ΠΡΟΣΩΠΑ Χίλια σταυρόλεξα στους «Τάιμς»

Αφού υπήρξε επί χρόνια φανατικός λύτης του σταυρόλεξου των «Τάιμς», ο
Ουώνταμ Σάττον αποφάσισε, το 1972, πως θα ήταν ακόμη πιο διασκεδαστικό να το
φτιάχνει.

Ουώνταμ Σάττον. Ο σταυρολεξάς των «Τάιμς»

Έτσι, σήμερα η βρετανική εφημερίδα δημοσιεύει στην τελευταία σελίδα της το
1.000ό σταυρόλεξο που έχει συντάξει ο 66χρονος Σάττον ­ ένας γρίφος οποίος
περιέχει μάλιστα ένα εορταστικό μήνυμα, που αποκαλύπτεται μόνον όταν
ολοκληρωθεί η λύση του σταυρολέξου.

Ο Σάττον είναι ένας από τους δώδεκα σταυρολεξάδες των «Τάιμς» ­ η εφημερίδα
έχει άλλους δώδεκα που συνεισφέρουν ευκαιριακά. «Για να φτιάξεις ένα
σταυρόλεξο χρειάζεσαι ένα ελαφρώς διεστραμμένο μυαλό, να ενδιαφέρεσαι για τις
λέξεις και τους γρίφους και να ευχαριστιέσαι να συνδυάζεις με επιτηδειότητα
τις ενδείξεις», λέει αυτός ο συνταξιούχος, ειδικευμένος στο εκκλησιαστικό
όργανο δάσκαλος της Μουσικής, ο οποίος εξακολουθεί να δίνει διαλέξεις στο
Πανεπιστήμιο του Νιούκασλ απόν Τάιν και να γράφει κριτικές για τον
«Ιντιπέντεντ» και το «BBC Μιούζικ Μάγκαζιν». Στα σταυρόλεξα, η παραγωγή του
είναι εντυπωσιακή ­ καταφέρνει να φτιάχνει τέσσερα σταυρόλεξα, εκ των οποίων
ένα «Τζάμπο», κάθε μήνα για τους «Τάιμς», συν δύο κάθε μήνα για το περιοδικό
«Κάντρι Λάιφ».

Ο Σάττον λέει πως ουδέποτε έλυσε σταυρόλεξο με το ρολόι στο χέρι: «Η μεγάλη
ευχαρίστηση στο σταυρόλεξο είναι ότι μπορείς να το πιάσεις και να το αφήσεις
όσες φορές θέλεις». Για το καθημερινό σταυρόλεξο των «Τάιμς», υπάρχουν 52
καθορισμένα μοντέλα που χρησιμοποιούνται εκ περιτροπής και στέλνονται στους
σταυρολεξάδες για να συμπληρώσουν τις απαντήσεις και μετά να επινοήσουν τις
ερωτήσεις που ταιριάζουν. Τα «Τζάμπο», τα οποία άρχισαν να δημοσιεύονται το
1970, αρχικά μόνο στις επίσημες αργίες και τώρα σταθερά κάθε εβδομάδα, είναι
τα πιο απαιτητικά, αφού όχι μόνον είναι μεγαλύτερα, αλλά δεν έχουν και
προκαθορισμένα μοντέλα. Ο Μάικ Λωζ, υπεύθυνος του σταυρολέξου των «Τάιμς»,
επιβάλλει στους σταυρολεξάδες του ορισμένους κανόνες: «Η συντομία είναι
σημαντική στις ερωτήσεις, οι οποίες πρέπει επίσης να βγάζουν νόημα. Έχουμε
έναν μέγιστο αριθμό αναγραμματισμών σε κάθε σταυρόλεξο και μόνο μία κρυμμένη
λύση, όπου τα γράμματα τής απάντησης υπάρχουν στην ερώτηση. Και δεν
επιτρέπουμε τίποτε προσβλητικό, ούτε ονόματα ανθρώπων εν ζωή». Αποκαλύπτει
επίσης αυτό που πολλοί λύτες του σταυρολέξου των «Τάιμς» υποψιάζονταν από
καιρό ­ ότι το σταυρόλεξο είναι ευκολότερο στην αρχή της εβδομάδας. «Αν έχω
ένα δύσκολο ή ένα ιδιαίτερα καλό, το βάζω συνήθως το Σάββατο, ώστε ο κόσμος να
έχει περιθώριο να το δουλέψει».

Ο παραγωγικότατος Ουώνταμ Σάττον έχει πάντως έναν ανταγωνιστή: η Τζόυς
Κάνσφιλντ, αυτή τη στιγμή η μοναδική γυναίκα που συντάσσει σταυρόλεξα για τους
«Τάιμς», παρέδωσε τις προάλλες το 967ο σταυρόλεξό της και οδεύει ολοταχώς προς
το χιλιοστό.