Καραμπόλα στις αγορές

«Όταν ο Dow Jones φταρνίζεται, η Σοφοκλέους πουντιάζει». Πρόκειται για μια
πολύ συνηθισμένη ρήση, η οποία έχει προκύψει από την εμπειρία της αγοράς. Η
στατιστική, όμως, δείχνει ότι η φράση αυτή αντικατοπτρίζει τη μισή αλήθεια,
αφού η σχέση που έχει το ελληνικό Χρηματιστήριο με το αμερικανικό είναι μικρή.

ΠΙΝΑΚΑΣ: Ο βαθμός και ο τρόπος επηρεασμού εκφράζονται με τον συντελεστή συσχέτισης, ο οποίος όταν είναι θετικός μεταξύ δύο αγορών, τότε αυτές κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Όταν είναι αρνητικός, κινούνται αντίθετα. Το πόσο αντίθετα ή προς την ίδια κατεύθυνση κινούνται μεταξύ τους οι αγορές, το δείχνει το μέγεθος του συντελεστή. Όσο πιο μεγάλος είναι, τόσο πιο «στενή» είναι η σχέση μεταξύ των δύο αγορών.

Η αμερικανική αγορά μετοχών έχει μεγάλη σχέση με την ευρωπαϊκή και ιδιαίτερα
με εκείνη της Φρανκφούρτης, που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη Σοφοκλέους. Έτσι,
έμμεσα φθάνουν τα κύματα της κρίσης από τις ΗΠΑ στη Σοφοκλέους. Εάν, όμως,
τύχει και ανέβει ο δείκτης Dow Jones, τότε θα επηρεαστεί θετικά το
Χρηματιστήριο του Λονδίνου, το οποίο, όμως, κινείται αντίθετα από τη
Σοφοκλέους. Άρα, μπορεί το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης να ανεβαίνει και η
Σοφοκλέους να πέφτει. Παρόμοιες εξηγήσεις υπάρχουν και για τις σχέσεις
Χρηματιστηρίου Ιαπωνίας και ΧΑΑ.

Ο Dow Jones

Οι διαπιστώσεις αυτές προκύπτουν από μελέτη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, την
οποία εκπόνησε η Διεύθυνση Μελετών, Παρακολούθησης Κεφαλαιαγοράς και Διεθνών
Σχέσεων, με βάση τα στοιχεία και την πορεία των αγορών τον Φεβρουάριο. Από τη
στατιστική ανάλυση των στοιχείων εξηγείται το φαινόμενο του ντόμινο στις
διεθνείς αγορές και προέκυψαν συμπεράσματα τόσο για τον βαθμό που επηρεάζει η
μία την άλλη όσο και για τον τρόπο (θετικά ή αρνητικά).

Τα στοιχεία για το ελληνικό Χρηματιστήριο δείχνουν ότι ο συντελεστής
συσχέτισής του με τον δείκτη Dow Jones του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης
είναι 0,0766 ή 7,66%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όταν το αμερικανικό
Χρηματιστήριο ανεβαίνει (ή κατεβαίνει) κατά 1%, τότε η Σοφοκλέους ανεβαίνει (ή
πέφτει αντίστοιχα) κατά 0,0766%.

Άλλες αγορές

Γιατί, όμως, όταν αντιμετωπίζει προβλήματα το αμερικανικό Χρηματιστήριο ή όταν
επικρατεί στις ΗΠΑ αισιοδοξία, τότε στη Σοφοκλέους το κλίμα είναι θετικό; Οι
συνέπειες αυτές στη Σοφοκλέους είναι έμμεσες, καθώς το αμερικανικό
Χρηματιστήριο επηρεάζει σημαντικά τις ευρωπαϊκές αγορές και εκείνες κυρίως
επηρεάζουν με τη σειρά τους σε μεγάλο βαθμό την ελληνική. Στη συγκεκριμένη
περίπτωση, η Σοφοκλέους επηρεάζεται κατά 30,3% από το Χρηματιστήριο της
Γερμανίας, το οποίο όμως επηρεάζεται κατά 73,09% από τον δείκτη Dow Jones.
Αντίστοιχη είναι η ερμηνεία και για τις συνέπειες που δέχεται η Σοφοκλέους από
την πορεία του Χρηματιστηρίου της Ιαπωνίας.

Ο συντελεστής συσχέτισης του Γενικού Δείκτη της Σοφοκλέους με τον δείκτη
Nikkei του Χρηματιστηρίου της Ιαπωνίας είναι 0,2466 (24,66%), με τον δείκτη
της Γερμανίας είναι 0,3030 (30,30%), με εκείνον της Γαλλίας είναι 0,2610
(26,10%), με του Μιλάνου είναι 0,1919 (19,19%) και με τον δείκτη της Μαδρίτης
0,3412 (34,12%). Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο συντελεστής συσχέτισης με τον δείκτη
FTSE-100 του Χρηματιστηρίου του Λονδίνου, ο οποίος είναι αρνητικός (-0,1071 ή
-10,71%). Αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό Χρηματιστήριο και το Χρηματιστήριο του
Λονδίνου κινούνται αντίθετα. Εάν για παράδειγμα, το Χρηματιστήριο του Λονδίνου
πέσει κατά 1%, τότε η Σοφοκλέους θα ανέβει κατά 0,1071%.

