετήσεις
τους στο ΧΑΑ. Η στάση αυτή αναμένεται να αλλάξει σταδιακά στο προσεχές χρονικό
διάστημα, ώστε οι θεσμικοί επενδυτές να ενισχύσουν τη θέση τους στην αγορά και
να παίξουν ένα ενεργητικότερο ρόλο στις εξελίξεις όπως συμβαίνει και στις
άλλες ώριμες αγορές του εξωτερικού».

«Όσον αφορά τη συμμετοχή των θεσμικών στα παράγωγα», συμπληρώνει ο κ. Σπανός,
«είναι γεγονός ότι στην αρχή ήταν πολύ περιορισμένη διότι η αγορά ήταν ρηχή
στο ξεκίνημα, αλλά με την πάροδο του χρόνου η θέση μας ενισχύθηκε χωρίς αυτό
να σημαίνει ότι δεν μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε
ότι τα παράγωγα δεν αποτελούν από μόνα τους επένδυση, αλλά είναι ένα εργαλείο
για την προστασία της επένδυσης ή την ενίσχυση της απόδοσης με την ανάληψη
βεβαίως και του ανάλογου ρίσκου».

Ποιος είναι ο Χρίστος Σπανός

Ο κ. Χρίστος Σπανός είναι ο πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, γενικός
διευθυντής και αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Ερμής ΑΕΔΑΚ και μέλος του Διοικητικού
Συμβουλίου του Χρηματιστηρίου Παραγώγων Αθηνών. Γεννήθηκε στην Αθήνα, είναι
παντρεμένος και έχει δύο παιδιά. Είναι επίσης μέλος του Δ.Σ. του Αποθετηρίου
και του Οργανισμού Ασφαλίσεως Εξαγωγικών Πιστώσεων. Από το 1994 έως το 1998
ήταν μέλος του Δ.Σ. της Εμπορικής Χρηματιστηριακής και από το 1988 έως το 1991
μέλος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Από το 1988 κατέχει επιτελικές θέσεις στην
Εμπορική Τράπεζα (διευθυντής επενδύσεων, σύμβουλος σε θέματα επενδυτικής
τραπεζικής και διαχείρισης χαρτοφυλακίου, διευθυντής τομέα επενδύσεων
χαρτοφυλακίου, γενικός διευθυντής στο Ερμής Αμοιβαίο).