Αναβάθμιση υπηρεσιών χρειάζεται η Σοφοκλέους

Θυμάμαι τη συζήτηση μεταξύ δύο επενδυτών σε μια κοινωνική εκδήλωση, όπου με
είχαν προσκαλέσει. Η συζήτηση ξεκίνησε και τελείωσε με σχόλια και προβλέψεις
για το Χρηματιστήριο. Μολονότι οι αποτιμήσεις των χαρτοφυλακίων τους, όπως
έλεγαν, ήταν απογοητευτικές, υπήρχε έκδηλη αισιοδοξία για το μέλλον. Την
αισιοδοξία αυτή τη στήριζαν αποκλειστικά σχεδόν στο γεγονός της αναβάθμισης.
Οι μεγάλοι ρυθμοί ανάπτυξης, η μείωση των επιτοκίων, η κερδοφορία και τα
μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης των εισηγμένων, η ένταξη στην ΟΝΕ, οι πόροι από το
Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, οι Ολυμπιακοί Αγώνες και άλλα θετικά στοιχεία
που συνθέτουν το ελληνικό μικροοικονομικό και μακροοικονομικό περιβάλλον δεν
αναφέρθηκαν σχεδόν καθόλου. Τότε, ένας από τους δύο επενδυτές ρώτησε: Θεωρείτε
ότι με την αναβάθμιση και την είσοδο των ξένων θα λυθούν όλα τα προβλήματα»;

Η ερώτηση απευθύνθηκε στον γενικό διευθυντή τής Ελληνικά Χρηματιστήρια (ΕΧΑΕ)
κ. Γκίκα Μάναλη, ο οποίος διηγώντας την ιστορία αυτή στη συνέντευξή του στην
«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» δίνει την ίδια απάντηση που είχε δώσει και τότε: «Όπως είναι
αναμενόμενο, η απάντησή μου στο ερώτημά σας δεν μπορεί παρά να είναι αρνητική.
Η αναβάθμιση της αγοράς μας και η είσοδος σε αυτήν ξένων επενδυτών δεν
σηματοδοτεί παρά το τέλος μιας περιόδου και την αρχή μιας νέας, πολύ
ενδιαφέρουσας αλλά και πολύ πιο απαιτητικής. Η αναμενόμενη εισροή ξένων
κεφαλαίων θα προσφέρει στην αύξηση ρευστότητας της εγχώριας αγοράς έτσι ώστε
να αποκτήσει το απαιτούμενο βάθος γεγονός που θα βοηθήσει στην εξομοίωσή της
με τις αντίστοιχες αγορές του εξωτερικού, χωρίς όμως να λύνει και όλα τα
προβλήματα».

Ο κ. Μάναλης πιστεύει ότι μία αγορά θεωρείται ανεπτυγμένη όταν είναι πράγματι
ώριμη και όχι επειδή αναβαθμίστηκε από έναν οίκο, όσο αξιόπιστος και αν είναι
αυτός. Όπως εξηγεί ο ίδιος, «η αναβάθμιση της αγοράς μας και η μετάταξή της
από τις αναδυόμενες στις ώριμες, δεν είναι η στιγμιαία επιβράβευσή της αλλά η
διαρκής επιβεβαίωση της δυνατότητάς της να προσφέρει τις υπηρεσίες και την
ποιότητα που απαιτούνται από τις διεθνείς αγορές. Με άλλα λόγια, οι διεθνείς
επενδυτικοί οίκοι ψηφίζουν κάθε ημέρα για την αποδοτικότητα και την
αποτελεσματικότητα μιας αγοράς. Όταν οι παρεχόμενες υπηρεσίες παύσουν να τους
ικανοποιούν, δεν έχουν παρά να μετακινηθούν σε άλλες, πιο ανταγωνιστικές,
αγορές. Έτσι λοιπόν η αναβάθμιση της αγοράς μας αντανακλά την πρόοδο που έχει
συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στο κανονιστικό πλαίσιο της λειτουργίας της,
στην απόδοση και στις προοπτικές ανάπτυξης των εισηγμένων εταιρειών, καθώς και
το σταθερό μακροοικονομικό περιβάλλον».

Η ουσιαστική αναβάθμιση

Ποια στοιχεία θα πρέπει να υιοθετήσει η ελληνική κεφαλαιαγορά για να είναι
τυπικά αλλά και ουσιαστικά ώριμη; Στην ερώτηση αυτή ο κ. Μάναλης απάντησε
λέγοντας ότι «η ελληνική κεφαλαιαγορά εμπλουτίζεται με νέες αγορές, με την
έναρξη λειτουργίας της ΝΕΧΑ και την αναμενόμενη της ΕΑΓΑΚ, αλλά και με την
προσφορά νέων προϊόντων όπως τα Ελληνικά Πιστοποιητικά (ΕΛΠΙΣ), τα μερίδια των
Επενδυτικών Κεφαλαίων Αναδυόμενων Αγορών (ΕΚΑΑ) και οι μετοχές Εταιρειών
Διαχείρισης Χαρτοφυλακίου Αναδυόμενων Αγορών (ΕΧΑΑ). Επίσης, η εφαρμογή του
θεσμού του margin account, του δανεισμού τίτλων και του short selling σε
σύντομο χρονικό διάστημα, ολοκληρώνουν ένα σημαντικό κύκλο εφοδιασμού της
αγοράς μας με σύγχρονα εργαλεία. Ακόμη, η αναμενόμενη διεύρυνση των ορίων
διακύμανσης και η επιμήκυνση των ωρών λειτουργίας του ΧΑΑ συμπληρώνουν μια
σειρά από απαιτούμενες ενέργειες. Τέλος, η βελτίωση της προσφερόμενης
πληροφόρησης από όλους τους φορείς της αγοράς προς το ευρύ επενδυτικό κοινό
και οι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο της λειτουργίας της, δημιουργούν τις
κατάλληλες συνθήκες για την ικανοποίηση των νέων υψηλότερων απαιτήσεων της
ώριμης αγοράς».

Έλλειμμα χρηματιστηριακής παιδείας

Πάντως, το έλλειμμα χρηματιστηριακής παιδείας σίγουρα δεν αποτελεί
χαρακτηριστικό ώριμης αγοράς. Και η δική μας, παρά την αναβάθμισή της,
χαρακτηρίζεται από έλλειψη χρηματιστηριακής παιδείας. Ο γενικός διευθυντής της
ΕΧΑΕ, όμως, επισημαίνει ότι «αναμφίβολα, τα τελευταία χρόνια έγιναν πολλά
βήματα στην κατεύθυνση της εκπαίδευσης και της επιμόρφωσης του κοινού στις
τελευταίες χρηματιστηριακές εξελίξεις. Παρ’ όλες τις προσπάθειες όμως και παρά
τη σημαντική πρόοδο η οποία έχει επιτευχθεί, η ελληνική κεφαλαιαγορά
εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα σχετικό έλλειμμα παιδείας. Δεν πρέπει να
παραγνωρίζεται ότι η χρηματιστηριακή έκρηξη των τελευταίων χρόνων με τον
πολλαπλασιασμό των ασχολούμενων με το Χρηματιστήριο, είτε αυτοί είναι ιδιώτες,
είτε χρηματιστηριακές εταιρείες, είτε θεσμικοί επενδυτές, μας βρήκε σε κάποιο
βαθμό απροετοίμαστους».

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αυτό; «Κατ’ αρχήν πρέπει να τονίσουμε
ότι στον τομέα της χρηματιστηριακής παιδείας και ανεξαρτήτως της βαθμίδας στην
οποία αναφερόμαστε, είναι απαραίτητη η συνεχής προσαρμογή στις ανάγκες της
αγοράς», απαντά ο κ. Μάναλης και συμπληρώνει: «Η πλημμυρίδα των νέων προϊόντων
και νέων υπηρεσιών απαιτεί την συνεχή και διά βίου εκπαίδευση και επιμόρφωση
εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων. Αυτό έχει γίνει αντιληπτό σε μεγάλο βαθμό από
την εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και από τους ίδιους τους ενδιαφερομένους και
τα αποτελέσματα είναι εμφανή τα τελευταία χρόνια. Όσον αφορά στον όμιλο των
εταιρειών μας, είναι γνωστές οι προσπάθειες του ΧΠΑ στην εκπαίδευση των
ασχολουμένων με τα παράγωγα.

Το ΧΑΑ ξεκινάει πολύ σύντομα προγράμματα δωρεάν εκπαίδευσης του επενδυτικού
κοινού σε χρηματιστηριακά θέματα ενώ λειτουργεί ήδη γραμμή βοηθείας μέσω της
οποίας οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να λαμβάνουν απαντήσεις στα ερωτήματά τους.
Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης Χρηματιστηριακών Υπηρεσιών προσφέρει
πλήθος από εξειδικευμένα προγράμματα επιμόρφωσης σε όλους τους
δραστηριοποιούμενους στο χώρο».

Ποιος είναι ο Γκίκας Μάναλης

Ο Γκίκας Μάναλης γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου του 1955. Σπούδασε Διοίκηση
Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο του Πειραιά (1974), μετεκπαιδεύτηκε στο
University of Sheffield (1986) στα Χρηματοοικονομικά και έλαβε διδακτορικό
δίπλωμα στα Χρηματοοικονομικά από το City University του Λονδίνου (1993). Έχει
δημοσιεύσει πολλές έρευνες καθώς και άρθρα σε οικονομικά περιοδικά μεταξύ των
οποίων και η ακόλουθη εργασία σε πρόσκληση ενδιαφέροντος του ΧΑΑ το 1996:
«Price Limits and Stock Market Volatility in the Athens Stock Exchange».
Ξεκίνησε την επαγγελματική του δραστηριότητα στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας
το 1981 όπου και συνέχισε έως το 1999 κατέχοντας καίριες θέσεις σε σημαντικά
τμήματα. Από τον Ιούλιο του 2000 εκτελεί χρέη γενικού διευθυντή των Ελληνικών
Χρηματιστηρίων, ενώ τον Οκτώβριο του 2000 εξελέγη λέκτορας στο Οικονομικό
Πανεπιστήμιο Αθηνών – Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικών.