Απογειώνονται τα κέρδη της Αιρ Φρανς

Ο γαλλικός αερομεταφορέας, η Air France, αναπτύσσεται συνεχώς, παρά το γεγονός ότι παραμένει υπό κρατική ιδιοκτησία

Ενώ πολλές ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες αιμορραγούν οικονομικά και οι
διευθυντές τους παραιτούνται μαζικά, η γαλλική Αιρ Φράνς, που κάποτε
χαρακτηριζόταν ως ιπτάμενη γραφειοκρατία, πρόκειται σύντομα να ανακοινώσει το
πέμπτο συναπτό έτος κερδοφορίας ύστερα από έξι χρόνια πραγματοποίησης ζημιών.
Σε μια πρόσφατη συνέντευξη που παραχώρησε από το Παρίσι ο Ζαν Σιρίλ Σπινετά,
διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, τόνισε ότι η φετινή κερδοφορία ­ παρά την
απογείωση των τιμών των καυσίμων ­ «θα είναι καλύτερη σε σχέση με πέρυσι»,
όταν η Αιρ Φρανς πραγματοποίησε κέρδη ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η ανάκαμψη ήταν εντυπωσιακή. Και γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν αναλογιστεί
κανείς ότι η Αιρ Φρανς ανήκει στο γαλλικό Δημόσιο και τα σωματεία των
εργαζομένων της είχαν τη φήμη ότι πρώτα απεργούσαν και μετά διαπραγματεύονταν.

«Είναι μια εταιρεία που διευθύνεται πολύ σωστά και αποτελεσματικά», λέει ο
Άντριου Λόμπενμπεργκ, αναλυτής του κλάδου αερομεταφορών στον επενδυτικό οίκο
Τζέι Πι Μόργκαν. «Υπάρχει η αντίληψη ότι εξακολουθεί να είναι μια κρατική
εταιρεία, δέσμια των ορέξεων των σωματείων. Ωστόσο, έχει την οργάνωση μιας
αποτελεσματικής αεροπορικής εταιρείας, ένα σωστό πρόγραμμα πτήσεων και μια
αποτελεσματική λειτουργία στο έδαφος».

Η κατάσταση, όμως, στο παρελθόν δεν ήταν η ίδια. Στις αρχές της δεκαετίας του
1990, όταν η Αιρ Φράνς έχανε περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο δολάρια, η
εταιρεία ήταν διαιρεμένη γεωγραφικά. Το τμήμα του Βόρειου Ατλαντικού αποφάσιζε
για το πού και αν θα πετάξει, καθώς και για τα αεροσκάφη που θα αγόραζε.
Ανάλογη αυτονομία είχαν και τα τμήματα Αφρικής και Ασίας.

«Το σχήμα ήταν δυσλειτουργικό», λέει ο Ρακές Γκάνγκουολ, διευθύνων σύμβουλος
της αμερικανικής αεροπορικής εταιρείας Γιου Ες Αιργουέις, ο οποίος εργάστηκε
στη γαλλική εταιρεία το 1994. Ο κ. Γκάνγκουολ βοήθησε στη μεταμόρφωση της Αιρ
Φρανς από μια προβληματική κρατική αεροπορική εταιρεία σε μια επιχείρηση με
μοντέρνες τεχνικές διοίκησης και ένα σύστημα λειτουργίας που επιτρέπει τη
διαμόρφωση τιμών εισιτηρίων με πολύ αποδοτικό τρόπο.

«Τα περισσότερα από τα πράγματα που θα μπορούσε να κάνει λάθος μια αεροπορική
εταιρεία γίνονταν από την Αιρ Φρανς: στη διοίκηση, στην πολιτική τιμών και
πωλήσεων, στην οργάνωση του προγράμματος πτήσεων και στον τρόπο λειτουργίας»,
λέει ο ίδιος. Απλές προσπάθειες για αλλαγές στην Αιρ Φρανς χρειάζονταν μήνες
για να εφαρμοστούν, κυρίως λόγω της απροθυμίας όλων να προχωρήσουν σε
καινοτομίες. Ακόμη και η δημιουργία ενός προγράμματος συχνών ταξιδιωτών
προκάλεσε αντιπαραθέσεις. Το πρόγραμμα θα πίστωνε χιλιόμετρα ή μίλια στους
επιβάτες; Τελικά επικράτησαν τα μίλια.

Η μεταμόρφωση

Η μεταμόρφωση ­ από μια κρατική αεροπορική εταιρεία σε μια επιχείρηση που το
55% ανήκει στο γαλλικό Δημόσιο, το 34% διαπραγματεύεται στο χρηματιστήριο και
το 11% ανήκει στους εργαζομένους και με πραγματοποίηση κερδών σε μια εποχή που
οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες χάνουν δισεκατομμύρια ­ οφείλεται κυρίως
στην επιτυχία του αεροδρομίου Σαρλ Ντε Γκωλ που βρίσκεται βόρεια της Πόλης του
Φωτός.

«Το αεροδρόμια είναι ο άσος στο μανίκι για την Αιρ Φρανς», λέει ο κ. Σπινετά.
«Είναι ένα φαινόμενο». Ένας τέταρτος διάδρομος πρόκειται σύντομα να ανοίξει
και ένας τρίτος αεροσταθμός θα μπει σε λειτουργία μετά τρία χρόνια. Υπάρχει
επίσης η δυνατότητα για τη δημιουργία αεροσταθμού που θα πραγματοποιεί
συχνότατες προγραμματισμένες πτήσεις (satellite terminal). Ο Ροντ Έντινγκτον,
διευθύνων σύμβουλος της βρετανικής αεροπορικής εταιρείας Μπρίτις Αιργουέις,
έχει δηλώσει ότι είναι απλώς ζήτημα χρόνου η υποσκέλιση του αεροδρομίου του
Λονδίνου Χίθροου από το Σαρλ Ντε Γκωλ ως το ευρωπαϊκό αεροδρόμιο με την
υψηλότερη επιβατική κίνηση. Η ανάπτυξη του Σαρλ Ντε Γκώλ, το οποίο η Αιρ Φρανς
άρχισε να χρησιμοποιεί ως έδρα το 1996, ήταν σταθερή. Το περασμένο καλοκαίρι
προσέφερε περισσότερες από 14.000 πτήσεις ανταπόκρισης, τρεις φορές
περισσότερες από αυτές που πραγματοποίησε η Μπρίτις Αιργουέις στο Χίθροου και
σχεδόν διπλάσιες από αυτές που προσέφερε η γερμανική Λουφτχάνσα στο αεροδρόμιο
της Φρανκφούρτης. Η συνεχής ανάπτυξη της Αιρ Φρανς ενισχύεται και από τη
συμμαχία Σκάι – Τιμ, στην οποία εκτός από τον γαλλικό αερομεταφορέα συμμετέχει
η αμερικανική Δέλτα Αιρλάνς, η μεξικανική Αερομέξικο και οι αερογραμμές της
Νότιας Κορέας.

Παρά το γεγονός ότι η Αιρ Φρανς εξακολουθεί να γιγαντώνεται ­ η επιβατική
κίνηση αυξήθηκε κατά 9% τα τελευταία δύο χρόνια ­ η διοίκησή της αυξάνει
συνεχώς την αποτελεσματικότητα μέσω της συμπίεσης του κόστους λειτουργίας.

Ο αρχιτέκτονας της επιτυχίας

Ο κ. Σπινετά, ένας Κορσικανός που αποφοίτησε από τη Σχολή Δημόσιας Διοίκησης
της Γαλλίας στην οποία εκπαιδεύονται οι κορυφαίοι αξιωματούχοι της χώρας,
ανακοίνωσε πρόσφατα ένα νέο πρόγραμμα μείωσης του κόστους λειτουργίας, το
οποίο προβλέπει ότι μέσα στα επόμενα τρία χρόνια το κόστος θα μειωθεί κατά 5%.
Ο κ. Σπινετά κατάφερε να αξιοποιήσει στο έπακρο τα σημαντικά βήματα
εκσυγχρονισμού της εταιρείας που έγιναν από τον προκάτοχό του Κριστιάν Μπλαν.

Ωστόσο, από το 1997 που ανέλαβε τα ηνία της Αιρ Φρανς ήρθε αντιμέτωπος με μια
μεγάλη απεργία των πιλότων, με τους οποίους κατάφερε να συμβιβαστεί
προσφέροντάς τους μετοχές στην επιχείρηση με αντάλλαγμα το πάγωμα των μισθών
τους. Το άλλο σημαντικό πλήγμα που δέχτηκε η εταιρεία ήταν η συντριβή το
περασμένο καλοκαίρι ενός αεροσκάφους Κονκόρντ, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 113
επιβάτες.

Αν υπάρξει κάποιο πρόβλημα στο μέλλον για την Αιρ Φρανς, αυτό σύμφωνα με τους
αναλυτές θα προέλθει από τις σχέσεις της διοίκησης με τα σωματεία. Παράλληλα,
σημαντική πρόκληση για την Αιρ Φρανς θα είναι η διατήρηση της
αποτελεσματικότητας στο σύστημα παραλαβής και παράδοσης αποσκευών. Ένας
αναλυτής της αγοράς αερομεταφορών τόνισε ότι η Μπρίτις Αιργουέις «δεν
πρόκειται να ζήσει πάλι τις ημέρες δόξας του παρελθόντος, όπου η κυριαρχία της
στους ευρωπαϊκούς ουρανούς δεν αμφισβητείται από κανέναν. Με τον νέο διάδρομο
στο Σαρλ Ντε Γκωλ η Αιρ Φρανς μπορεί να αναπτυχθεί κατά 30% έως 40%. Είναι
απίστευτο τι μπορεί να επιτύχει ο γαλλικός αερομεταφορέας τα επόμενα πέντε έως
δέκα χρόνια».

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης