Το μετέωρο βήμα των γαλάζιων 30άρηδων

Άρης Σπηλιωτόπουλος. Επιτυχίες, αλλά και… αντιπάθειες

Είναι σχεδόν όλοι άνδρες και οι περισσότεροι έχουν περάσει τα τριάντα. Άλλοι
έχουν καλές σπουδές σε μεγάλα αμερικανικά πανεπιστήμια της Δυτικής Ακτής και
«πολιτικό ονοματεπώνυμο», αφού είναι γόνοι γνωστών οικογενειών της ελληνικής
Δεξιάς. Άλλοι σπούδασαν στην Ελλάδα, «πήραν το πολιτικό ασανσέρ από χαμηλά»
και αναδείχθηκαν ως στελέχη της ΔΑΠ και της ΟΝΝΕΔ την περίοδο 1985-93.
Ορισμένοι στελεχώνουν τα πολιτικά γραφεία επωνύμων βουλευτών της συντηρητικής
παράταξης ­ η περίπτωσή τους είναι όμως η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Οι
περισσότεροι βρίσκονται εκτός ενεργού πολιτικής, εργαζόμενοι επιτυχώς ως
δικηγόροι ή ως στελέχη εταιρειών επικοινωνίας και διαφήμισης ή απασχολούμενοι
στον χρηματο-οικονομικό τομέα. Είναι μάλιστα αμφίβολο αν προσήλθαν καν στο
συνέδριο της Ν.Δ. στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας το περασμένο Σαββατοκύριακο.
Έχουν φιλελεύθερες απόψεις (αν και μερικοί είναι πιο συντηρητικοί από τους
άλλους) και καλούς τρόπους. Πίνουν τον καφέ τους στην Πλατεία Κολωνακίου και
μπορεί κανείς να τους δει το μεσημέρι να γευματίζουν στο «Σέντραλ» (ή στην
«Brasserie» της οδού Βαλαωρίτου) και το βράδυ να πίνουν το ποτό τους στο
«Rock’n’Roll» της οδού Λουκιανού. Ως επί το πλείστον είναι οπαδοί του
Παναθηναϊκού. Όπως παραδέχεται ψύχραιμα ένας από αυτούς, αποτελούν μάλλον «μια
χαμένη γενιά» για την ελληνική συντηρητική παράταξη.

Η ζώνη του λυκόφωτος

Στον χώρο της ελληνικής Δεξιάς οι «ανερχόμενοι τριαντάρηδες» είναι είδος
ευπαθές. Ετερογενείς και ετερόκλητοι μπορεί να είναι, όμως τις συνέπειες της
μακροχρόνιας απουσίας της Ν.Δ. από την εξουσία τις υφίστανται όλοι μαζί. Κατά
την εικοσαετία 1981-2001 η συντηρητική παράταξη έχει κυβερνήσει τη χώρα μόλις
τρία χρόνια. Πρόκειται για κατάσταση η οποία, εκτός απροόπτου, δεν θα αλλάξει
πριν από το 2004. Τούτο σημαίνει ότι όλοι εκείνοι που, ελέω σπουδών,
ικανότητας ή διασυνδέσεων, θα αξιοποιούνταν ως σύμβουλοι ή στελέχη υπουργείων
μιας (υποθετικής) κυβέρνησης της Ν.Δ., παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ένα είδος
πολιτικής «ζώνης του λυκόφωτος». Κάποιοι έκαναν ένα βήμα μπροστά. Ενδεικτικά
μπορούν να αναφερθούν ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Κ. Χατζηδάκης και οι βουλευτές
Μ. Βαρβιτσιώτης και Στ. Στυλιανίδης. Τους περισσότερους όμως τους αποθάρρυναν
οι διαδοχικές ήττες το 1993, το 1996 και το 2000, αλλά και οι συνεχείς αλλαγές
ηγεσίας (από τον Κ. Μητσοτάκη στον Μ. Έβερτ και τελικά στον Κ. Καραμανλή). Εξ
ου και αρκετοί γύρισαν την πλάτη στην πολιτική και σήμερα ιδιωτεύουν. Άλλοι
περιμένουν και παρατηρούν. Κατ’ ιδίαν η απογοήτευσή τους είναι μεγάλη και όπως
παραδέχεται κάποιος που συμμετέχει σε τέτοιου είδους συζητήσεις, «η στάση τους
απέναντι στη Ν.Δ. είναι συχνά πολύ πιο επικριτική απ’ ό,τι απέναντι στην
κυβέρνηση».

Κυριάκος Μητσοτάκης. Θα κατέλθει στην πολιτική;

Η ανθρωπολογία των «τριαντάρηδων» του ελληνικού συντηρητικού χώρου
περιλαμβάνει ομάδες με διαφορετική προέλευση και χαρακτηριστικά. Κατ’ αρχάς
υπάρχουν οι αμερικανοσπουδασμένοι «με ονοματεπώνυμο», οι οποίοι έχουν επιλέξει
την επαγγελματική καριέρα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με λαμπρές σπουδές στο
Χάρβαρντ, είναι venture capitalist για λογαριασμό της Εθνικής Τράπεζας.
Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, ακόμη αμφιταλαντεύεται για το αν θα κατέλθει
στην ενεργό πολιτική. Σπουδές στη Βοστώνη με μεταπτυχιακό στο Fletcher School
of Law and Diplomacy του Πανεπιστημίου Ταφτς, έχει και ο, λίγο μικρότερος σε
ηλικία, Θωμάς Βαρβιτσιώτης, πρόεδρος της V+Ο, εταιρείας συμβούλων στρατηγικής
και επικοινωνίας με γραφεία στον οδό Μέρλιν. Στην ίδια εταιρεία εργάζεται ως
διευθύνων σύμβουλος ο Γιάννης Ολύμπιος (παλαιότερα υπεύθυνος για την ενημέρωση
των ξένων δημοσιογράφων στο ΥΠΕΞ επί Αντώνη Σαμαρά και κατόπιν υπεύθυνος
γραφείου Τύπου της ΠΟΛ.ΑΝ.).

Η παρέα της Βοστώνης

Κώστας Χατζηδάκης. Από την ΟΝΝΕΔ στην Ευρωβουλή

Η Βοστώνη αποτελεί κοινό σημείο αναφοράς για περισσότερους. Στη Νομική Σχολή
του Χάρβαρντ διακρίθηκε ο Στ. Παπασταύρου, ο οποίος διετέλεσε παλαιότερα
γραμματέας διεθνών σχέσεων της ΟΝΝΕΔ και πρόεδρος των Ευρωπαϊκών Νεολαιών των
κεντροδεξιών κομμάτων. Σήμερα δικηγορεί. Απόφοιτος του Fletcher είναι και ο Δ.
Τζιώτης, που δραστηριοποιείται μέσω της εταιρείας στρατηγικής και επικοινωνίας
Clever Bank. Παλαιότερα είχε συμμετάσχει στην ομάδα διεκδίκησης του 2004 υπό
την Γιάννα Αγγελοπούλου ως επικεφαλής του επικοινωνιακού τιμ. Πρόσφατα έχει
συνεισφέρει, λέγεται, στο «στήσιμο» του ΚΕΠ, του Δ. Αβραμόπουλου, ιδίως σε
θέματα εικόνας, αλλά και στην προετοιμασία της ιδεολογικής πλατφόρμας.

Απόφοιτος του Fletcher είναι και ο νεαρός πανεπιστημιακός Δημήτρης Καιρίδης. Ο
Καιρίδης, που ασχολείται με θέματα διεθνών σχέσεων, έχει μεταδιδακτορικό από
το Kennedy School of Government του Χάρβαρντ όπου διδάσκει, κρατώντας και θέση
εκτελεστικού διευθυντή του Προγράμματος Κόκκαλη. Προς το παρόν παραμένει στην
Αμερική. Στην ίδια σχολή σπουδάζει αυτήν τη στιγμή και ο, πολύ νεώτερος από
τους προαναφερθέντες, Κώστας Καραμανλής (γιος του Αχιλλέα Καραμανλή). Από το
Fletcher έχει, ως γνωστόν, αποφοιτήσει και ο αρχηγός της Ν.Δ. Κώστας
Καραμανλής, συνομιλητές του οποίου είναι κάποιοι (αλλά όχι πάντως όλοι) εκ των
αποφοίτων της σχολής (με ονοματεπώνυμο ή χωρίς). Η σχέση είναι εγκάρδια, αλλά
δεν έλαβε ποτέ θεσμική διάσταση για δύο λόγους: Οι αμερικανοσπουδασμένοι
καραμανλικοί του Fletcher κρατήθηκαν πάντα ένα βήμα μακριά από την ενεργό
πολιτική και ουδέποτε είχαν ιδιαίτερα θερμές σχέσεις με τον Άρη Σπηλιωτόπουλο,
τον «τριαντάρη» που κυριάρχησε στη Ρηγίλλης την τριετία 1997-2000 και
επικουρήθηκε από νεαρά στελέχη όπως η Τζίνα Δραγώνα ή ο Μάξιμος Χαρακόπουλος.
Την αντιδικία δεν κληρονόμησε ο διάδοχός του ως εκπρόσωπος Τύπου Θεόδωρος
Ρουσόπουλος.

«Έχουμε άριστες σχέσεις…»

Θωμάς Βαρβιτσιώτης. Δραστήριος, αλλά… στον ιδιωτικό τομέα

Κατά τα λοιπά, οι αμερικανοσπουδασμένοι διακρίνονται για την ήπια
κοινωνικότητά τους. Αν και οι οικογένειες από τις οποίες προέρχονται ορισμένοι
από αυτούς έχουν βρεθεί «απέναντι» στους αναρίθμητους εσωκομματικούς πολέμους
της Ρηγίλλης, οι ίδιοι έχουν μόνο καλά λόγια ο ένας για τον άλλον. «Οι
καταβολές μας είναι διαφορετικές, αλλά έχουμε άριστες σχέσεις», υπερηφανεύεται
ένας από αυτούς. Έτσι, τρώνε μαζί τα μεσημέρια ή συναντώνται στις δεξιώσεις
του Αμερικανού πρέσβη Νίκολας Μπερνς στον κήπο της πρεσβευτικής κατοικίας,
στην Παναγή Κυριακού.

Πανεπιστημιακή ιδιότητα έχει και ο διεθνολόγος του Παντείου Κ. Αρβανιτόπουλος,
που είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Κωνσταντίνος Καραμανλής, του οποίου
ηγείται ο Ι.Μ. Βαρβιτσιώτης. Παράλληλες πορείες προς την πολιτική, αλλά με
ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά, έχουν ακολουθήσει ο Ευτύχης Βαρδουλάκης ως αναλυτής
στην ΚΑΠΑ Research ή ο Γ. Φλέσσας στην Civitas. Το όνομα του τελευταίου
συνδέεται με την περίοδο ακμής της ΟΝΝΕΔ κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας
του ’80. Ένα κορυφαίο στέλεχος του δεξιού φοιτητικού κινήματος της εποχής
υπογραμμίζει την άνοδο της δύναμης της ΔΑΠ στα Πανεπιστήμια (στα οποία
κυριαρχούσε μέχρι τότε η Αριστερά), αλλά και το γεγονός ότι «για πρώτη φορά η
νεολαία ήταν μπροστά από τη Ρηγίλλης, δημιουργώντας νέες ιδέες».

Το πρόβλημα για τα περισσότερα από αυτά τα στελέχη ήταν ότι η Ν.Δ. επανήλθε
μεν στην εξουσία το 1990, αλλά η επιστροφή απεδείχθη βραχύβια, κρατώντας μόλις
τρία χρόνια. Τα πράγματα ήταν δύσκολα για εκείνους που προήλθαν από τη βάση
και οι αλλαγές ηγεσίας με την συνακόλουθη αναμόχλευση εσωκομματικών παθών δεν
βοήθησαν την κατάσταση. Κάποιοι παραμένουν στην πολιτική έχοντας σταθερά
ανοδική πορεία, όπως ο Δημήτρης Ζαφειριάδης που είναι επιτελικός συνεργάτης
της Ντόρας Μπακογιάννη. Στην ενεργό δράση βρίσκονται επίσης και άλλα νεώτερα
στελέχη του συντηρητικού χώρου όπως ο Νίκος Σιγάλας στο γραφείο του Γιώργου
Σουφλιά ή ο Βασίλης Κάβαλος που είναι συνεργάτης του Στέφανου Μάνου.
Αντιθέτως, κάποια κορυφαία στελέχη της νεολαίας κινήθηκαν φυγόκεντρα όπως ο Π.
Σιδέρης (προς τον ιδιωτικό τομέα) ή ο Στ. Μαύρος (που λέγεται ότι «ιδιωτεύει
στην Αμοργό»). Ο Χρ. Ροϊλός λέγεται ότι τείνει προς τον Δ. Αβραμόπουλο.

Η αναφορά στους τριαντάρηδες της Δεξιάς δεν μπορεί παρά να είναι ενδεικτική.
Άραγε θα συναντηθεί η «δύναμη της δυσαρέσκειας» που λέγεται ότι εκφράζουν με
τα εσωκομματικά της Ν.Δ., ανανεώνοντάς την ιδεολογικά και κυρίως στελεχικά; Οι
περισσότεροι μοιράζονται την απαισιοδοξία με την εκτίμηση ότι η Ρηγίλλης δεν
έχει μπορέσει προς το παρόν να τους αξιοποιήσει. Από την άποψη αυτή, οι
επόμενες εκλογές είναι κρίσιμες ­ αν και το δέλεαρ μιας επαγγελματικής
καριέρας παραμένει στην περίπτωσή τους αρκετά ισχυρό.