Αντιφατικές εκθέσεις για τις επιπτώσεις

Αντιφατικές παρουσιάζονται οι πρόσφατες εκθέσεις των ξένων οίκων σχετικά με
τις επιπτώσεις που θα έχουν η αναβάθμιση της Σοφοκλέους στην αγορά και το ύψος
των ξένων κεφαλαίων που θα εισρεύσουν.

Τις τελευταίες ημέρες και ειδικά μετά την ανακοίνωση του αναθεωρημένου δείκτη
από τη Morgan Stanley για την Ελλάδα στις 10 Απριλίου, έχουν δει το φως της
δημοσιότητας αρκετές εκθέσεις μεγάλων διεθνών επενδυτικών οίκων που προβλέπουν
τις εισροές και τις εκροές ξένων κεφαλαίων από τη Σοφοκλέους λόγω της
αναβάθμισης. Επίσης, προχωρούν σε εκτιμήσεις για τα κεφάλαια που πρόκειται να
τοποθετηθούν σε κάθε μία μετοχή από τις 24 που απαρτίζουν τον νέο δείκτη της
Morgan Stanley, ανάλογα με τον συντελεστή βαρύτητας που έχει η κάθε μία
ξεχωριστά στον εν λόγω δείκτη.

Ενδεικτικά αναφέρεται η πρόσφατη έκθεση της Salomon Smith Barney (11 Απριλίου
2001), η οποία προέβλεπε καθαρές εισροές ξένων κεφαλαίων ύψους 1,5 δισ.
δολαρίων (580 δισ. δραχμών, περίπου). Στη συνέχεια ακολούθησε έκθεση της UBS
Warburg (17 Απριλίου 2001), η οποία εκτιμά ότι οι εισροές θα ανέλθουν σε 4,8
δισ. δολάρια (1,8 τρισ. δραχμές, περίπου), και έκθεση της Morgan Stanley Dean
Witter, σύμφωνα με την οποία προβλέπονται καθαρές εισροές 758 εκατ. δολαρίων
(290 δισ. δραχμές, περίπου).

Σύμφωνα με την ανάλυση της Salomon Smith Barney, οι τοποθετήσεις των ξένων
θεσμικών θα πραγματοποιηθούν στο ελληνικό Χρηματιστήριο γύρω στις 31 Μαΐου
2001, όταν η Σοφοκλέους θα ενταχθεί στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών της
Morgan Stanley.

Από την πλευρά του ο οίκος Morgan Stanley Dean Witter εκτιμά ότι από τη
στάθμιση του ελληνικού δείκτη υπολογίζονται εισροές ξένων κεφαλαίων ύψους 1,02
δισ. δολαρίων. Ωστόσο, θα υπάρξουν εκροές από ξένα χαρτοφυλάκια που επενδύουν
σε αναδυόμενες αγορές ύψους 264 εκατ. δολαρίων. Συνεπώς, οι καθαρές εισροές
υπολογίζονται σε 758 εκατ. δολάρια ή σε 290 δισ. δραχμές, περίπου. Ο διεθνής
οίκος UBS Warburg υπολογίζει άλλο ποσό, το οποίο ανέρχεται σε 4,8 δισ. δολάρια
(1,8 τρισ. δραχμές, περίπου) επισημαίνοντας, όμως, την πιθανότητα να εισέλθουν
λιγότερα καθώς η ελληνική αγορά είναι μικρή.

Ενδιαφέρον, όμως, παρουσιάζουν οι διαχρονικές εκτιμήσεις των ίδιων οίκων για
τις εισροές των ξένων κεφαλαίων στην Ελλάδα λόγω της αναβάθμισης.

Η Salomon Smith Barney, για παράδειγμα, τον Οκτώβριο του 1999 είχε υπολογίσει
εισροές της τάξεως των 8 με 10 δισ. δολαρίων (2,4 έως 3 τρισ. δραχμές), ενώ
τον Νοέμβριο του 2000 οι εκτιμήσεις μειώθηκαν στα 2 δισ. δολάρια. Η UBS τον
Νοέμβριο του 2000 είχε υπολογίσει εισροές ξένων κεφαλαίων 11 δισ. δολαρίων
λόγω αναβάθμισης. Επίσης, εκτιμούσε ότι ξένα κεφάλαια ύψους 3,6 δισ. δολαρίων
θα εισέρεαν μέχρι τις 31 Μαΐου 2001.