Μαγικό λίπασμα τα… λύματα

Είναι λύματα, αστικών και τουριστικών περιοχών. Με την κατάλληλη επεξεργασία
μπορούν όμως να κάνουν… θαύματα! Το νερό και η λάσπη που αφήνει η
ολοκληρωμένη βιολογική επεξεργασία λυμάτων (όχι της Αθήνας αλλά περιοχών της
Ελλάδας, όπου δεν υπάρχει βαριά βιομηχανία) μπορούν όχι απλώς να αξιοποιηθούν
αλλά και να αυξήσουν ακόμη και κατά 250% την παραγωγικότητα στις γεωργικές
καλλιέργειες.

Αυτό απέδειξε ένα πείραμα επιστημόνων που έγινε στην Κω και μια εκτεταμένη και
αναλυτική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Κερατέα. Τα αποτελέσματα ήταν
εντυπωσιακά: Με τη χρήση νερού και λάσπης από τις μονάδες βιολογικής
επεξεργασίας λυμάτων που ολοκληρώνουν και το τρίτο στάδιο καθαρισμού, η
παραγωγή βαμβακιού αυξάνεται έως και 250% ενώ η αύξηση στην παραγωγή
βαμβακόσπορου φτάνει το 400%. Στις καλλιέργειες λιναριού (οι οποίες έχουν
εγκαταλειφθεί πια στην Ελλάδα, επειδή το κόστος είναι απαγορευτικό) η παραγωγή
αυξάνεται έως και 300% ενώ, όπως εξηγεί ο κ. Νίκος Χριστοδουλάκης, επίκουρος
καθηγητής της Βοτανικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο οποίος συντόνισε τις δύο
ερευνητικές προσπάθειες, “το λινάρι που έχει καλλιεργηθεί με λάσπη και νερό
από τις μονάδες βγάζει περισσότερους βλαστούς από την ίδια ρίζα και έχει πιο
μαλακές ίνες”. Αντίστοιχα εντυπωσιακά αποτελέσματα παρατηρήθηκαν και στις
καλλιέργειες καλαμποκιού.

Η πρώτη δοκιμή

Η πρώτη δοκιμή έγινε στην Κω, στα πλαίσια ενός ευρωπαϊκού προγράμματος και
μάλιστα η δουλειά εκεί βραβεύθηκε με το χρυσό μετάλλιο στον παγκόσμιο
διαγωνισμό για την προστασία του περιβάλλοντος που διοργανώνει κάθε χρόνο το
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Κως άνοιξε τον δρόμο, επιβεβαιώνοντας και στην πράξη
αυτό που γνώριζαν ήδη θεωρητικά οι επιστήμονες. “Στις τουριστικές και
αποβιομηχανοποιημένες περιοχές (όπως είναι οι περισσότερες στην Ελλάδα) τα
προϊόντα των μονάδων είναι απαλλαγμένα από τοξικά υλικά και βαρέα μέταλλα και
μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Το νερό μετά τη χλωρίωση είναι πόσιμο. Εγώ, που
ξέρω από πού προέρχεται, δεν θα το έπινα, στα παιδιά μου όμως θα το έδινα
άφοβα. Η λάσπη, τέλος, που όταν ξηραίνεται μοιάζει με φελλό είναι το καλύτερο
λίπασμα. Έχουμε κάνει λεπτομερείς χημικές αναλύσεις και έχει αποδειχθεί πως
δεν υπάρχει στοιχείο του περιοδικού συστήματος που να μην εμφανίζεται”.

Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί αφήνουν στο έδαφος τα απόβλητά τους… Κι η Φύση
έχει τον μηχανισμό να τα εξαφανίζει και να τα ανακυκλώνει. Αυτόν ακριβώς τον
μηχανισμό μιμούνται οι μονάδες βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβάλει διά νόμου τη δημιουργία μονάδων επεξεργασίας
λυμάτων στις πόλεις που έχουν πάνω από 20.000 κατοίκους. Κι αυτή τη στιγμή
συζητά και σχεδιάζει τις προδιαγραφές για τη λειτουργία τους αλλά και τους
πιθανούς τρόπους αξιοποίησης των προϊόντων τους. Το πρόγραμμα της Κω
χρηματοδοτήθηκε από την Ε.Ε.

Στην Κερατέα

Η έρευνα στην Κερατέα όμως στηρίχθηκε οικονομικά από την εταιρεία που έχει
οργανώσει τη Μονάδα Βιολογικής Επεξεργασίας Λυμάτων, που λειτουργεί στην
περιοχή, και ολοκληρώθηκε στα πλαίσια της διδακτορικής διατριβής της βιολόγου
Αναστασίας Τσάκου. “Έγιναν λεπτομερέστατες μελέτες στο έδαφος και στα φυτά, οι
οποίες συνεχίστηκαν για τρία χρόνια. Ουσιαστικά συγκρίναμε δύο καθοριστικές
καλλιέργειες: αυτήν που παίρνει ένας αγρότης, ακολουθώντας τις οδηγίες για τη
λίπανση που δίνει ο γεωπόνος και πληρώνοντας για να αγοράσει τα λιπάσματα, και
την καλλιέργεια στην οποία αξιοποιούνται το νερό και η λάσπη από τις μονάδες
βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων. Για να αποδειχθεί πως τελικά ήταν σαν να
συγκρίνουμε τη… νύχτα με τη μέρα”.

Η ιδέα των ειδικών ήταν να μελετήσουμε την επίδραση της λάσπης και του νερού
στην ανάπτυξη φυτών που καλλιεργούνται ευρέως και χρησιμοποιούνται όχι μόνο
για τη διατροφή του ανθρώπου αλλά και για την παραγωγή βιομηχανικών πρώτων
υλών. “Μελετήσαμε το βαμβάκι και το λινάρι ενώ καλλιεργήθηκαν και λεύκες ­τα
δέντρα που φυτεύονται και προορίζονται για την παραγωγή χαρτιού”, λέει ο κ.
Χριστοδουλάκης. “Μετά το τέλος των καλλιεργειών μετρήσαμε τα πάντα. Τις
συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, την ποιότητα των ινών, τα πάντα. Ειδικότερα για
τις λεύκες, έγιναν ακόμη και δείγματα χαρτιού, προκειμένου να ελέγξουμε την
ποιότητα του ξύλου”.

Η βιολόγος κ. Αναστασία Τσάκου δημοσίευσε ήδη μέρος της διδακτορικής της
διατριβής στο επιστημονικό περιοδικό “Bulletin of Environmental Contamination
and Toxicology”, το οποίο εκδίδει το Πανεπιστήμιο της Φλώριδας των Ηνωμένων
Πολιτειών, ενώ έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον εταιρείες και επιστήμονες από
ολόκληρο τον κόσμο (όχι όμως κι από την Ελλάδα, όπου η συζήτηση αναλώνεται στο
ποιος θα διαχειριστεί τα κοινοτικά κονδύλια για τα προγράμματα κι όχι στο πώς
αυτά θα “τρέξουν” με τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη για την όποια περιοχή).